İlk insan ve ilk peygamber Hz. Adem’in yaratılışından sonra İblis’in “İlâhi emir”e isyanıyla yeryüzünde bir inanç ve fikir savaşı başlamış ve asırlar boyu devam etmiştir.Bu savaş, zaman zaman alevlenmiş ve korkunç boyutlara ulaşmıştır.Ancak her defasında Cenab –ı Hakkın, peygamberleri vasıtasıyla gönderdiği ilâhi mesajlarla gönüller aydınlanmış, zihinler durulanmış ve gerçek inanç birliği sağlanmıştır.

Bu inanç birliği, ilâhi mesajların tümünü kucaklayan, kıyamet gününe kadar gelecek insanlar için bir şifa, rahmet ve hidayet kaynağı olan Kur’an-ı Kerim ve sevgili Peygamberimiz(S.A.S.) Efendimizin altın sözleriyle(hadis-i şeriflerle) nihâi şeklini almıştır.

İslâmi hükümler bütünüyle tatbik edildiği, inanan insanlara saadet ve mutluluk bahşeden manevî bir hava teneffüs edildiği için bu yıllara “SAADET ASRI” denilmiştir.

Ancak zamanla imânda zayıflık , amelde ihmâl ve ahlâkta sukut başgöstermiştir.Bunun bir sonucu olarak da çeşitli görüş ve iddialar ileri sürülmüş,İslâm âleminde fikir akımları ortaya çıkmış ve bazı sapık fırkalar arz-ı endam etmeye başlamıştır.

Muhtelif konular yanında özellikle “Hz. Âdem ve Havva’nın nerede ve nasıl yaratıldıkları ,yemeleri yasak edilen ağacın ne olduğu,Şeytan’ın cennetten kovulduktan sonra cennete nasıl girdiği ve Hz. Âdem ile Havva’yı nasıl aldattığı…” gibi konular hakkında çeşitli görüş ve iddialar ileri sürülmüş ,şiddetli tartışmalar olmuştur.

Günümüzde de ilim adamı olarak tanınan bazı kimseler büyük hatalar yapmış, zihinlerin bulanmasına, saf ve temiz inançların yaralanmasına ve fikir savaşının yeniden alevlenmesine neden olmuşlardır.

Saf ve temiz inançları yıkmaya yönelik bu çarpık fikir, görüş ve iddialar karşısında ehl-i sünnet ve’l cemaat inancını taşıyan her müslümanın ızdırap duymaması mümkün değildir.

Bu ızdırap ile yüreği burkulan ve bu konunun mânevi ağırlığını omuzlarında hisseden; kendilerinden yıllarca ilim tahsil ettiğim faziletli büyüğüm ve tek üstadım, büyük âlim Sayın M. Avni (AVNULLAH) ÖZMANSUR hocam, Kur’an-ı KERİM VE Hadis-i şeriflerin aydınlığında hazırlamış oldukları bu çok kıymetli ilmî eseriylei müslümanların arasına dalga dalga yayılan fitnelere “dur!” demişlerdir.

Bu değerli eserin; gönülleri aydınlatacağı, zihinleri durulandıracağı vegörüş karmaşasından muzdarip olan müslümanları huzura erdireceği ve mutlu kılacağı inancındayım.

Milyonlarca müslümanın ihtiyaç duyduğu ve beklediği bu büyük hizmeti gerçekleştiren muhterem hocamdan dualarını beklerken; her müslüman gibi ben de kendilerine dualar ediyor, bu kıymetli eseri ve hocamın basılmakta olan diğer bütün eserlerini, herkese önemle tavsiye ediyorum.

Bayram ALTAN

Altınkalem YAYINLARI

F. Yayın Koordinatörü

ÖNSÖZ

Bütün övgülerin hepsi; her şeyi yoktan var eden, tek ve en üstün yaratıcı olup, her zerrenin Rabbi (koruyup yetiştiricisi , olgunlaştırıcısı) olan Allah’a olsun !

Salat ve Selâm (Dünyada ve ahirette bütün eziyetlerden beri olmak),Allah’ın rahmet ve bereketi kâinatın tek efendisi , yaratılanların en şereflisi, bununla birlikte inananlara çok merhamet ve şefkat eden ve tüm âlemlere rahmet olarak gönderilen Peygamberimiz Efendimiz’e ve O’nun Ehl-i Beyt’ine (ev halkına), O’nun güzel arkadaşlarına ve tüm mü’minlere olsun.

Değerli okurlarım!

Allah’ın lütfuyla yıllardan beri istediğim halde erişemediğim bir arzuma Rabbim acıyarak beni kavuşturdu.Ve peygamberimiz(S.A.S.) Efendimiz’e acizane manzum olarak seslenmeyi nasip etti.Bu manzumeyi yazarken her satırının bir kaynağa dayanmasına ve bilhassa bu kaynakların da Kur’an âyetleri ve sahih (sağlam) Hadis-i Şerifler olasına büyük gayret etmiştim.

Rabbimin lütfuyle ; “ÇAĞLARI AYDINLATAN YÜCE PEYGAMBER”başlıklı manzum sesleniş uzamış ve kaynaklarla beraber bir kitap haline gelmişti.

Ancak, onu matbaaya vermeden evvel yine Rabbimin lütfu ile aynı şekilde Hazreti Adem’i ve tüm peygamberleri, Kur’an âyetlerine ve sağlam hadislere bağlı kalarak;Rabbimizin insanlara tanıttığı şekilde manzum olarak genişçe yazmayı düşündüm ve önce ilk insan ve ilk peygamber olan Âdem (A.S) babamız ile Havva annemizin nasıl yaratıldığı, meleklerin Âdem’e secde edişi, İblis (Şeytan)ın isyanı, cennetten kovuluşu ile, yine İblis(Şeytan)ın Hazreti Âdem ve Havva annemizi aldatıp yasak meyveden yedirerek cennetten nasıl çıkarıldıklarını yazmağa başladım.

Bu arada en doğruyu yazabilmek için tefsir ve diğer kaynaklardan araştırmalara başladım.Hiç hatır ve hayalimize gelmeyen iddialar ve tamamen birbirlerine zıt görüşlerle karşılaştım.

Bu defa araştırmayı genişletince daha da çeşitli akla, nakle uymayan ve âyetlerin zahiri(açık) mânalarını tevil ederek doğru mânadan saptıran birçok iddialara rastladım.

Artık bu kördüğüm olan görüş ve iddiaları eleştirerek, içlerinden âyet ve hadis-i şeriflere en uygun olanlarını seçmek icap ediyordu.Ancak bu kâfi değildi.Çünkü diğerlerinin yanlış olduklarını da açığa çıkarmak lazımdı.Burada en uygun olanını yapmalıydım.

Bunu da şu şekilde yeni bir metod , yeni bir usulle yapmayı uygun buldum.Ve sizlerin her iki tarafın da görüşlerini, bizzat kendi kitaplarının sahifelerinden okuyarak hakem olmanız ve en doğruyu belirlemeniz için kitapların ilgili sahifelerinin suretlerini bu kitabın kaynaklar bölümüne aldım.

Yine ilgili paragraf ve satırları da cevaplarımın içine alarak canlı bir tartışma olmasını istedim.

İşte bunları temin ettikten sonra kitap baskı kıvamında iken, ileride de ifade ettiğim gibi İranlı bilgin olarak Türkiye’de de şöhret bulmuş olan Dr. Ali ŞERİATİ’NİN “İNSAN” isimli kitabı elime geçti,okudum , araştırdım.Akla, mantığa kesinlikle ters düştüğü gibi ,âyetleri de çarpıtan, kendisini söz ve iddialarıyla küfre götüren yazı, fikir ve iddialarıyla karşılaştım.

Halbuki:Birçok gençlerimiz, neredeyse mezhep değiştirircesine ona hayran olmuşlardı.Demek ki gençler, ŞERİATİ’nin kitaplarının bir bölümünü veya bazı yerlerini okumuşlar, etraflıca okuyup inceleme zamanı bulamamışlar.

Yalnız 1990 yılında çeşitli yayınevlerince Ali Şeriati’nin 10’a yakın kitabı Türkçe’ye tercüme edilmişti.Bunlardan; “İNSAN” adlı kitabını okuyup eleştirdim.Ve bu kitabımızın baş tarafında cevaplandırdım.

Şeriati’nin diğer kitaplarındaki yanlışlarını da tesbit ettikten sonra “ALİ ŞERİATİ’NİN ÇEŞİTLİ KONULARDAKİ YANLIŞLARI VE CEVAPLARIMIZ” isimli bir kitapçıkta toplayıp Allah’ın izniyle yayınlamayı düşünüyorum.

Rabbim, bütün inananları en doğruya ulaştırsın.Ve cümlemizi bağışlasın.(Âmin)

Bu zayıf kuluna yardımını esirgemeyen Rabbim’e sonsuz şükürler olsun.

Kitabın her safhasında ve bilhassa dizgi, tashih, sayfa düzenlemesi ve pikaj bölümlerinde emeği geçen ALTINKALEM YAYINEVİ yetkililerine ve hasseten Bayram ALTAN bey’e teşekkür eder, başarılar dilerim.

Ayrıca bu kitapçığın hayırlı, uğurlu olmasını Rabbim’den niyaz eder, tüm okuyucularımın hoş görülerini ve yapıcı uyarılarını beklerim.

8 Mart 1991/ Cuma

M. Avni (Avnullah) ÖZMANSUR

Malatya

Hz.ADEM (A.S)

Senin Rabbin demişti, bir vakit meleklere;

‘’Bir halife yaratıp, hakim kılam her yere’’(Casiye,13) (Fatır ,39)

Dediler ki melekler,’’kan dökecek birini,

Yaratacakmısın sen? Kırarlar birbirini.(Bakara, 30)

Oysa biz seni över, takdis,tesbih ederiz’’

Sana mutlak itaat edenlerse bizleriz.”(Bakara,30)

Rabbin o melekleri, derhal ikaz eyledi;

‘’Benim bildiğimi siz bilemezsiniz’’ dedi.(Bakara, 30)

Cenab-ı Allah ona, üflemeden ruhundan;

Yaratmıştı Adem’i kuru temiz çamurdan.(Hicr, 26)

Cennette uzun zaman, kaldı cansız vücudu.

Secde emrinden önce, İblis dolaşıyordu.(İnsan,1)

Ve gördü ki içi boş, inceledi yakından,

Anladı mâlik olmaz, kendine bu bakımdan.(Seçme Hadisler,s. 127)

Emir vermişti Rabbin, önceden meleklere,

“Üfleyince ruhumdan, ediniz secde” diye.(Sad, 71-72)

Vakit gelince Allah, üfledi de ruhundan,

En güzel suret oldu, bakılmazdı nurundan.(Tin, 4)

Bütün melekler hemen, secde ettiler tümden.(Sad, 73)

Yalnız etmedi İblis, lanetlendi bu yüzden.(Hicr,27-28-29-30-31)

Verdi Adem’e , ilmi allâme oldu birden.

İsimlerin hepsini , öğrenmişti aniden.(Bakara, 31)

Hakk dedi meleklere, “doğruysanız eğer siz;

Onların adlarını bana haber veriniz.”(Bakara, 31)

Dediler ki melekler, “sen yücesin her şeyden.

Bildirdiğinden başka biz bilmeyiz katiyyen.”(Bakara, 32)

Dedi Rabbin “ey Adem! Onların tüm ismini,

Bunlara sen haber ver . eksik etme birini .” (Bakara, 33)

Onların tüm ismini, haber verdi bunlara.

Gerçek Adem’i artık, tanıtmıştı onlara.(Bakara, 33)

Rabbin dedi “ ey İblis! Secde etmedin neden?

İki elimle onu, yaratmıştım önceden.(Sad, 75)

Yücelerdenmi mi oldun, gururlandın mı nedir”?

İblis dedi “Ben ondan, hayırlıyım öyledir.(Sad, 75)

Beni ateş onuysa, yaratmıştın çamurdan.”(Sad, 76)

Allah dedi “çık oradan, taşlanmış olaraktan.(Sad, 77)

Ve şüphesiz la’ netim, daima üstündedir.

Ceza gününe kadar, bu değişmez böyledir.”(Sad, 78)

Dedi İblis “ey Rabbim, diriliş gününe dek,

Bana mühlet ver nolur, kabul olsun bu dilek.(Sad,79)

Benden üstün kıldığın, kimdir haber ver bana,(İsra,62)

Eğer mühlet verirsen, and ederim ki sana;

Onun neslini tümden, kendime bend ederim;

İhlasa erdirilmiş olan, müstesna derim.”(İsra,62)

Rabbin kabul eyledi, şöyle söyledi ona;

“Mâlum bir vakte kadar, mühlet verildi sana.(Sad,80-81)

Gücünün yettiğini, artık yerinden oynat.(İsra,64)

Piyaden, süvarile,yaygaraları kopart.

Ortak ol hem onların, evlat ve mallarına,

Vaidlerde bulun da, aldat yalanlarınla.(İsra,64)

Hepinizin cezası, cehennemdir muhakkak.(İsra,63)

Benim gerçek kullarım, korunmuşlardır mutlak.”(İsra,65)

Âdem’se cennetteydi, yalnızdı eşi yok.

Havva’yı var etti H ak, onu sevmişti pek çok.

Çünkü kendi canıydı, kaburga çubuğundan.(Zümer,6)(Buhâri, Müslim, Tirmizi)

Yaratılan eşini çok seviyordu bundan.

Havva ise aslını, Adem’i çok sevmişti,

Bütün sevgilerini, tüm Adem’e vermişti.

Allah buyurdu ona ;Ey Adem! Sen ve eşin;

Kalmak için cennette, beraberce yerleşin!(Araf,19)

İstediğiniz yerden, yemek için alınız!

Şu yasak ağacaysa, sakın dokunmayınız!(Araf,19)

İbni Abbas’dan naklen, bir yılan hadisesi,

Bu haber doğru ise, şöyledir neticesi;

Yılan Cennette bekçi, özel görevi vardı;

Secde emrinden önce, İblisi çok sayardı.(Tarihi Taberi terc. C.1 sh. 75)

Dört ayaklı ve gayet , güzelce bir yaratık;

İblis ise cennete, giremiyordu artık.(Tarihi Taberi terc. C.1 sh. 75)

Yalnız yılandan haber, sorardı zaman zaman,

Yeselerdi yasaktan, çıksalardı oradan.(Tarihi Taberi terc. C.1 sh.75)

Yine birgün yalvardı, yılan açtı ağzını;

İblis girdi içine, görmedi kimse onu.(Tarihi Taberi terc C.1 sh.75)

Cennete girdi İblis, tâ yanlarına vardı;

Onlarsa köşklerinde, hoş oturuyorlardı.(Tarihi Taberi terc. C.1 sh.75)

Emiri unutturdu, vesvese verdi şeytan;

Yerseniz şu ağaçtan,hiç çıkmazsınız buradan.(A’raf,20)

Ya melek olursunuz, ikiniz de ebedi;

Reddetti onu Âdem, katiyyen yemem dedi.(Tarihi Taberi terc. C.1 shf.75)

Şeytan döndü Havva’ya, nice nice yeminden;

Sonra aldattı onu, ve yedirdi meyveden.(A’raf,22)

Bu defa Havva onu,Âdem’e uzatarak;

“Ye” dedi, o meyveden, yasağı unutarak.

Ve dedi “ ben de yedim, hiç bir şey değişmedi.”(Tarih-i Taberi terc. C.1.s.76)

Bunu görünce Adem, inandı hemen yedi.

Evet zarar vermedi, meyve Havaya ancak;

Sözü Adem vermişti, kim derdi unutacak.

Allah Adem’den sözü, almıştı daha önce,

Bu sözünden dolayı, soyuldular yeyince.

Allah adına yemin edince İblis Şeytan;

Onların kalplerine hemen gelmişti inan.(A’raf,21)

Aldanarak yeyince her ikisi de birden;(A’raf,22)

Gizli, mahrem yerleri, açılmıştı âniden.

Soyuldu üstlerinden, cennet elbiseleri,

Haya ve hicabından, utanarak her biri;(A’raf,22)

Cennet yapraklarını, yamayıp örtündüler;(A’raf,22)

“Ya Rabbi nefsimize, zulüm ettik” dediler.(A’raf,23)

“Demedim mi size ben, hepsi serbest, şu yasak!

İblis’e gelince o, size düşmandır mutlak.(A’raf,22)

Şimdi birbirinize düşmanlar olarak siz;

Artık yaşamak üzere, yeryüzüne ininiz!(A’raf,24)

Orada ölürsünüz ve çıkarsınız ordan.(A’raf,25)

Dirileceğiniz gün, yarılınca topraktan.(İnşikak,3-4-5)

Size örtünmek için, süslenmek için giysi;

İndirdik takva ise, bunların en iyisi.”(A’raf,26)

Hindistan’da, Serendib dağına indi Âdem.

Havva ise,Cidde’ye, indirildi cennetten.(Tarih-i Taberi, terc. C.1.s.77)

İblis’se, Übülle’ye, hor ve zillet içinde;

Yılan da İsfehan’a, ayaksız bir biçimde.(Tarih-i Taberi,terc.c.1.s.77)

Yardım etti İblis’e cennete soktu onu,

Cezalandırdı Allah, sürünmek oldu sonu.(Tarih-i Taberi,terc.c.1.s.77)

Atamızın cezası, rızık için zorlanmak;

Annemizin’ki ise, doğum da sancı duymak.(Tarih-i Taberi,terc.c.1.s.78)

Buğday döver yoğurur, pişirir Âdem yerdi.

Havva ise Cidde’de balığı çok severdi.(Tarih-i Taberi,terc.c.1.s.78)

Cenab-ı Hakk affetti, bağışladı onları.

Âdem’i tekrar seçti, mutlu oldu sonları.(Taha,122)

“Sizin için indirdik, sekiz çift davarlardan.

Ve artık yeryüzünde yararlanın onlardan.”(Zümer,6)

Tefsir kitaplarında;Deve,inek ve koyun,

Bir de keçi hepsi çift, bundan müsterih olun.

Onlar da çoğaldılar, tıpkı insanlar gibi.

Et, deri,yün,sütleri, kaynar pınarlar gibi.

Rabbimin nimetleri sayılmakla tükenmez.

Yerde gökte denizde, hadde hesaba gelmez.

Bütün bu nimetlerin, karşılığıkulluktur.

Allah’a kulluk ise, en büyük mutluluktur.

Buluşmaya vesile, Arafat oldu mekân

Bu dağın güzel ismi, tâ gelmekte oradan.(Tarih-i Taberi terc.c.1 s.80)

Düşünün ki dünyada, ayrı ayrı çift insan,

Biri Cidde’de yalnız diğeriyse Hindistan.

Bir, beş, on sene değil, tam iki yüz yıl geçti,

Çile doldu ki çiftler,Arafatta birleşti.(Tarih-i Taberi terc. C.1.s.80)

Artık dünya bambaşka, bambaşka âlem oldu,

Halifelik görevi başlamış oluyordu.(Bakara,30)

Senelerin acısı yakmıştı yürekleri

Ve artık kavuştular, kabuldü dilekleri.

Yüz yılların hasreti, sevince dönüşmüştü,

Hep arayan o gözler,birbirini görmüştü.

Hem öyle bir görüş ki, Canının canı gibi.

Gözünün nuru veya, damarın kanı gibi.

Ne imtihandı ya Rabb! Ve nasıl dayandılar!

Sen kuvvet verdin amma, gör ne kadar yandılar.

Yakınca temizledin, yaklaştırdın onları,

Sana teslim oldular, mutlu oldu sonları.

Sen taktın başlarına, saadet taçlarını,

Ve öğrettin onlara, güzel inançlarını.

Ruh ile beden gibi, birleşince bir anda,

Hamile oldu eşi, buyurmuştun Kur’an’da.(A’raf,189)

Evlenmişlerdi artık, izni İlahi ile,

Evlat isteklerini getirmişlerdi dile.(A’raf,189)

Hikmet dolu takdirin , yerini buluyordu,

Eksik doğan çocuklar, asla yaşamıyordu.(A’raf,189)

Nice seneler sonra, kabul oldu dualar,

Bu gecikmede ise; nice nice hikmet var.

Meleklerden işitti, doğacak çocuk Salih.

Bu defa da İblis’ e gülümsemişti talih.

Şeytan pusuda idi , gözetliyordu O’nu,

Âdem’se aldanmıştı, pişmanlık oldu sonu.

Sür’atle koştu İblis ve dedi ki:”Ey Adem!

Şartım kabul olursa, var size büyük müjdem.

Bu defa Allah size, sapasağlam bir oğlan,

Verecek, yaşayacak.Haydi şartıma bağlan!

O’nu bana hediye, kul diye vereceksin.

“Abdulharis”tir adı, hep böyle diyeceksin”(Tarih-i Taberi terc.c.1.s.87)

Haris, Şeytan’ın adı, Adem’i aldatmıştı.

Kendi kuluymuş gibi, O’na isim takmıştı.

Bebek sağlam doğunca, aydın oldu gözleri,

İblis hile yapmıştı, geçerliydi sözleri.

Abdulharis koydular, O bebeğin adını,(A’raf,190)

Yerine getirdiler, Şeytan’ın muradını.

Rabbim O ikisini, derhal ikaz eyledi,

“Salih evlat verdik de, müşrik oldular” dedi.

Çok pişman olmuşlardı yalvardılar Allah’a,

Binlerce tevbe olsun, suç yapmayız bir daha.

Anne ve babamızı, perişan eden düşman,

Bize neler yapıyor, varmıdır hiç anlayan.

Rabb’im yine affetti, bağışladı onları,

Bundan ibret almalı, gelecek torunları.

Peygamberimiz dedi,”kan gibi, İblis şeytan,

Dolaşır içinizde,” uyan! Gafletten uyan!(Riyazüssalihin c.1.d. 3. sh. 348-349)

Bir milyar müslümanın, acı hâli nicedir?

Mü’minler paramparça, ne büyük bilmecedir!

Şeytanın tuzağında hep düşmüşüz pusuya,

Herkes kendinden emin, kendi haklıymış güya.

O’nun en baş planı benlik vermek insana,

Toplumu dağıttı mı, parçalar kana kana.

Geliniz her birimiz, öc alalım İblisten,

Sarılalım Kur’an’a, ve kurtulalım tümden.

Allah’a sığınalım, huzurda olmasından,

Ve dürtüştürmesinden, böyle buyurdu Kur’an.(Mü’minûn, 97-98)

“Siz görmezsiniz fakat, şeytanlar size girer,”

Kanınızda dolaşır, size kumanda eder.(Riyazüssalihin c.1.d.3.sh.348-349)

Görmediğimiz yerden, giren o şeytan için,

La havle çekip Hakk’a sığınmazsınız niçin?

Aslında “zayıftır O,” gücü kuvveti yoktur.

Fakat pek kurnaz fitne, hile,düzeni çoktur.(Nahl,98-99-100)

Milyarlarca halkı var, yayalar, süvariler.

Güçleri olsa bize, neler yaparlar neler!

Ancak vesvese, benlik, onların tek hüneri.(Tarih-i Taberi terc.c.1.s.76)

Kadın ve para ile, bütün becerileri.

İçki, şehvet ve kumar, en büyük malzemesi.

Cehennemlik etmektir, onların tek gayesi.

Türlü istekler ile, ölümü unutturmak,

Her şey dünyaymış gibi, yanlış yolu tutturmak.

Sıtkıle teslim olur, anarsak Rabb’imizi,

Bizlere yardım eder ve korur cümlemizi.(Nahl,98-99-100)

La havle vela kuvvete, illa billahil âzim.

Sana sığındık tümden, ey Rahman, Rahim, Kerim.(Fussilet,36)

İNSAN MAYMUNDAN TÜREMEDİ

Maymunlara bakarsan, görürsün çeşit çeşit,

Ancak bunlardan bir cins, sanki insana eşit.

Hayvanat bahçesinde, Ankara’da halen var;

Tıpkı insana benzer, ben de gördüm aşikâr.

Haris diğerlerinden, gerçek Yahudi tipi,

Parçalıyor kendini,kırdı kıracak ipi.

Buyurdu Cenab-ı Hakk, Kur’an-ı Kerim’inde:

“Yahudiler en haris,tüm insanlar içinde.(Bakara,96)

Bin yıl yaşamak ister, onlardan her bireri;(Bakara,96)

Zulümle öldürdüler, masum peygamberleri.”(Bakara,91)

Gerçi hepsi değil , iyileri de vardı:

Fakat ekseri zâlim, ve çok aşırılardı.

“Bizlere biraz yakın, Hıristiyan olanlar;(Maide,82)

Yahudi’den dost olmaz, ancak düşmandır onlar.”(Maide,82)

“İnsan maymundan gelmiş”, bu ne büyük safsata!

Bırakın da o ancak ,Darwin’e olsun ata.

Fiziki yönden gerçi , ilgi tesbit eylemiş;

Ne yazık ki biçare, hakikate ermemiş.

İnsana benzeyen cins, maymun insandan olma,

Cezalanmış bir toplum, binlerce yıldan kalma.

Tekamül olsa idi , yine insan türerdi.

Maymunun nesli kalmaz, bu tekâmül sürerdi.

İşte Kur’an gerçeği, bizlere bildiriyor;

Bin dörtyüz sene evvel, bakın Allah ne diyor:

“Cumartesi günleri, avı yasak eyledik,

Onlar hile yapınca, maymunlar olun dedik”.

“O suçu işleyenler, maymun oldular toptan”(Bakara,65-66)

İsrailoğulları uzaklaşmıştı Hakk’tan.

İnsanlara benzeyen , maymun ondan türedi.

Bunu bilmeyen Darwin, maymun’a “ATAM” dedi.

İlk İnsan ve İlk Peygamber Hz. ADEM ve Eşi HAVVA Annemizin Yaratılışları ve Mücadeleleri Hakkında Çeşitli Görüş ve Tartışmalar

Yüceler yücesi olan Rabb’imizin, eşrefi mahlukat yani: Yaratılanların en şereflisi, en üstünü olarak nitelendirdiği ,

وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مِّنْهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لَّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

“Göklerde ve yerde ne varsa hepsini kendinden( bir lütuf olarak) size boyun eğdirdi”(Casiye,13) buyurarak, gerçek değerini açıklayıp, “Sizi yer yüzünde halifeler( yöneticiler, yeryüzünün yönetim ve hakimiyetini elinde bulunduran insanlar) yapan O’dur.” Diyerek, en üstün görevle görevlendirip birçok sorumluluklar verdiği bu mükemmel varlık, bu üstün cevher, ilk babamız Hz. ÂDEM ve annemiz Hz. HAVVA nerede ve nasıl yaratılmışlar ve yeryüzüne nasıl indirilmişlerdi!?

إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِن طِينٍ

“Rabbin meleklere: “Ben çamurdan bir insan yaratıcıyım” demiş”(Sad,71) ve

الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لاَ تَعْلَمُونَ

“Yer yüzünde bir halife kılacağım”(Bakara,30)buyurmasıyla niçin nefisleri olmadığı hâlde melekler, âyeti kerimede bildirildiği gibi “Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birisini mi yapacaksın? Oysa biz seni överek tesbih ediyor ve seni takdis ediyoruz, demişlerdi”(Bakara,30) Bu bir gıpta olabilir

Ayrıca: O zamanlar,Hz. Adem’den çok evvel,dumansız ateşten yaratılmış olup, uzun zamanlar boyunca Allah’a itaat etmekle beraber, yer yüzünde yaşamakta olan, kâfir Cinlerle mücadele edip, onlara üstün gelen; bu mücadele ve hizmetinden, devamlı ve bol ibadetinden dolayı; kendisi de “Cin”den olduğu (Hicr,27) hâlde, Meleklerin hayranlığını kazanan ve Melekler’in , onunla arkadaş olmalarını arzu etmeleri sonucu, izni İlâhi ile göklere Meleklerin yanına yükselip, onların takdir ve hürmetlerini toplayan; önce adı AZAZİL iken, secde emrine karşı çıkıp, lânetlenerek kovulunca(Sad,77) şekli çok çirkinleştiği gibi, adı da İBLİS olan Şeytan’ın; daha yaratılmadan önce haset ve kıskançlığa düşmesine sebep olan Hz. ADEM ve HAVVA kimdir ve nasıl yaratılmışlardır?

Hz. Adem (a.s.)ın kalıbı yapılıp ruh üflenerek canlanmadan evvel uzun süre, Cennette cansız kalmış; o zamanlar çok itibarlı olan İblis dolaşırken O’nu görüp içinin boş olduğunu anlayınca “Canına sahip olamayan bir yaratık” diyerek küçümse mişti.

Dilediği kadar öylece beklettikten sonra Allah (c.c.) şeklini düzeltip ruhundan üfleyince Hz. Adem (a.s.) canlanmış ve bütün Melekler emri İlâhi ile O’na secde ederek yere kapanmışlardı.Meleklerin tümü secde ederken, kibir ve gururundan dolayı secde etmeyen İblis- Şeytan, lânetlenmiş ve cennetten kovulmuştu.(Sad,78)

Bundan sonra İblis Adem(a.s.)dan üstün olduğunu iddia ederek secde etmeyişini savunmuş ve Kıyamete kadar hayatta kalması için mühlet isteyerek

قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ

“Rabbim , dedi , Öyleyse yeniden dirilecekleri güne kadar beni(m canımı almayı) ertele.”demiş ve ilave etmişti(Sad,79)

قَالَ أَرَأَيْتَكَ هَـذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إَلاَّ قَلِيلاً

“And olsun eğer beni kıyamet gününe kadar ertelersen, O’nun zürriyetini, pek azı hariç, kökünden koparıp sürükleyeceğim. Demişti.”(İsra,62)

Rabbimiz de , bizim imtihanımız için O’na mühlet vermiş ve

قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنظَرِينَ

إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ

“Haydi sen ertelenenlerdensin.O belli vaktin gününe kadar, buyurmuştu.”(Sad,80-81)

Artık İblis (Şeytan)a mühlet (süre) verilip ölümü ertelenince, kini tamamen artmış olarak, intikam alma yollarını aramaya başlamıştı.

Hz. Adem ise: Meleklerle imtihan olmuş, onlardan üstün gelmişti.(Bakara,31-32-33) Cennette yalnızdı.Bir müddet sonra Hz. Adem yarı uyku halindeyken sol kaburga çubuğundan yaratılan ve kendine eş olan Havva annemizle birlikte cennette yaşıyorlardı.

Ebu Hureyre (R.A.)den rivayet edildiğine göre Peygamberimiz (S.A.S.) Efendimiz şöyle buyurmuştur:

“ Allah’a ve ahiret gününe inanan, komşusuna eziyet etmesin, kadınlara öğütleri iyiy bir şekilde yapın, onlara karşı iyi davranın. Zira onlar eğe kemiğinden( kaburga çubuğundan) yaratılmışlardır.Eğe kemiğinin en eğri kısmı yukarı kısmıdır, onu doğrultmaya kalkışırsan kırarsın, olduğu gibi bırakırsan öylece eğri kalır.Bunun için daima kadınlara iyi öğüt verin.” (Hadisi, Buhari, Müslim ve Tirmizi rivayet etmişlerdir.)

İblis bir yolunu bulup onlara yaklaşarak, yasak ağaçtan yedirip ikisini cennetten çıkarmıştı.(Araf,24)

İblis’in kovulduğu cennete nasıl girdiğini, onları(Hz. Adem ile Havva’yı) nasıl aldattığını, yere cezalı olarak indirilen Hz. Adem babamız ile Hz. Havva annemizin tövbeleri kabul olduktan sonra nasıl buluştuklarını ileride ana kaynaklara dayalı olarak zevkle okuyacaksınız.(Taha,122)(Zümer,6)(Tarih-i Taberi terc. C. 1 s. 80)

Şimdi bazı ihtilaflı hususları burada açıklığa kavuşturmaya çalışalım.

İHTİLAFLAR VE ÇEŞİTLİ GÖRÜŞLERE SEBEB OLAN KONULAR

1. Hz. Adem ‘in kalıbı kendi haliyle mi zamanla şekillendi, yoksa bizzat Allah Tealâ mı tesviye etti, şekillendirdi?

2. Hz. Havva da, Hz. Adem gibi çamurdan kendi başına mı oluşmuştu, yoksa Hz. Adem’in kaburga çubuğundan mı yaratıldı?

3. Hz. Adem yerde, arzda mı yaratıldı, yoksa cennette mi yaratıldı?

4. Hz. Havva, dünyada mı yaratıldı, cennette mi yaratıldı?

5. Cennette idiyse bu cennet hangi cennetti?

6. Secde emri, dünyadaki yalnız bir kısım Meleklere mi idi, yoksa tüm meleklerin hepsine mi idi?Secde öncesi ve sonrası olaylar nelerdi?

7. Hz. Adem’e secde etmeyip la’netlenerek cennetten kovulan İblis Şeytan, kovulduğu cennete sonra nasıl girebildi ve onlara nasıl yaklaşıp vesvese verebildi?

Yılan vasıtasıyla girdi diyenlerle, yılanla girmedi diyenlerin görüşleri nelerdir?

8. Yemeleri yasak olan ağaç ne idi?Bu hususta bizim ve ehli kitabın görüşleri nelerdir?

Hz. Adem Hz. Havva ile cennette mi evlendi, yoksa cennetten çıktıktan sonra dünya da mı evlendi?

Hz.Adem’in peygamberliği; Hz. Adem’in ve Havva annemizin kaç yaşında ve nerede vefat ettikleri.
İblis Şeytan’ın ne zaman, nerede, nasıl öleceği.
Maymun ile insan arasında ilişki kuran Darwin’in , evrim yani tekâmül nazariyesini(insanın maymundan meydana geldiği)görüşünü, bir nevi tasvib edip onaylarcasına, yazdıkları Kur’an-ı Kerim Meâllerindeki ENBİYA suresinin 30. âyetine dipnotu olarak yazan;körpe, genç ve temiz dimağları, beyinleri kirleten ve onların imanlarını zedeleyerek şüpheye düşüren Profesör Süleyman Ateş ve bir heyet tarafından hazırlanarak, Hac’da hacılara bedava dağıtılan, meâl-i kerim çalışmalarında, o heyete başkanlık eden Prof. Dr. Ali Özek gibi öğretim üyelerinin, ihanet değilse , bu büyük gaflet ve hatalarını, cevaplarıyla beraber hayret ve dehşetle okuyacaksınız.(76-77)

76-“Güneşten ateş bulutu halinde kopan dünya, kendi ekseni etrafında dönerken yavaş yavaş soğuyup kabuk bağlamıştır. Oluşumu sırasında dünyadan yükselen gazlar ve buharlar yağmur şeklinde tekrar dünya üzerine dökülmüş, denizler, okyanuslar meydana gelmiş. Önce denizlerde yosun şeklinde bitkisel hayat başlamış ve nihayet gelişe gelişe insana kadar varan canlılar hasıl olmuştur.(KUR’AN-I KERİM VE YÜCE MEÂLİ VE Prof.Dr. Süleyman ATEŞ, S.323)

77-“…aynı şekilde dünyamızda bir gaz kütlesi olan güneşten kopmuş ve zaman içinde soğouyarak kabuk bağlanıştır. Bu arada, dünyamızdan yükselen gazlar ve buharlar, yoğunlaşarak yağmur şeklinde tekrar dünyaya dökülmüş ve böylece denizler ve okyanuslar meydana gelmiş. Suda yosunlaşma ile başlayan canlılık, insanla en mükemmele ulaşmıştır.”(Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Açıklamalı Tercümesi- Prof. Dr. Ali ÖZEK Başkanlığında Heyet - s. 323)

Ayrıca Darwin’e verdiğimiz cevapları:İnsanın maymundan değil tam aksine, cezalanmış bazı Yahudi toplumlarının, Maymun, Domuz ve Fare olduklarının izahını âyet ve hadislerde görecek, okuyacak ve hayret edeceksiniz

Bütün bu mevzuların ana kaynağını teşkil eden, âyeti kerimelere bakalım.Rabbimiz Kur’an-ı Keriminde, hadiseleri ne kadar net, açık ve belirgin anlatıyor.Burada onları okuduktan sonra, ileride ki sahifelerde de Kur’an kalbine indirilen, O’nu en güzel anlayıp tefsir ve tebliğ eden, açıklayarak anlatan, aynı zamanda vahiysiz konuşmadığı Allah (c.c.) tarafından Necm suresinde bildirilen, tüm insanlığın efendisi, Peygamberimiz efendimizin de ne buyurduklarını görelim.Ve bu gerçek nurların ışıkları içerisinde kitabımıza devam edelim.

Şimdi Sâd sûresindeki âyet-i kerimeleri okuyalım:

إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِن طِينٍ {71}

“Rabb’in meleklere demişti ki: “Ben çamurdan bir insan yaratıcıyım.”

فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ {72}

“Onu biçimlendirip ona rûhumdan üflediğim zaman derhal ona secdeye kapanın!”

فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ {73}

“Meleklerin hepsi tüm olarak secde ettiler.”

إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنْ الْكَافِرِينَ {74}

“Yalnız İblis etmedi, büyüklük tasladı ve kâfirlerden oldu.”

قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ الْعَالِينَ {75}

“(Rabb’in ona) dedi ki: “Ey İblis, iki elimle yarattığıma secde etmekten seni alıkoyan nedir?Büyüklük mü tasladın, yoksa yücelerden mi oldun?”

قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ {76}

“Dedi: “Ben ondan hayırlıyım, beni ateşten yarattın, onu çamurdan yarattın.”

قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ {77}

“Buyurdu ki: “Haydi çık oradan, sen kovuldun!”

وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلَى يَوْمِ الدِّينِ {78}

“Ta ceza gününe kadar lânetim üzerindedir!”

قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ {79}

“Rabb’im, dedi, öyleyse yeniden dirilecekleri güne kadar beni(m canımı almayı) ertele.”

قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنظَرِينَ {80}

“Buyurdu: “haydi sen ertelenenlerdensin”

إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ {81}

“ O belli vaktin gününe kadar.”

قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ {82}

“(İblis) dedi: “Senin izzet ve şerefine and olsun ki, onların tümünü azdıracağım.”

إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ {83}

“Yalnız onlardan halis, (ihlas sahibi) kulların hariç, (onlara dokunmayacağım).”(Sâd Sûresi,71-83)

Yukarıdaki gerçek ve toplu bilgiyi tesbit ettikten sonra, ihtilaflı mevzuları, konuları numara sırsıyla,önce karşı görüşleri sunup, hemen arkasından Rabb’imin lûtfu ve sonsuz yardımı ile cevaplarını belgelerle açıklamaya çalışacağım.

ALİ ŞERİATİ’NİN YANLIŞ GÖRÜŞ VE İDDİALARINA KARŞI CEVAPLARIMIZ

Değerli okurlarım!

Yukardaki tertip üzere kitap baskıya hazır olmuştu.Sonra aynı mevzu ile ilgili olarak; son zamanlarda yanlış görüşlerine rağmen, gençlerimizin bir kısmının hayranlığını kazanan ve çeşitli yayınevlerince 1990 Yılında 10’a yakın kitabı Türkçemize tercüme edilen, İranlı Dr. Ali Şeriati’nin , Şamil Öcal tarafından tercüme edilip “Fecir yayınevi” tarafından yayınlanan “İNSAN” isimli kitabını okudum.Mevzuumuzla ilgili olduğu için, kitabımızın önceki tertibini bozmadan önce, Onun akıl almaz yanlışlarını eleştirerek cevaplandırmayı, sonra asıl mevzuumuza girmeyi uygun buldum.

Burada İranlı Ali Şeriati’nin islâm namına, islâma ters düşen yazılarını “İNSAN” adlı kitabından alıyorum.Kaynaktaki notta ilgili sayfaların tamamının suretini okuyacaksınız.Ancak ben, söz uzamasın diye her sayfadan çok dikkat çeken bazı satırları buraya alıyorum.Asıl arzum,bu yanlışları okuyan bütün mü’min kardeşlerimizin iyi bir karşılaştırma yaparak fikren ve inanç yönünden kurtulmaları ve Ehli sünnet görüşünün ne kadar hak ve gerçek olduğunu anlamalarıdır.Şimdi onun garip iddialarını ve hemen altında cevaplarını bulacaksınız.

Konu:1

“Peki insan islâma göre nasıl yaratılmıştır?

Önce, Allah meleklere seslenerek yeryüzünde kendisine bir halife yaratmak isteğini açıyor… Melekler hemen (gene yeryüzünde kin güdüp intikam peşinde gidecek, kan akıtacak birinimi yaratacaksın!) diyerek kıyameti koparıyorlar.Çünkü, Âdem’den önce de tıpkı bugünün insanları gibi, cinayet işleyen, kan döken, günah işleyen diğer insanlar vardı.Bunun için hemen ardından melekler Allah’a (tekrar yeryüzünde yeni bir insan yaratınca,yeryüzünde insanlar için yeni bir “dönem” i başlatmaya karar verince, bunun insanı tekrar kan dökmeye, günah işlemeye yönelteceğini zikrediyorlar.) Buna karşılık Allah buyuruyor ki “ben sizin bilmediklerinizi bilirim” Daha sonra Allah hemen Âdem’i yaratmaya koyuluyor.Ardından hemen senboller başlıyor.”Sh. 13,14(85)

Cevaplar:1.

Yukarda görüldüğü gibi Ali ŞERİATİ:Hz. Ademden önce dünyada insanların yaşadığını iddia etmektedir.Halbuki bu fikri kendisinden başka hiçbir kimsenin iddia ettiği duyulmamıştır.Çünkü böyle bir şey olmamıştır.İlk insan olarak Âdem babamız ve ondan da kaynaklardaki ayet ve hadislerde görüleceği gibi Havva annemiz yaratılmıştır.

Bakara suresinin 30. ayetini okuyalım. “Bir zaman Rabbin meleklere:

- ben yeryüzünde bir halife kılıcıyım, demişti. (melekler: “orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birisini mi “halife” yapacaksın, oysa biz seni överek tesbih ediyor ve seni takdis ediyoruz, dediler.(Rabbin):

-ben sizin bilmediklerinizi bilirim, dedi.”

Sad suresinin 71-72nci ayetinde ise: “Rabbin meleklere demişti ki; ben çamurdan bir insan yaratıcıyım( yaratacağım).Onun şeklini düzeltip ona ruhumdan üflediğim zaman derhal secdeye kapanın.”

Bu ayeti kerimelerde görüldüğü gibi Allah(c.c.) “ben bir insan yaratacağım” diyor ki; bu ilk insandır.Eğer ayette “ben yine bir insan yaratacağım” deseydi veya melekler “önceki insanlar kan döktüler, günah işlediler, bunlar da onlar gibi yapar.”deselerdi Ali ŞERİATİ’nin iddiası haklı olabilirdi.Böyle bir ifade olmadığı gibi böyle bir hadise de olmamıştır.Şeriati âyette olmayan “GENE” kelimesini uydurmaktadır.

Meleklerin iddiasına gelince: melekler yeryüzünde Adem yaratılmadan önce dumansız ateşten yaratılmış olan ve yeryüzünde birçok bozgunculuklar yapıp günah işleyen cinleri bildikleri için; insanlarda da nefis olacağından, insanlar da cinler gibi günah işler tahmininde bulunmuşlardı.Âyeti kerime: “cinne gelince onu da (insandan)daha önce (vücudun gözeneklerine) nüfuz eden çok sıcak ateşten yarattık.”(Hicr,27-28-29-30-31) buyurulmaktadır.

Ayeti kerimede görüldüğü gibi Hz. Adem yaratılmazdan önce yerde yaşayanlar insanlar değil cinlerdi.

Konu: 2

“Yani yeryüzündeki en adi bir maddeden “topraktan” yaratılan insana Allah: daha sonra, nefesini veya kanını, damarını yada sinirini değil, kendi ruhunu ona üflüyor, yani insanın dilinde (en yüce olarak) geçen bir nesneyi…” Sh.15 (İnsan dilinde aşağılığı ifade etmek için en aşağı, kokuşmuş,alçak ve zelil sembol “balçık” tır.Tabii varlıklar arasında, balçıktan daha adi bir şey yoktur.Gene aynı şekilde insanlığın dilinde en yüce, en aşkın ve en mukaddes varlık Allah’tır.Her varlıkta ise, varlığının en şerefli şeyi, en yüce şey,en mukaddes şey ruhtur.Yani yeryüzündeki en adi bir maddeden yaratılan insana Allah daha sonra,nefesini, veya kanını damarını ya da sinirini değil kendi ruhunu ona üflüyor.Yani insanın dilinde “en yüce” olarak geçen bir nesneyi…Allah en yüce varlıktır, onun ruhu da insanın tasavvur edebileceği, insanın zihnine gelebilen en yüce varlıktır.İnsan balçıktan ve Allah’ın ruhundan imal edildiği için,iki boyutlu bir varlıktır. (İnsan, Sh:15)

Cevap:2

“Burada da bilerek veya bilmeyerek Allah, sanki bizlere benzer,etten,kemikten yaratılmış bir mahlukmuş gibi “nefesini veya kanını, damarını, yada sinirini değil, kendi ruhunu ona(Adem)e üfledi”diyor. Bu sözleri, bu sıfatları Allah’a nasıl yakıştırabiliyor?Allah’ın eti,siniri,kanı olur mu?

Ayrıca insanın mayası olan toprak onun iddia ettiği gibi en adi mahluk değildir. Hem temizdir.Üzerinde seccade olmadan da namaz kılınır.Hem de temizleyicidir.Toprağı elimize, yüzümüze sürer onunla teyemmüm ederiz.Abdestsizlikten hatta cünüplükten temizleniriz.Ayrıca insanlar,cinler ve bütün canlıları,Allah’ın lütfuyla toprak beslediği gibi, bütün giyeceklerimizi,en güzel bitkileri,çiçekleri, ağaçları, tüm renkleri,güzellikleri ve pınarları da onda yani toprakta bulmaktayız.Aslında iblisin iddiası da öyleydi. “ben üstünüm” diyordu.Toprağın bir hazineler, güzellikler,bereketler manzumesi ve ateşleri söndürecek nehirlere ve denizlere, okyanuslara sahip olduğunu düşünemiyor ve “ben ateşim, üstünüm” diye övünüyordu.

Konu:3

“Sonra melekler, “biz” (dumansız ateş) (55/15) ten yaratılmışız,oysa insan balçıktan yaratılmış,nasıl oluyor da onu bizden üstün kılıyorsun?” diye feryat ediyorlar.Allah onlara verdiği cevapta “ben sizin bilmediğinizi bilirim,bu iki boyutlu varlığa secde edin.” Diyor!” Sh.16 (87) (İnsanın yaratılışı son bulduğunda Allah kendi halifesine öğretiyor ve O da böylece isimlere sahip olmuş oluyor.Sonra melekler “biz” maricin minnar” (dumansız ateş)(55/15)ten yaratılmışız,oysa insan balçıktan yaratılmış,nasıl oluyor da O’nu bizden daha üstün kılıyorsun?” diye feryad ediyorlar.Allah onlara verdiği cevapta “ben sizin bilmediğinizi bilirim, bu iki boyutlu varlığa secde edin” diyor.Allah’ın büyük küçük tüm melekleri böyle bir varlığın önünde secde etmekle yükümlü tutuluyorlar.” (İnsan,Sh:16)

Cevap 3:

Yukarda gördüğünüz sözler,meleklerin ifadesiymiş gibi bir de ayet numarası vermiş.55/15. Bu ayetin meleklerle hiçbir ilgisi yoktur.Gelin karşılaştıralım.Şeriati’nin bilgisizliği ve yanlışı meydana çıksın. İşte ayeti kerime! “Biz cinni, dumansız ateşten yarattık.” (55/15) Gördüğünüz gibi ayeti kerime beş kelimeden ibarettir,ne melek lafı var,ne de meleklerin (bizi ateşten yarattın) iddiası ve feryadı.Bunları nasıl uydurabiliyor?

Konu 4:

Burada da Havva annemizin, adem’in kaburga çubuğundan yaratılmasına itiraz ediyor. “Farsçaya yanlış tercüme edilmiş.” Diyor ve yine ilave ediyor. “NİETZSCHE, gibi büyük bir adam bile şöyle diyor (kadını bir varlıktan, erkekse başka bir varlıktan yaratılmıştır.Daha sonra bunlar aralarında benzeşim geçirmişlerdir.Tarih boyunca birbirlerine karışmışlardır.) yani bu ikisi köken olarak iki ayrı kökten gelmiş olarak kabul edilmişlerdir.”Sh.17-18(88)(Diğer bir konu ise kadının,erkeğin “Dende”sinden(kaburga kemiğinden)yaratılışı meselesidir.Problem Arapça’dan Farsça’ya yapılan tercümeden kaynaklanmaktadır.Bu kelimenin farsçaya “Dende”(kaburga kemiği)şeklinde tercüme edilmesi hatalıdır.Arapça ve İbranice’de bu kelime “huy, tabiat” anlamına gelmektedir. “Havva’yı (yani kadını)erkeğin tabiatından yarattık”.Çünkü kelime “kaburga kemiği” manasına da gelmektedir. “Kadını erkeğin sol kaburga kemiğinden yarattık.Bunun için kadınların bir kaburga kemiği eksiktir.”! Şeklinde bir de (hadis) rivayeti bulunmaktadır.

Cevap 4:

“Sizi bir tek candan yarattı, sonra ondan eşini meydana getirdi ce sizin için davarlardan sekiz çift indirdi: (Deve,öküz,koyun,keçi).Sizi annelerinizin karınlarında üç karanlık içinde yaratmadan yaratmaya: (Nutfeden alâkaya, alâkadan et giydirilmiş kemiklere) geçirerek yaratmaktadır.İşte Rabb’iniz Allâh budur. Mülk O’nundur.O’ndan başka tanrı yoktur.Nasıl (O’na kulluktan şirke) çevriliyorsunuz?” (Zümer,6)

(Rahim, dıştan içe doğru üç doku ile yapılmıştır:Parametrium,Miometrium,Endonetrium dokuları.Bu dokular,ışık,ısı ve su geçirmez zarlarla sarılmıştır.Kur’an , ışık geçirmez bu perdelere zulmet diyor ve insanın üç zulmet içinde yaratıldığını söylüyor.Ne yüce söz, ne ebedî mucize!)

“Ebû Hüreyre radiya’llâhu anh’den: Resûl-i Ekrem salla’llâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:

“Allâh’a ve Âhiret gününe inanan, komşusuna eziyet etmesin.Kadınlara,öğütleri iyi bir şekilde yapın, onlara karşı iyi davranın.Zirâ onlar eğe kemiğinden yaratılmışlardır. Eğe kemiğinin en eğri kısmı yukarı kısmıdır, onu doğrultmaya kalkışırsan kırarsın,olduğu gibi bırakırsan öylece eğri kalır.Bunun için kadınlara daima iyi öğüt verin.”

(Hadisi, Buhâri, Müslim ve Tirmizi rivâyet etmişlerdir)

Konu 5:

“Allah insana kendi ruhundan üfleyerek onu kendi emanetçisi yapmamış mı? O halde insan yeryüzünde Allah’ın halifesi ve onun akrabasıdır.Allah’ın ve insanın ruhu tek bir faziletle beslenmiştir ki bu da irade sahibi olmaktır…Allah ve insan arasındaki ortaklık ya da akrabalık seçme serbestliğinden,iyi ya da kötü şeyi yapmada, tuğyan ve itaat etmedeki özgürlükten gelmektedir.”Sh.19 (Allah insana kendi ruhundan üfleyerek O’nu kendi emanetçisi yapmamış mı?O halde insan yeryüzünde Allah’ın halifesi ve onun akrabasıdır.Allah’ın insanın ruhu tek bir faziletle beslenmiştir ki bu da irade sahibi olmaktır Yani yeryüzünde mutlak irade sahibi olan, istediği her şeyi (evrendeki nizamın ve kanunun hilafına bile olsa)yapan Allah,kendi ruhundan insana üflemiştir.İnsan (bu iradesiyle) yer yüzünde Allah benzeri,O’nun gibi hareket edebilir. Ancak O’nun yeryüzünde kendi fizyolojik ve içgüdüsel kanunlarına, istediğince aykırı hareket edebilmesi itibarıyladır.bu yüzden Allah ve insan arasındaki ortaklık ya da akrabalık, seçme serbestliğinden, iyi ya da kötü şeyi yapmada, tuğyan ve itaat etmedeki özgürlükten gelmektedir.(İnsan,Sh:19)

Cevap 5:

Gördüğünüz gibi Allah korusun neredeyse insanı Allah’a eş edecek.Zaten bir akrabalık ve ortaklık çıkardı.Yine Allah’ın itaat etme veya tuğyan etme” de insan’a ortak olduklarını yazdı. Haşa! Allah, kime itaat edecek, kime isyan edecek?

İrade sahibi olmak ve tuğyan etmek (isyan etmek) hüner ise, İblis şeytandan daha serbest, daha uzun ömürlü ve istediğini yapabilen başka kimse yoktur.Şeriati’nin dediği gibi olsaydı İblis’in Allah’a ortak ve akraba olması lâzım gelirdi. Haşa bu sözler küfürdür.

Konu 6:

“Diğer dinlerin, Allah’la şeytanın evrende varlığına ve onların birbiriyle savaşmakta olduklarına olan inancının aksine, İslâma göre evrende tek bir güç vardır.Ve bu da Allah’ın gücüdür.Ancak insanın derinliklerinde şeytan ve Allah savaşmaktadırlar.İnsan, bu ikisinin arasında geçen savaşa sahnelik etmektedir.” Sh.21-22 Kaynak :(Burada değinmem gereken bir husus var. Maalesef tarih büyük bir trajediye şahitlik temektedir.Bu da insanın iki boyutunun gereği gibi tanınmamış olmasından ileri gelmektedir.

Diğer dinlerin, Allah’la şeytanın evrende varlığına ve onların birbiriyle savaşmakta olduklarına olan inancının aksine, İslam’a göre evrende tek bir güç vardır ve bu da Allah’ın gücüdür.Ancak insanın derinliklerinde Şeytan ve Allah savaşmaktadırlar.İnsan, bu ikisinin arasında geçen savaşa sahnelik etmektedir. (İnsan,Sh:21-22)

Cevap 6:

Bu sözler de küfürdür.Çünkü şeytanın Allah’la savaşmaya ne gücü ne de kuvveti vardır.Hatta ölmemek için Allah’a yalvarmış,Allah (c.c.)da bizim imtihanımıza vesile olsun diye ona müsaade etmiş, herkesin öleceği en son güne kadar ona mühlet vermiş ve ebedi cehenneme koyacağını da haberlemişti. O da bu azaba itiraz edememiş, beni cehenneme koyamazsın, yakamazsın diyememiştir.Çünkü o, Allah’ı yakinen bilmektedir.Secde etmedikten sonra da “beni ateşten yarattın,Adem’i topraktan yarattın” diyerek,yaratıcısının Allah olduğunu itiraf etmiştir.

Haşa savaşan, Allah’la şeytan ise insanın şeytana uymasından dolayı mes’ ûl olmaması lazımdı.Yahut her defasında şeytanın mağlup olacağından insana günah işletememesi gerekirdi.Bunlarçok yanlış sözlerdir.Gerçek te mücadele şeytanla insan arasında olmaktadır.

Konu 7:

“Geçmişteki dinlerin hilafına İslamdaki bu dualizm, iki mabut olma durumu, iki ilâha tapınma ve bu ikili durum tabiatta değil bizzat insanın içindedir.” Sh. 22

Cevap 7:

Gördüğünüz gibi ,bu cümlelerin de islam da yeri yoktur.(Bakınız: İhlâs Sûresi)

Konu 8:

“İnsan, yaratıcı bir varlıktır.Onun işi,(çalışması)ile karışmış olan bu yaratıcılık onu bütünüyle tabiattan kopararak, tanrı’yla (yaratmada ) boy ölçüştürür…”Sh. 62

Cevap 8:

Bu sözlerin de islâm da yeri yoktur. Bu sözler de küfürdür.

Konu 9:

“Kur’an’ın ve Tevrat ‘ın ifadelerinde geçtiği gibi Adem kıssasındaki “yasak meyveye yaklaşmak” ya da onu “yemek” bu anlamdadır.Yasak meyveyi birkaç anlam da yorumlamışlardır. Ben “Dinler Tarihi” ve “İslâmoloji” derslerinde bundan kasdın “ BEN BİLİNCİ” olduğunu söylemiştim.”Sh.298

Cevap 9:

Bu iddianın cevabı da ileri de “ana bölümdeki 8 nci konunun cevabı olarak gelecektir.

Fakat bizden önce, İran ‘daki “İslam Mektebi” dergisinin müdürü, “Genç Neslin Kurtuluşu” adlı kuruluşun sorumlusu, ünlü yazar ve dinî tebliğci ve “el-mizan” Tefsirinin mütercimi Nasır Mekarim-i Sirazi bey’in ALİ ŞERİATİ’yi bu tip fikirlerinden dolayı “küfür” suçladığını ve hücumlarda bulunduğunu, aynı kitabın 299ncu sayfasında Şeriati itiraf etmektedir. (“İslam mektebi) dergisinin müdürü, “Genç neslin kurtuluşu” adlı kuruluşun sorumlusu, ünlü yazar ve dini tebliğci ve “el-Mizan” tefsirinin mütercimi Nasır Mekarim-i Sirazi bey 51 yılında, malum siyasi çıkarlar ve dini olmayan delillerle üzerime,küfür ve ithamlarlayüklü dalgalar boşaltmıştı.Amaç ise avamı tahrik etmek, zihinleri bulandırmak ve her zamanki gibi konu “din” ve “Velayet”! “İslam Mektebi” dergisinin bir iki sayısında, benim görüşümü delilleri ve açıklamaları ile birlikte açık bir şekilde vermeden , daha önceki yıllarda olduğu gibi, kesin bir şekilde ve tekfir ve töhmette bulunarak şiddetle reddetmiştir.Onların bu konudaki en büyük delilleri ise, “Yasak olan şeyin kötü olması ve Merdut olması kaçınılmazdır, bundan dolayıdır da bu meyvanın “ben-bilinci” olması mümkün değildir” (İnsan, Sh:299)

Konu 10:

“Bir gün geldi “Dünya” hayret veren harikulâde bir varlığın zuhuruna şahit oldu…gözüyle görüyordu ama yine de inanamıyordu.Şekilleri,sesleri,seyir çizgileri, gidip geldikleri, eğilip büküldükleri alanlar; iş sınırları, yapısı daha önceden belirlenmiş, sürekli bir kişiliği olmayan, öbür ucu başkalarının elinde bulunan iplere bağlı olan kukla-insancıklar arasında,dünya aniden şaşkınlıkla başkaldıran birine şahit oldu…Artık iş işten geçmişti…Bu yaratık emir dinlemiyordu, sahnenin gerisinde bulunan ve “tüm ipler elinde olana itaat etmiyordu. Kendisi için çizilmiş olan sınırın dışına çıktı, yasağı deldi.Her şey üzerinde hakim olan otoriteye başkaldırarak “ÖZERKLİK” kazandı “insancık” lar kendilerine ulaşan kaza gereğince ve önceden yapılarına konulmuş olan “kadere” göre dönüp duruyorlardı, zinciri kırarak kendi başına dolaşan sadece oydu.Kendi iradesinin “kaza”sına göre hareket ediyordu.Kendisi için önceden yazılmış alın yazısına el atarak onu değiştiriyordu.Her sınırı geçiyor,her “hadd”i aşıyordu…Nizam, intizam demeyip herşeyi birbirine katıyordu…Başkalarının işine de karışıyordu. İlginçtir ki diğer insancıkların boyunlarına da “ferman” yularını geçirerek kendi peşinden sürüklüyordu. Her şeyi “oyun” laştırıyor, yoldan çıkarıyor ve yol gösteriyor, başka bir yöne gönderiyor, başka bir yöne yönelmekte ondan etkileniyordu…Kendisini yeniden yaratıyor, sahnenin düzenine el atarak onu istediğine göre değiştirmek için, istihdam etmek için alt üst etmek, diğer yolları kapayarak yeni bidat bir yol icad etmek için elinden geleni yapıyordu…

Ne oldu? İnsancıklardan birinin kılığına girerek yeryüzüne inen Allah mıydı? Hayır hayır sadece insancıklardan birisi.” Sh.303-304

Cevap 10:

Gördüğünüz gibi bu ifadeler de ölçüsüz.Tekrar okuyalım! Bakın Hz. Adem’i nasıl tanıtıyor:

“Artık iş işten geçmişti…Bu yaratık emir dinlemiyordu, sahnenin gerisinde bulunan ve “tüm” ipler elinde olana itaat etmiyordu…Her şey üzerine hakim olan otoriteye (yani Allah’a) baş kaldırarak “özek”lik kazandı” cümleleriyle Hz. Adem’ i, haşa Allah’a baş kaldırarak asiolan bu baş kaldırışı neticesi galip gelerek “özerk” kazanan bir isyancı bir asi seviyesine düşürüyor.Halbuki ileride göreceğiniz gibi Hz. Adem, İblisin hilesi, yeminle aldatması, unutturması sonucu ve boş bulunarak yasak meyvayı yedikten hemen sonra, pişman olmuş, “Ya Rabbi nefsimize zulmettik bizi bağışla” diyerek tevbe etmişlerdi.

Yine şu satırlarında: “Kendisi için önceden yazılmış alın yazısına el atarak onu değiştiriyordu” diyor.Halbuki kaderi ilahi katiyyen değişmez, onu kimse değiştiremez.

Yine devam ediyor: “Her sınırı geçiyor, her haddi aşıyordu, nizam ve intizam dinlemeyip her şeyi birbirine katıyordu.”Sözleriyle de Hz. Adem’i bir cahil anarşiste benzetmiyor mu?

Konu 11:

“Tevratta açık bir şekilde Kur’an’da ise göndermelerle işaret edildiği gib Âdem’in şeytan aracılığıyla yediği yasak meyve “GÖRÜRLÜK” tür, açık bilinçtir.Bilinçsiz(bundan dolayı da günahsız) olan iradeden ve “görme” den yoksun olan Âdem baş kaldıramayan bir hayvan ve bir bitki konumundadır.” Sayfa:352

Cevap 11:

Buradaki ifadeler de karmaşık kelimelerden ibaret cümleciklerdir.Yasak meyveiçin geçen sayfalarda “ ben bilinci” demişti.Burada ise “görürlüktür” diyor.Haram ve yasak olan meyveyi ve onun yenilmesini övüyor ve “bilinçsiz bundan dolayı da günahsız olan” iradeden ve “görme” yoksun olan Âdem “başkaldıramayan bir hayvan ve bir bitki konumundadır” diyor.Halbuki Âdem’e bilgi bizzat Allah tarafından vasıtasız olarak verilmişti.Ve meleklerin secde etmelerinden önceydi.Ve henüz Havva yaratılmamıştı.Meyvenin yenilmesi hadisesi ise bundan çok sonra olmaktadır ve Hazreti Âdem tamamen bilinçlidir.Ve görüş sahibidir. Aynı zamanda “Allamel esma”(isimleri öğreten) şöhretine kavuşmuştur.Şeriati, yukardaki iddiasıyla da Allah’a daimi ibadet ve itaat eden bütün melekleri ve günahlardan beri ve masum olan tüm peygamberleri başkaldırıp isyan etmedikleri için küçümsüyor. Onlara:”başkaldıramayan bir hayvan ve bir bitki” yaftası basıyor olmazmı?Bu ise onlara büyük bir hakaret değil midir?

Konu 12:

“İNSAN; Tanrının akrabası”

“İnsan yarısında şeytani,diğer yarısında ilahi özellik olan,benbilinçli ve yaratıcı bir varlıktır. Dinî metinlerde üzerinde durulan İNSAN-TANRI AKRABALIĞI ve İNSAN- TANRI BENZEŞİMİ burada ortaya çıkmaktadır.Ona üflenen Tanrı’nın ruhu da budur.Sayfa:353

“İnsanın varlığı ne tanrının zihninde ne de başka bir yerde onun, nitelikleri olmadan ( tamtakır bir halde) yaratılmıştır.Daha sonra bu varlığın bizzat kendisi yaratıldıktan sonra bu nitelikleri yaratıyor.BİR AŞÇI DÜŞÜNÜN.Ne pişirmek istediğini bilmiyor. Ne var ne yok bütün yemeklik malzemeleri tencereye boşaltıp karıştırarak, pişirme işlemine başlıyor, buna göre “yemek” sadece vardır. Ancak “öz”ü yoktur.Aşçı ne türlü bir yemek ortaya çıkaracağını bilmediği için her dakika başı kafasını kaldırarak tencerenin içindekilerin ne tür bir yemek olduğuna bakmaktadır.Ve gitgide de neticeyi (yani pişen yemeğin niteliğini) anlamış olmaktadır. Bu aşçının ilk kez olmak üzere yaptığı yemeğin “öz” ü onun zihninde ( yemekten önce ) yoktu. Gördüğünüz gibi insan kendi kendisinin yaratıcısıdır; bir yazarın ifadesiyle “kendi kendinin geleceğidir”. Yani, daha önceleri kendini yaratanın zihninde, nasıl olacağı canlanmamış olup kendisinin nasıl olacağını belirleyecek olan insanın kendisidir. İşte insanın kural dışı olarak varlığının özünden önce yaratılışı bu anlamdadır.Burada, bu durumda ister teist ister ateist olalım, insana en büyük ayrıcalığı vermiş oluruz.Bu da insanın yaratıcılık niteliğidir. Sh. 388-389

Cevap 12:

Yukarda okuduğumuz gibi burada da kabul ettiği acaip fikirleri ve saçma görüşleri aşılamaya çalışıyor Bazı satırları tekrar okuyalım:

“İnsanın varlığı ne tanrının zihninde ve ne de başka bir yerde onun nitelikleri olmadan( tamtakır bir halde) yaratılmıştır.Daha sonra bu varlığın bizzat kendisi yaratıldıktan sonra bu nitelikleri yaratıyor.Bir aşçı düşünün ne pişirmek istediğini bilmiyor..”

Derken, haşa Allah’ı ne pişireceğini bilemeyen aciz bir aşçıya benzetiyor.Ve Allah’ı bilgisizlik ve acizlikle suçluyor.Ve “insan kendi kendisinin yaratıcısıdır” gibi büyük bir yanlışlığa düşüyor.Halbuki Allah olmuş, olacak, gizli aşikâr her şeyi bilen, her türlü kabiliyetleri var eden, her zerreyi ve her şeyi ilim ve hikmetle yaratandır.

Gördüğünüz gibi Ali Şeriati’nin bu görüşleri de tamamen islama ters düşmektedir ve küfürdür.

KONU 13:

Burada alt sayfada aldığım pasajları topluca okuduktan sonra cevabına geçelim. Şeriati şöyle diyor:

“Evet konumuz Âdem (insan)in yaratılışı idi.Konu Kur’anın sözü etrafındaydı;Allah Âdem’i neden yarattı? Nasıl yarattı? Değil. Çünkü bunu özet olarak vermiştim.Niçin yarattı? Niye yarattı?İnsanı yaratmak Allah’ın neyine? Ne işine yarayacak?Allah bu sorulara Kur’an da cevap veriyor…Sh.424

Ancak İslâm tarihi boyunca bu sözü birçok müfessir-kelamcı filozof, arif neden anlamamış? Bu arada,sözü geçen anlamın nasıl olup ta bu yıl bana, benim zihnime doğduğuna hayret ediyorum…

İşte ayet:

“vema halaktu’l cinne ve’l inse illa liya’budun”.

“insanları ve cinleri,ancak ibadet etsinler diye, yarattım.”(51-56)

Ne demek? Allahın kulları ibadet etsin diye yaratması bir tür bencillik olmuyor mu?

Ayetin bu nahoş anlamdan gelebileceği başka bir anlamı olamaz mı?Ayet Allah’ın “bencilliği” başka bir şey içermiyor mu?

NE KADAR DA ANLAMSIZ BİR BENCİLLİK!

Ancak söz bu sınırların ötesine taşabilecek bir anlamı da içeriyor.Bencillik, ama nasıl?İbadet, ama nasıl? “Abd” kelimesinin sözlük anlamını derinlemesine anlamasam da “abbede’ttarık””(yolu düzeltti) şeklindeki kullanım bana yol gösterdi.”Sh.425

Cevap 13/a:

Ali Şeriati hiç bir esasa ve kaynağa dayanmadan, ayeti tevil ederek, yukardaki sözleri söylerken, bizzat peygamber efendimizden ayetleri tefsir ve izahlarıyla dinleyen sahabiler ve onlardan dinleyenleri ve tüm mezhep imamları da dahil bütün müfessir ve müçtehidleri de reddetmiş olmuyor mu?

Cevap 13/b:

Allah Azimüşşanı, ayette geçen ifadesi için “ ne demek?Allah’ın kulları ibadet etsin diye yaratması bir türlü bencillik olmuyor mu?Ayetin bu nahoş anlamdan gelebileceği başka bir anlamı olamaz mı? Âyet Allah’ın “bencilliği dışında başka bir şey içermiyor mu?Ne kadar da anlamsız bir bencillik” demek suretiyle Allah’ın kullarına “ibadet” emrinden dolayı Allah’ı ne kadar suçladığını ve kınadığını görüyorsunuz.Bu sözler de küfür olmaz mı?

Cevap 13/c:

İbadet kelimesini şeriati kendi anlayışına göre yorumlarken şöyle söylüyor: “ ve Allah, ilahi iradenin adımları altında düzgün, yumuşak bir geçit (yol) olsun diye, insanı yarattığı Allah’ın seyir (yolculuk yaptığı), Allah’ın istemlerinin gerçekleştiği yerdir.” İnsan Sh.426

“Evet Allah bu yoldan sürekli gülerek muzafferane bir şekilde nereye gitmeyi arzuluyor?”

“ Bu yolda sembolik olarak anlaşılanı, tanrının koşarak varmaya çalıştığı yer (varış noktası) yine insandır”

“ Ne diyorum? Geçit insan tanrının iradesinin adımları altında kalan yol insan, tanrının koşarak varmak istediği yer, gene insan… olur mu? Yol da, hedef de aynı, evet yol ve hedef ikisi de birdir…İşte burada avamın “teslisi” tevhide dönüşür. Baba , oğul ve Ruhul kudus birleşir.”

“Fakat tanrı insan geçidinden(yol) gene insana ulaşıyor. Ne yapıyor?

“Adem toprağa tutsak edilmiş bu “akraba” yarı toprak “yarı tanrı” olan varlık yolun sonunda, kendi göksel akrabasına kavuşmayı beklemiyor mu?”(100)

(l00)Benim şu an bana cevap olarak düşündüğüm şey ne derin, ne güzel ve ne heyecanlı! Beni ne büyük , ne ebedi ve şaşırtıcı duygulara boğdu bir bilseniz!..

Evet Allah bu yoldan sürekli gülerek muzafferane bir şekilde nereye gitmeyi arzuluyor?

Anlamada ve öğrenmede sahip olduğunuz tüm güçlerinizi bu manayı anlamak için harekete geçirmeniz gerekiyor;

“Bu yolda sembolik olarak anlaşılan, Tanrı’nın koşarak varmaya çalıştığı yer (varış noktası) insandır.”

Ne diyorum? Geçit insan, Tanrı’nın iradesinin adımları altında kalan yol insan, Tanrı ‘nın koşarak varmak istediği yer gene insan.

Olur mu? Yol da hedef de aynı. Evet yol ve hedef ikisi de birdir…

Ne diyorsun az şeylerle yetinen idrak?Yol ve hedefin bir olduğunun gün ışığı gibi görülmesi gerek!Ne diyeyim? Gene bu sınırları aşman gerekir.O zaman öyle bir sınıra ulaşabilirsin ki oradan yolun ve hedefin de aynı olduğunu kabul etmen gerekiyor. İşte burada avamın “teslis” i tevhide dönüşür. Baba oğul ve Ruhul kudüs birleşir.

Fakat Tanrı insan geçidinden (yol) gene insana ulaşıyor. Ne yapıyor?

Adem, toprağa tutsak edilmiş bu “akraba”, “yarı toprak-yarı tanrı” olan varlık yolun sonunda kendi göksel akrabasına kavuşmayı beklemiyor mu?)

“ ve ey insan! Allah’ın bu mesajına kulak ver ki nirvanaya ulaşmak için Allah’ın senin bedeninde hulul etmesi için…Sh.431(101)

(101) (Ve sen ey insan!Allah’ın bu mesajına kulak ver! Kulak ver ki nirvanaya ulaşmak için Allah’ın senin bedeninde hulul etmesi için gök ve yer arasındaki uzun aralıkları katetmen için, bedene olan tutsaklığının devam etmesi,toprak zincirinde yeryüzünde kalman gerekir.(İnsan, Sh. 430)

“Sen bu toprak tutsaklığında kendi bağımsızlığını elde edebilirsin. Böylece ALLAH SENİN İÇİNE GİRER SEN ALLAH, ALLAH TA SEN OLURSUN; ikilik ortadan kalkar.”Sh.431 (102)Sen bu toprak tutsaklığında kendi bağımsızlığını elde edebilirsin,Allah’ta mahvolabilirsin,böylece Allah senin içine girer sen Allah,Allah’ta sen olursun; ikilik ortadan kalr…Bunların hepsini de elde etmen mümkündür…Burada söylenilenlerin hepsine de ulaşabilirsin.İnsan ,s.h.431

Değerli okurlarım, Ali Şeriati’ nin küfür dolu sözlerini sizlere aktardım.Bu bölümleri cevap vermeye bile değmez.

Rabbim cümlemizi mağfiret etsin, doğru yola iletsin.

TARTIŞMALI KONULARIN CEVAPLARI

KONU:1-2 Hz. Adem ve Havva’nın vücutları kendi başın mı zamanla gelişti yoksa Allah (c.c.) mı şekillendirdi?

“Mutlak Vahyin Sönmez Işığı” adlı iyi niyetle yazılmış kitabın sahibi kardeşimiz: Kur’an’ı , bazı tavizlerle fen ile bağdaştırmak için, Hz. Adem Babamız ve Havva annemizin yaratılışlarını şöyle izah ediyor:

“İLK İNSAN”

1- “Nur suresinin 45.âyetindeki hayvan nevileri, yaradılış sırasına göre insanın iki ayaklılardan sonra halk olduğunu söylemiştik.Bu bakımdan insanı, yerde sürünen hayvanların yaradılışından sonra ayrı bir sülaleye tabi tutularak, müstakil bir neviden türeyen ve ilahi bir ruhla şereflendirilmiş büyük bir varlık olarak görüyoruz…

İlk insan çamurdan süzülmüş, sonra bir hayat zinciri içinde tesviyesini bularak tekâmül etmiştir…

2- Hayat mayasının maddi unsurlar bakımından çamur içindeki katkı durumu ne ise, o tek nüvenin hücre tekessüründeki tabi olduğu (Hemei mesnun) da aynı idi, nefsi vahidesi yani maddî seyri birdi.Buna mukabil Allah’ın kudret ve iradesi, o aynı çamur mayasını DİŞİLİK İSTİKAMETİNE yöneltti. HAVVA da yaratılmış ve Adem’e eş olmuştu.” Dedikten, inancını pekiştirerek telkîn ettikten sonra “Diğer bazı rivayetler” eğe kemiği ve onda büyüyen Ur’dan yaratıldığı bazı eserlerde yazılmaktadır.” Diyor. Sh.58 (47) Şemaların tespit ve müşahadesinde (lemark)ve emsali kimselerin tetkikatına dayanmış ve mektep kitaplarında bile göze çarpan bilgiler ve teoriler yazılıp durmaktadır.İşin içinden hakikatları çıkarmak daha doğru olacaktır.

3- “(İlk Âdem diğer uzviyetin tabi olduğu kanunlara göre tekemmül etmiş ve şimdikine nazaran daha basit bir şekilde tedrici olarak mükemmelleşmiş ve bugünkü şeklini alarak hayata kavuşmuştur.)”

“Bu ilmi metodları incelediğimiz zaman Kur’anın bin üçyüz kûsür sene evvel bildirdiği (min sülaleletin min tin) âyeti kerimesinden insanın, ilk hayatı olan ibtidaî hücreden çamur içinde başladığı ve TESVİYESİNİ BULUNCAYA KADAR HAYAT DEVRELERİ GEÇİRDİĞİNİ anlamış bulunmaktayız” Sh.59 (47)

İLK İNSAN-(47)

(Nur suresinin 45. âyetindeki hayvan nevileri, yaradılış sırasına göre insanın iki ayaklılardan sonra halk olunduğunu söylemiştik.Bu bakımdan insanı, yerde sürünen hayvanların yaradılışından sonra ayrı bir sülâleye tâbi tutularak müstakil bir neviden türeyen ve ilâhi ruhla şereflendirilmiş büyük bir varlık olarak görüyoruz) Yalnız hayatın başlangıcını gösteren âyet-i kerîme ve delillerden anladığımıza göre, yaradılış devrelerinin kısa bir süre içinde ve Tevratın yazdığı gibi altı-yedi bin senelik bir zaman zarfında bugünkü haline gelmiş olmasını kabul etmek fennin de, mantık’ ın da haricinde kalmaktadır.Bizim, bunu, yine Kur’anı kerîmin işaret buyurduğu elli bin senelik devreler içinde mütalâa etmemiz icab edecektir.

(Muhakkak ki biz insanı çamurdan çamurdan süzülmüş bir sülâleden yarattık. Sonra onu Sağlam bir karargâhta kuvvetle tutan bir nutfe yaptık.)

Bu âyet-i kerîme sanki bugün vahyolunmuş gibi asrımızın yeni buluşlarına uygundur.Tereddütleri takviye bakımından büyük bir sanat olan ve daha geniş tetkiklere yol açan bir mahiyet göstermektedir. Yani: (İlk insan çamurdan süzülmüş, sonra bir hayat zinciri içinde tesviyesini bularak tekemmül etmiştir.

(Hayat mayasının maddî unsurlar bakımından çamur içindeki katkı durumu ne ise o tek nüvenin hücret tekessüründeki tâbi olduğu (Hame’i mesnun) da aynı idi.Nefsi vahidesi yani maddî seyri birdi. Buna mukabil Allah’ın kudret ve iradesi o aynı çamur mayasını dişilik istikâmetine yöneltti. Havva da yaratılmış ve Âdem’e eş olmuştu. Diğer bazı rivayetlere göre Havva, Adem’in eğe kemiği üzerinde yaratılan bir urdan teşekkül etmiştir.Bu ur az zaman zarfında büyümüştür.Hazreti Âdem’e bir ğuşa vasıtasıyla bitişik bulunduğu, zamanı gelince (Havva) ayrılarak vücut bulmuş olduğunu bazı eserler de yazmaktadır.)

Şemaların tesbit ve müşahedesinde (Lemark) ve emsali kimselerin tetkikatina dayanmış ve mektep kitaplarında bile göze çarpan bilgiler ve teoriler yazılıp durmaktadır. İşin içinden hakikatları çıkarmak daha doğru olacaktır.

(İlk Âdem diğer uzviyetin tâbi olduğu kanunlara göre tekemmül etmiş ve şimdikine nazaran daha basit bir şekilde tedrici olarak mükemmelleşmiş ve bugünkü şeklini alarak hayata kavuşmuştur.)

Bu ilmî metodları incelediğimiz zaman Kur’anın bin üçyüz kûsür sene evvel bildirdiği (min sülaletin min tin) âyeti kerimesinden insanın, ilk hayatı olan ibtidaî hücreden çamur içinde başladığı ve TESVİYESİNİ BULUNCAYA KADAR HAYAT DEVRELERİ GEÇİRDİĞİNİ anlamış bulunmaktayız”sh, 59 Mutlak Vahyin Sönmez Işığı sh.59

Bunun cevabına geçmeden İmam Taberi’nin de bu husustaki görüşlerini kırk sekizinci kaynaktan okuyalım ve buraya dönelim.(48)

(48)

(“Allah Teâlâ Adem’i yaratmayı dilediğinde Cebrail’i yere gönderdi ve buyurdu ki: “Git yerden bir avuç toprak getir.Ama içinde her çeşit toprak bulunsun.Kurudan, yaştan, karadan , kızıldan,sarıdan,gökten,aktan,tuzludan tatlıdan.Tâ ki o halkı bu topraktan yaratayım”.Cebrail aleyhisselâmın indiği yer şimdi Kâbe’nin bulunduğu mahaldi.Yerden toprak almak isteyince yer titreyip “Ne dilersin” dedi.Cebrail “Senden bir avuç toprak dilerim.Allah Teâlâ Hazretlerinin huzuruna ileteceğim.Allah Teâlâ ondan bir halk yaratacak sende sakin kılacak” dedi.Yer dedi ki: “Ya Cebrail, benden yaratılacak olan o halk bilmiyorummki Allah’a muti mi olur , yoksa asi mi? Eğer muti olmayacaksa Allah aşkına benden toprak alma” Cebrail aleyhisselâm yerin yeminine ta’zimen toprak almadan geri döndü.Allah Teâlâ dergâhına geldiğinde “Ya Rab, sana malumdur ki, yer bana senin adını yemin verdi,toprak alamadım” dedi. Allah Teâlâ, Mikâil’i gönderdi.Mikâil’ede yemin verdi.Sonra İsrafil’i gönderdi.İsrafil’e de yemin verdi.Ondan sonra Azrail’e de yemin verdi.Azrail “Tanrı Hakkı için yemininle ben Allah Teâlâ’nın buyruğunu terketmem” deyip yere bir kabza vurdu ve her renkten, sarı,kızıl,kara, ak, gök,yeşil,yaş,balçık,toprak,kum hepsinden aldı.Onun için ki,Adem oğulları türlü türlü olurlar.Kimi iyi huylu, kimi yavuz (Tarih-i Taberi terc. C.1. s..67.)Hak Sübhanehu ve Teâlâ bu cümlesini Kur’anda beyan edip bir yerde buyurur ki:

Lazib’in manası, ak ve arı balçık, demek olur.Bir yerde de buyurur ki : Min hemaîn mesnun

Heme o balçığa derler ki, kara su altında bulunur.Bir yerde de min salsali buyurulmuştur.Salsâl, o balçığa derler ki,sûreti gitmiş ve güneş onu kurutmuş ve yarılmış.Öyle ki üzerine basılsa demir gibi ses verir.Bir yerde de buyurur: min sülâletin min tin Sülâle, o balçığa derler ki,ak ve arı ola.Elde sıkılınca parmaklar aralığından dışarı çıkar. Ve bir taife derler ki, kuru topraktır.Ak,kara ve kızıl, her türlü renk vardı.Nitekim Allahu Teâlâ buyurur. “İnna halekna küm min tûrabin”

Ondan sonra o toprak balçık olup tâ ki lâzib oldu.sonra o balçığa bıraktılar.Üzerinden çok zaman geçti.Nihayet karardı.Hame-i mesnûn oldu.Ondan sonra o balçığa güneş tesir etti, kurudu salsâl oldu.Ve o sûret bu gün Adem oğullarının bulunduğu sûrettir.Ve bu sûreti hiç bir zaman ve hiç bir kimse görmemişti.nne ferişteh, ne cinni, ne sehvi ve ne vahşiler.Hiç bir sûret bu güzellikte değildi.(Tarih-i Taberi terc. C. 1.5.68)

Adem Peygamberin boyu yerden göğe kadardı.Ve kırk yıl Adem Peygamberin kalıbı yer yüzünde bugün Kâbe’nin bulunduğu yerde yattı.Onun yanından geçen bir kimse (feriştehten ve sair mahlukattan) o sûrete teaccüb ederdi.İblis Adem’i görmeye gelince ayağı ile tepti ve Adem’in kalıbı kurumuş idi.Salsâl olmuştu.Ondan bir ses çıktı.İbli’in acaibine gitti.Sonra o kalıba baktı.Gördü ki, içi boştur.Ağzından içeri girdi,karnı içinde gezdi.Ondan sonra burnu tarafına geldi ve başına girdi,beyninde gezdi.Sonra dışarı çıktı.Yer yüzünde İblis’le beraber bulunan feriştehler ki ,iblis onların padişahı idi, bu halde İblis’le beraber hâzır idiler.İblis Adem’in içinden çıkınca gizlediği küfrünü feriştehlere açıklayarak dedi ki: “bu yaratık bir şey değildir.Ve hiç kuvveti yoktur.Eğer Tanrı Teâlâ ona yer yüzünü verirse biz varıp onu bu yerden çıkarıp sürelim.Cann’ı sürdüğümüz gibi” O feriştehler dediler ki: “Cann’a yaptığımızı Allahu Teâlâ’nın desturu ile yaptık, senin buyruğunla etmedik.Bu yer Allah’ın mülküdür, her kime dilerse verir.Eğer bu yeri tanrı Teâlâ bu halka verirse biz de teslim deriz” dediler.İblis gördü ki, bu feritehlerden (melekler) kimse buna yardımcı olmaz. O sözü terk etti, küfrünü gizleyip taatkâr göründü.Bu feriştehlere dedi ki: “Söz sizindir.Bu yer Allah’ın mülküdür, kime dilerse verir. Ben de sizinle müttefikim.Lakin bu sözden maksadım sizi tecrübe idi”.Hatırında eğer Allah Teâlâ bu halkı benim üzerime takdim ve musallat kılarsa, ben bunun emrine itaat etmem.Eğer beni buna musallat ederse, ben bunu helâk ederim, diye düşündü.Tanrı Teâlâ da diledi ki,İblis’in bu fikrini izhar ede. Hemen Adem’e ruh verdi.Geldi Ademin ağzından girdi, boğazına gitti.Oradan başına çıktı.Başı ve burnu ve ağzı, yüzü düzeldi.Boğazından açağı geçip karnına erişti. Ta ayak tırnağına kadar vardı.Her vardığı yer ki o yerin balçığı kemik ve sinir oldu ve hem üzerinde et biterdi.

Hadiste şöyle bildirilmiştir ki, ruh Adem’in başına girip yüzüne , gözüne, burnuna ve ağzına eriştiğinde Adem aksırdı.Cbrail başı ucunda durmuş idi. “Ya Adem, elhamdü lillâh de” dedi.Adem “Elhamdülillah” deyince, “Yerhamüke Rabbüke ya Adem” yani “Tanrın sana rahmet etsin” demek olur.Ondan sonra Adem gözünü açtı.Cenneti gördü ve cennetin ağaçlarını gördü ki, envai yemişler bitmiş.Ruh midesine erişince Adem acıktı.Karnına ulaşıp göbeğine gelince Adem’e açlık o kadar galebe etti ki, kalkıp o cennet yemişlerinden yemek diledi, elini yere koyup, kalkmaya davrandığında gövdesinin yarısı henüz balçık idi, kalkamadı. Cebrail aleyhisselâm “Ya Adem, acele etme” dedi. Hemen Tanrı Teâlâ buyurur: “ Ve kânel in’sanu âcûlen” Ve bir yerde de: “Hulikal in’sanu min âcelin” buyurur.(Tarih-i Taberi terc. C. 1. s.69)

Cevap:1-2

Hz. Adem ve Hz. Havva kendi başına oluşmadılar.

Geliniz şu ayeti kerimeleri hep birlikte düşünerek okuyalım:

“Bir zaman rabbin meleklere demişti ki - ben çamurdan bir insan yaratıcıyım-“

“Onu düzenleyip ruhumdan üflediğim (can verdiğim) zaman derhal ona secde ediciler olarak yere kapanın.”(Sad , 71-72)

“(Rabbin ona) dedi ki: Ey İblis iki elimle yarattığıma secde etmekten seni alıkoyan nedir? Büyüklük mü tasladın, yoksa yücelerden mi oldun?.”(Sad,75)

Görüldüğü gibi Adem babamızın vücudu tesadüf eseri olmadığı gibi, kendi başına oluşmuş da değil.Ayetlerdeki “ ben onu düzenleyip ruhumdan üfleyince” tabiri ve öbür ayetteki “İki elimle yarattığıma niçin secde etmedin.” Hitabı; Rabbimiz tarafından bizzat kudret eliyle yaratıldığını gösterdiği gibi. “sizi bir tek nefisten (candan) yarattı. Sonra ondan (o canlanmış, bir zaman yaşamış insandan) eşini meydana getirdi.Sizin için davarlardan sekiz çift indirdi.”(Zümer,6)

Ayeti kerimesi de: bizlere açıkça Havva annemizin de Adem babamız gibi çamurdan değil; fakat çamurdan yaratılıp hayat kazanmış uzun süre yalnız yaşamış, meleklere kıble olmuş olan Adem babamızın vücudundan cennette meydana geldiğini bildirirken: bu ayetin izahı mahiyetindeki Müslim hadisi şerifi ise, daha da açıklık getirerek Havva annemizin, adem babamızın eğri kaburga çubuğundan yaratıldığını haber vermektedir.(50)

( Hz. Havvâ’nın yaratılması hakkında iki görüş vardır:

1- Çoğunluğun görüşü, Hz. Âdem’in sol küçük kaburga kemiğinden yaratılmıştır. Bunu şu hadis kuvvetlendiriyor:

“KADINLAR HAKKINDA BENİM HAYIR , TAVSİYEMİ TUTUN.ÇÜNKÜ ONLAR EĞRİ BİR KABURGA KEMİĞİNDEN YARATILMIŞLARDIR.(Buhârî, K. El-Enbiyâ, Bâb:2; Müslim, K. Er-Radâ,Bâb:18) Bu hadisin mânâsı, kitabın ortalarında tamamen kaydedilmiştir.Nitekim orada Hz. Havva’nın nasıl yaratıldığı da yazılmıştır.) (Risale-i Hamidiye, s.602)

خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنزَلَ لَكُم مِّنْ الْأَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِن بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ {6}

Yukarıdaki ayeti kerimede etini yediğimiz sekiz çift(Zümer,6) davarların dahi yerdeki sudan üreyen sülâleden,sınıfdan olmayıp bizler için özel olarak indirilmiş olduğu bildirilmektedir.

CEVAP:3-4

Hazreti Adem ve Havvanın dünyada değil, cennette yaratıldığı:

Birçok tefsirler bu hususa değinmeden Hz. Ademin yaratılışı ve İblis’in itirazı üzerinde duruyorlar.Ancak; Elmalılı Hamdi Yazır hocamızın Hak Dini Kur’an Dili isimli tefsirindeki görüşünü aynen alıyorum:51

(51)(Acaba bu Cennet o zaman Arz’daki Cennetlerden biri mi idi?.. Böyle zannedenler olmuştur.Arzı Filistinde yahut Faris ile Kirman arasında bir Cennet idi.Hubutu da oradan Hinde nakli idi denilmiştir ve fakat bunlar şöyle bir istidlâl ile söylenmiştir.Çünkü halkı Ademin Arzda olduğunda ittifak vardır ve bu kıssa da Semaya ref’i zikredilmemiştir, olsa idi bilevliye tezkir olunurdu.Bir de cenneti Huld olsa idi, çıkılmaz ve şeytan oraya giremezdi.Lâkin bu zan göründüğü kadar ma’kul ve tabiî değildir. Ademin Arz’a hübutu Yer yüzünde zuhuru olmak akl-ü nakle daha muvafıktır. Cenneti Hulde mukımen girmekle müsafereten girmek arasında da fark vardır. Ve binaenaleyh Ahıratte mü’minlerin varacağı darı sevabdır ki el’an mevcut ve fakat Dünyada nazardan mesturdur . Ve el cenneh denilince lisanı Kur’an da mütearef olan budur.)(Elmalılı M. Hamdi Yazır, c. 1. s. 321)

Daha önceki kaynaklarda ve İmam Taberi’nin 48 no.lu kaynağında da Adem’in dünyada yaratıldığını görmüştük. 51 no.lu kaynağı da okuyalım, tekrar buraya dönelim.

Kaynakta okuduğunuz gibi değerli hocamız şöyle diyor: “Acaba bu cennet o zaman arzdaki cennetlerden (bahçelerden) biri mi idi? Öyle zannedenler olmuştur” Arzı Filistinde yahut, Faris ile KİRMAN arasında bir cennet idi. Hubutu-inmesi-de oradan Hind’e nakli idi, denilmiştir. Ve fakat bunlar şöyle bir istidlal ile söylenmiştir. Çünkü halkı Adem’in, (Adem’in kıssada (Hikâyede) Semaya ref’i-yükselmesi- zikredilmemiştir, olsa idi bilevliye tezkir olunurdu.-hatırlatılırdı- Bir de cenneti Huld -daimilik- olsa idi, çıkılmaz; Şeytan oraya giremezdi.) Lâkin bu zan göründüğü kadar makul ve tabii değildir. Adem’in Arzu hubutu yeryüzünde zuhuru olmak aklı nakle daha muvafıktır. Cenneti Huld’e mukimen girmekle müsafireten girmek arasında fark vardır.Ve binaenaleyh Cennet ahirette müminlerin varacağı darı sevaptır. Ki; elân mevcut ve fakat dünyada nazardan mesturdur.-örtülüdür- Ve Elcenne denilince lisanı Kur’an da mütaaref -tanıtılmış- olan budur… (51) derken (Adem arzda yaratıldı)diyenleri gayet güzel cevaplamış oluyor.

Ayrıca Hüseyin Cisri Efendi nin görüşünü de kaynaktan okuyalım, tekrar dönelim.(52)( “ el- Cennet” kelimesi, harici bilgi lâmı ile, sevap evi olan cennetten başka bilinen bir cennet bulunmadığı için, tefsir âlimlerinin çoğunluğu, “Hz. Adem ile Havva’nın yerleştirildikleri cennet ondan ibârettir.” Diyorlar.

İşte Beyzâvi de önce bu şekilde tefsir edip, sonra şu “Cennet’in henüz yaratılmamış olduğunu iddia edenler diyorlar ki: “Bu Cennet Filistin topraklarında veya Fars ile Kirmân arasında Allah’ın Hz. Adem’i imtihan etmek için yarattığı bir bahçedir. Bunlar “ihbât” (aşağı indirmek) fi’lini de , oradan Hindistan topraklarına inmeye yoruyorlar. “Bir şehre inin,”(Bak ûresi, yet:61)âyetinde olduğu gibi.” İbâresini ileri sürüyor.

Bu konu , kitabın ortalarında Hz. Âdem’in yaratılışı konusunda gereği kadar açıklanarak, çoğunluğun görüşünün tercih edildiği iyice anlaşılmıştır. “Üskün” kelimesi, sükûn” ( hareketsizlik) maddesinden değil, “süknâ” (eğleşmek, yerleşmek) maddesinden türemiştir. Binâenaleyh doğrudan doğruya müteaddi olmuştur. Eğer sükûndan türemiş olsaydı, cennet belirsiz yer zarfı olmadığı için. “fi” ile müteaddi olması gerekirdi.

Kısacası, “üskün..el-cennet” cümlesi, “Sen… cenneti mesken edin” demek olup, bu deyim ise, sahip kılmaya değil, emanet ve helal kılmaya delâlet eder. Yer yüzünde halifelik için yaratılan zata elbette böyle denilmesi gerekirdi.

İşte Hz. Adem de, Allah’ın bu hitabından anlamıştı ki, cennete bu girişi, ebedî mülk olarak değil, emanet olmak üzeredir.

Mel’ûn İblis de onu cennetten çıkarmaya buradan yol buldu, yani maksadına kavuşacağını bu işaretten anladı. (Risale-i Hamidiye, s.601)

Biz de ilaveten deriz ki: “Cennete yükselişine dair ayet yoktur, öyleyse Adem dünyada, Filistindeki cennetde yaratıldı, Hindistan’a indi.” Diyorlar, Onların “Adem’in cennete yükseldiğine dair ayeti kerime yoktur” sözleri doğrudur. Biz diyoruz ki: zaten Adem cennete yükselmedi ki ayet olsun.Adem cennetde yaratıldı. Bakın buraya aldığım kaynaktaki Müslim hadisi de onun en güzel şahididir. “Allah’u Teâla CENNETDE ADEM’İN -kalıbını- suretlendirdikten sonra (ruh verilmeden) onu dilediği kadar( öyle) bekletti.Şeytan ona yanaşıp nedir bu 8diye) bakmağa başladı. Onu içi boş görünce kendine malik olmayan bir mahlûk olduğunu anladı.”(5)(Seçme Hadisler, s. 127)

Bu hadisi şerif: önce geçen 1 ve 2 nci konudaki; Adem’in ve yanında da Havva’nın, çamurdan kendi başlarına oluştıkşlarına ve ruh üfleme kıvamına kendi başlarına geldiklerine dair olan görüş ve iddiaları çürüttüğü gibi, Hazreti Adem’in yerde yaratıldığını ileri sürenlerinde iddialarını çürütmektedir.

Şu bir gerçek ki; arzda yaratıldı diyenler hiçbir delil getirmiyorlar, yalnız: “ya Adem sen ve eşin cennetde sakin olun”.Ayeti kerimesini gösteriyorlar. Halbuki bu bizim delilimiz “ey Adem sen ve eşin cennetde sakin olun” demek, orada durun yerleşin demektir.ÜSKÜN emrinde, çıkın, yükselin, girin manaları katiyen yoktur.Üstelik onların dediğinin tam aksine ÜSKÜN emri, olduğunuz yerde kalın, yerleşin demektir. Bir de bazı alimler Bakara suresinin 30. ayetindeki CÂİLUN kelimesini HÂLİKUN olarak değerlendirmişler “yerde bir halife yaratacağım” şeklinde mana vermişler. Halbuki gerçek manası: “Yerde bir halife kılacağım (yapacağım, görevlendireceğim” demektir.Ayrıca meleklere Sad Suresinin 71. ayetinde: “Ben çamurdan bir insan yaratıcıyım. Onun şeklini düzeltip ruhumdan üflediğim zaman derhal ona secdeye kapanın…” Görüldüğü gibi yaratma kelimesi burada CÂİLUN değil HÂLİKUN olarak gerçek yaratma halk etme fiili ismi fail olarak gelmiş, fakat yerde yaratılacağından bahsedilmemiş. Bu görüşümüzü teyiden Risale-i Hamidiye şarihi Manastırlı İsmail Hakkı efendinin notunu alıyorum. Kaynaktan okuyalım(49)

(49)(“ ETEC’ALÜ” KELİMESİNİN, “CEALE” (YARATMAK) maddesinden türemiş olması –HER NE KADAR MÜMKÜN GÖRÜLMÜŞSE DE- CÂİZ DEĞİLDİR. Zira daha layık olma iddiâsına işaret eden “biz seni hamdinle tesbih ve noksanlıklardan tenzih etmekte olduğumuz halde” cümlesi buna elverişli olmaz. Çünkü melekler zaten yaratılmış bulundukları halde “Yeryüzünde yaratılmaya biz daha lâyıkız” demelerinde bir mânâ yoktur. Aksine, halife kılınmaya daha lâyık olduklarını iddia edebilirler.(Ebu’s-Suûd)

Merhum Beyzâvî de diyor ki: Bu hal cümlesi, müşkül ve şüphenin sebebini anlatmak için getirilmiş olup, meselâ: Bir nimet ve cömertlik sahibine hitâben “Ben senin muhtaç bulunan dostun iken sen düşmanlarına mı lütfedeceksin?” denmesi gibidir.)

Yani “Biz günahsız ve hâlifeliğe daha lâyık olduğumuz halde, durum ve davranışları belli olan insan nevini mi hâlife yapıyorsun?” (hakikatine yorulmayan soru sigaları, inkâr mânâsına yorulduğu gibi, taaccüb (şaşkınlık ifadesi) mânâsına da yorulabilir ki, bu soru, biraz önce açıklandığı gibi meleklerin, Allah’ın hikmetini anlamaktaki şaşkınlıklarından ileri gelmiş olan taaccüblerini ifâde etmekteolduğundan ikinci kısımdandır.)

Bir hikmete dayalı olabilir? Allah ise, mutlak hikmet sahibi olup, hikmet dışında hiç bir şey yaratmaz.

İşte melekler, Allah’ın bu fi’linde mutlaka bir hikmet ve hayır bulunacağını kesin olarak bilmekle beraber umûmi bir bilgi ile yetinmeyip, gerçeğin açıklanmasını arzu eden öğrencinin, bir gerçeği açıklamasını isteyerek öğretmenine başvurması kabilinden olmak üzere,Hz. Adem’in zürrüyetinin yaratılışı ile ilgili olarak bozgunculukları ortadan kaldıran insanlık faziletlerini ve umûmî faydaları anlayıp , gizli hikmetleri öğrenmek maksadiyle, kafalarını meşgul eden müşkülü arzetmiş oluyorlar.

Yoksa bunda ne Allah’ın fi’line itiraz, ne de hikmet ve hayır gereği olduğunda tereddüt ve şüphe ettiklerine delâlet oladığı gibi maksatları, Hz. Adem’i veya zürriyetini gıybet yoluyla ayıplamak da değildi. ( Hele henüz var olmayan kimseler için gıybet düşünülmez)

Bu soruyu ipucu kabul ederek meleklerin günahsızlığına dil uzatan sapık fırkalar, kesin delillere karşı pek büyük bir hatada bulunmuş olurlar.

Meselâ: “Doğrusu melekler,( Allah’ın çocukları değil) ikram olunmuş kullardır. Melekler, Allah’ın sözünün önüne geçmezler, hep O’nun emriyle hareket ederler.”

بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُونَ

لَا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُم بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ

(Enbiyâ sûresi, âyet: 26-27) âyeti vardır. Hem de böyle açık izah şekilleri ortada dururken onların günahsızlık durumlarına aykırı olan bozuk zanlar lâyık mıdır?

Meleklerin bu açıklama istekleri zaten Allah’ın istediği bir şeydi ki, önce durum kendilerine haber verildi.Zira sonradan mukaddes kitaplarda bu konuşma hikâye edilerek insan nevinin uyanmasına yarıyacak bir çok fayda ve sırların bilinmesi Allah’ın kesin bir istediğiydi.( Bu husus da ilerde açıklanacaktır

Meleklerin insan nevi hakkında arzettikleri gerçekler, karanlığa taş atarcasına zan ve tahminle söylenmiş sözlerden değildir. Çünkü bu da, günahsızlık hükmüne aykırıdır.Aksine, ya geride rivayet edildiği gibi bu husus da onlara Allah tarafından bildirilmişti veya kendileri pek az bir düşünme ile bu gerçeği anlamışlardır. Zira bu yolda bir hüküm çıkarmaya pek çok sebepler vardır.

Meselâ: Uzağa gitmeyerek Allah’ın Hz. Âdem’e “halife” adını vermesi, doğrudan doğruya durumun gerçek yüzünü gösteriyor. Halifeliğin gereği, eli altındakileri yetiştirip düzeltmek olduğundan, Hz. Âdem’in zürrüyetinde gerek şehvet sebebiyle kendilerinde bir bozulma olacağı, gerek başkasının hakkına ilişme ve kan dökme görüleceği gibi gerektirici sebeplerin gerçekleşeceği anlaşılır.

YİNE MELEKLERİN, ÖNCEDEN DURUM VE DAVRANIŞLARINI GÖRMÜŞ BULUNDUKLARI CİNLERE BAKARAK DA İNSAN NEVİNİN BU GİBİ UYGUNSUZ DURUMLARDA BULUNACAKLARINI ANLAMIŞ OLMALARI İMKÂNSIZ DEĞİLDİR. Çünkü üreyip çoğalma ve günah işleme kabiliyetinde insanla cinlerin hiç bir farkı yoktur.) (Risâle-i Hamidiye, S. 581-582)

Bu ayeti kerime ve kaynakta göreceğimiz Müslim hadisi şerifinde de açıkça anlıyoruz ki (5)

(5)( “Enes radiya’llâhu anh’den, Resûl-i Ekrem salla’llâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:

( Allâhu Teâlâ Cennet’te Âdem’in ( kalıbını ) sûretlendirdikten sonra ( ruh vermeden) onu dilediği kadar ( öyle) bekletti. Şeytan da ona yanaşıp nedir bu ( diye) bakmaya başladı. Onu içi boş görünce, kendine mâlik olmayan bir mâhluk olduğunu anladı. (Hadîsi, Müslim rivâyet etmiştir.”) (Seçme Hadisler, s. 127)

İmam Taberi’nin yazdığı gibi: Azrail aleyhisselâm dünyanın çeşitli yer ve renklerinden toprak alıp su ile çamur yaptıktan sonra ilgili ayeti kerimelerde bildirildiği gibi uzun zaman bekleyip çeşitli safhalardan sonra insan suretine getirilmiştir. Hatta hadisi şerifte bildirildiği gibi, bu haliyle de, Allah’ın (C.C.) dilediği kadar cansız cennette kalmış ve İblis o haliyle görmüş, sallamış ve kendine sahip olamayan bir varlık demiş, küçümsemişti. (5)

Bakın ayeti kerime ne diyor “ İnsan üzerinden henüz kendisinin anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçmedi mi?”(İnsan suresi, 1)

Şimdi diğer bir Buhari hadisi şerifini Tecridi Sarihten alıyorum. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “ Allah Ademi yarattı. Boyunun uzunluğu 60 zira idi.(30 metre)idi.( hılkati tamamlandıktan ) sonra Allahu teala ona - Haydi meleklerden şu(rada otura)nların yanlarına git de onlara selam ver! Ve onların senin selamlarını nasıl karşıladıklarını ( iyi) dinle! Çünkü bu, hem senin, hem de zürriyetinin selamlaşma (nümune)sidir. Bunun üzerine Adem meleklere:

_Esselamü aleyküm (kazadan, beladan esenlik üzerinize olsun) dedi. Onlar da:

_Esselamü aleyke ve rahmetullahi (esenlik ve Allah’ın rahmeti üzerine olsun!) diye karşıladılar. Ve selamlarına “ve rahmetullah” ziyade ettiler. Adem, beşerin büyük atası olduğu için, cennete her giren kişi Adem’in (bu güzel) suretinde girecektir. Adem’in (sonra gelen) ahfadı onun güzelliğinden birer parçasını kaybetmeye devam etti. Nihayet (bu eksiliş) şimdi sona erdi.” (53)

(53)(Hazret-i Âdem’in dünyadaki boyunun 60 zira olmasını İbn-i Haldun ve Dâiretü’l Maârif sâhibi Ferid Vecdi gibi bâzı âlimler istib’ad etmişlerdir. Bunlara böre Âdem’in bu uzun boyu Cennet’teki kâmeti idi. Havvâ ile yereinince zeminin icâbına göre insanın tabiî kâmetine iâde olunmuş olmaları kabul edilebilir. Ulvî âlemle süflî âlem arasında fark vardır. Ulvî âlemin gün mikyâsı bile başkadır. Onun bir günü, içinde bulunduğumuz alemin bin gününe muadildir. Ne olursa olsun zaman, mekân,ırk tahavvüllerinin insan kâmeti ve uzvî hayâtı üzerinde te’siri bulunduğu inkâr edilemeyen bir hakîkattir. Bu gün bile bir İngiliz ile bir Çinli, Bir bedevî ile bir medeni arasında, bugünün İngilizleriyle yirmi asır evvelkiler arasında fark vardır. Âd kavmini tarih, uzun boylu olarak kaydeder. Bu cihetle hadisteki altmış zirâı te’vîl etmeyerek bir hakikât olarak kabûl de edebiliriz.

Bu hadisin bâzı rivâyet târiklerinde Allah, Âdem’i kendi sûretinde yarattı) vârid olmuştur. “Sûretihi”, zamiri Adem’e râci olduğuna göre: Allah, Âdem’i rahîm atvârına tabi olmaksızın şu görülen hey’etinde yarattı, demek olur. Fakat bu hadisin başka bir rivâyet tarîkında sarâhatle (Sûretir’r-Rahmân ) vârid olduğuna göre bu izâfet teşrîf ve tekrîme hamlolunur. Ve: Allah Âdem’i kendi sûretinde hüsn-ü cemâlde benzeri bulunmamak sûretiyle yarattı, demek olur.

İbn-i Cerîr Târh’inde Havvâ’nın ikiz ve biri erkek, öbürisi dişi olarak yirmi batında kırk çocuk doğurduğunu kaydetmiştir.(Tecrid-i Sarih Terc. C.9 s. 779

Hadisi şerif burada bitti, tabii kaynakta aslıyla beraber Tecridi Sarihin dip notundaki izahı da göreceksiniz.Bu nottaki izahın bir bölümünde “ bu hadisin bazı rivayet tariklerinde “Allah Adem’i kendi suretinde yarattı” varid olmuştur. Başka bir tarikte ( sureti rahman) varid olduğuna göre bu izafet teşrif ve tekrimine hamlolunur. Ve Allah Adem’i kendi suretinde hüsnü cemalde benzeri bulunmamak suretiyle suretiyle yarattı. Demek olur.” Denilmektedir.(53)

Ayrıca Tin suresinde: “Tin’e ve zeytun’a andolsun Sina dağına andolsun ve bu güvenilir şehre andolsun ki, biz insanı en güzel biçimde yarattık(Tin, 4)

Artık bu izahlardan sonra, Adem ve Havva’nın tesadüfen veya kendi başına şekillenerek değil, bizzat Allah tarafından şekillendirildiği iyice anlaşılmış olduğu gibi, yukarıki hadisde boyunun 60 zira, yani 30 metre olduğu isbat edilince, “yerde yaratıldı, başı göğe kavuşuyordu, çok uzundu, can gelince cennetteki meyveleri gördü, yerde olduğu halde uzanıp onlardan yemek istedi” gibi sözler de tamamen çürümüş oldu. (Zaten bu görüşü savunan İmam taberi de kaynak göstermiyordu.)

Tam aksine Hz. Adem’in cennette yaratılıp meyveleri yanında görerek yemek istediği anlaşılmış oldu.

Ayrıca 1 ve 2 nci bölümde iddia edildiği gib tekamül ederek bugünkü hale gelindi görüşü de çürümüştür.Çünkü tam tersine Buhari hadisi şerifinde “ Adem’den beri güzelliğin eksildiği, bu ümmette eksilmenin son bulduğu” bildirilmektedir.(53)

Ayrıca Havva annemizin de dünyada yaratıldığını iddia eden bazı görüşler vardır. Fakat bundan önce Hz. Adem’i anlatırken Havva annemizin de cennette yaratıldığı, izah edilmiş oldu.Çünkü kendisi:Adem babamızın yaratıldığı, meleklerle imtihan olup onlara üstün gelerek, kıymetini isbat etmiş, Allah tarafından meleklere kıble edildikten ve cennette bir müddet yaşadıktan sonra, Adem’in yalnızlıktan kurtulması ve cennetten tam olarak tad alması için, Allah Azimüşşan Havva’yı: yarım uyku halindeyken Hazreti Adem’in eğri kaburga çubuğundan yaratmıştır. Kaynaktaki Buhari, Müslim, Tirmizi hadisine bir daha bakalım.(24)

(24)(“Ebû Hüreyre radiya’llâhu anh’den: Resûl-i Ekrem salla’llâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:

“Allâh’a ve Âhiret gününe inanan, komşusuna eziyet etmesin. Kadınlara, öğütleri iyi bir şekilde yapın, onlara karşı iyi davranın. Zirâ onlar eğe kemiğinden yaratılmışlardır. Eğe kemiğinin en eğri kısmı yukarı kısmıdır, onu doğrultmaya kakışırsan kırarsın, olduğu gibi bırakırsan öylece eğri kalır. Bunun için daima kadınlara iyi öğüt verin.”(Hadisi, Buhârî, Müslim ve Tirmizi Rivâyet etmişlerdir)

CEVAP:5-

Hazreti Adem ve Havva: dünyada, Filistindeki cennette (bahçelerde) değil Semadaki ahirette salih müminlerin gireceği cennette idiler.

Cennette deyince elbette insanın aklına Kur’anda bol bol anlatılan övülen ve seçkin kullara, sakınanlara vadedilen, güzelliklerini hayal dahi edemeyeceğimiz ahiret cenneti gelir. Zaten Rabbimiz de o cennetten bahsediyor. Bizlere tanıtıyor. Elbette cennet deyince lugat manasına bakarak BAHÇE anlamak çok yanlıştır. Şimdi bilhassa islama karşı olan inkârcıları aydınlatmak amacıyla ve sultan Hamit han hazretlerine hediye edilmek üzere Suriye alimlerinden Hüseyin Cisri efendi tarafından Arapça yazılan ve Fatih dersiamlarından Manastırlı İsmail Hakkı Efendi tarafından Türkçeye tercüme edilip, birçok notlar eklenerek zenginleştirilen Risale-i Hamidiye kitabının yazarı değerli alim Hüseyin Cisri efendinin bu hususlardaki görüşlerini de aynen aldım. Birçok iddiaları çürütecek güçteki bu kaynağı da okuyup tekrar dönelim.(55)

(55)Meselâ ilk insanın (Hz. Âdem’in) yer kürenin dışında bulunan Adn cennetinde yaratıldığına âlimlerin çoğunluğu ve dünya göğünde yaratıldığına merhum Süddi kani olmuştur.

Yine Hz. Âdem’in eşi Hz. Havvâ kendisinden yaratılarak ikisinin de birlikte Cennette (Allah’ın ölüleri dirilttikten sonra mümin kullarına söz verdiği Dâru’s-Sevâb’da) yerleştirildikleri müslümanların çoğunluğunun görüşü olduğu halde sizin için bundan da bir kaçamak bulabilirsiniz.

Bir de ihtimal ki, siz âlimlerimizin çoğunluğunun kabul ettiği gibi Hz. Adem’in eşi Hz. Havva’nın onun bir sol kaburga kemiğinden yaratılmış olduğunu da müşkil sayıyorsunuz. Gerçi bu husus müşkil ve imkânsız bir şey sayılmaz. Bilakis, Allah’ın kudretinin dahilinde bulunan ve aklen mümkün olan şeylerdendir. Biliyorsunuz ya. Hidra denilen hayvan üç parça edildiği halde her parçası o cinsten müstakil bir hayvan oluyor. Fakat kolay kabul edebilmeniz için sizin düşüncelerinize de değer veriyoruz. Bunu desteklemek (ve o âyetin zâhiri mânâsını kuvvetlendirmek) için de:

“KADIN EĞRİ KABURGA KEMİĞİNDEN YARATILMIŞTIR. BUNUN İÇİN SEN ONU TAMAMEN DOĞRULTMAYA ÇALIŞIRSAN KIRAR BIRAKIRSIN.EĞER BİR MİKTAR EĞRİLİĞİ İLE BERABER HOŞ GÖRÜRSEN ONUNLA GEÇİNİP FAYDALANABİLİRSİN.” Hadisini zikrediyorlar. Ebû’s-Suûd tefsirinde açıklandığına göre İbn Mes’ûd ve İbn Abbâs gibi bazı biyük sahâbiler de bu hususu açıkça ifade etmişlerdir.) (Risale-i Hamidiye, s.297)

211. Mu’tezile fırkası da bu cennetin Yemen bölgesinde olduğunu iddiâ ederler. Bunun sebebi ise iki şeydir, derler: Sevap yurdu olan Cennet’e girenlerin bir daha çıkmaması ve orada dinî tekliflerin mümkün görülmemesi. Fakat bu te’vilin asıl sebebi mu’tezilece bugün cennet ve cehennemin yaratılmamış olmasıdır.

Ehl-i Sünnetçe açık deliller gereğince cennet ve cehennem bizzat yaratılmış şeyler olduğu için: “Cennet’e giren kimsenin çıkmaması âhiret gününe mahsustur. İmtihan için veya lütuf ve şeref olarak ölmeden önce giren zatların çıkması mümkündür. Nitekim Peygamber efndimiz de Mi’raçgecesinde girmiştir. Allah’ı tanıyıp birliğini kabul etme teklifi ise umûmi ve devamlıdır. Bilinmeyen bir hikmetle Hz. Adem’in bir cennet ağacından yememekle emr edilmiş olması önceden vaki olabilir.” Diye mu’tezileye cevap veririler.)

CEVAP: 6-

Hazreti Adem’e yerdeki melekler mi yoksa bütün melekler mi secde ettiler tartışması ve secde sonrası..?

İmam Taberi’nin kaynakta naklettiği gibi bu görüşde olup “yalnız İblisin mahiyetindeki meleklere secde emredildi. Onlar secde ettiler. İblis etmedi.”şeklinde görüşler varsa da ayeti kerime hiçbir şüpheye düşürmeyecek şekilde açıktır. “Rabbin meleklere demişdi ki ben çamurdan bir insan yaratıcıyım (yaratacağım). Onu düzeltip ruhumdan üflediğim zaman,derhal ona secdeye kapanın. Meleklerin hepsi, tüm olarak, toptan secdeye kapandılar.” Buyurulmaktadır (Sad. 71-72 -73) Böylece bütün meleklerin hepsinin topluca secde ettikleri bildirilmektedir. Yine de en doğrusunu Allah bilir.

Secde ve sonrası manzum bölümde geçmiştir. Ancak bu hususu güzel bir tertiple anlatan imam Taberi’nin görüşlerini yine kaynaktan okuyup tekrar konumuza devam edelim.(58)

(58)(Can Adem’in ayağı tırnağına erişip hilkatı tamam olduğunda Tanrı Teâlâ buyurdu hulle getirdiler. Adem giydi ve keramet tahtı üzerine oturdu. Feriştehlere emir geldiki: “Ademe secde kılın” buyurdu. Bazı taife dediler ki,bu hitab hâssaten yer yüzünde İblis’e tabi olan feriştehlere idi. Nitekim o ayette de hitap bunlara idi ki şöyle buyurulmuştur.

(Sad, 71) إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِن طِينٍ

Ve bazı taife derler ki, hitâb umumidir. Bütün yerler ve gökler feriştehlerine. Buna delil olmak üzere Allah Teâlâ buyurur:

(Sad, 73) فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ

Yani, “ bütün feriştehler secde ettiler, ancak İblis etmedi” Tanrı Teâlâ Adem’e onu yerin ediminden yarattığı için Adem diye ad verdi. Hemen bütün feriştehler secde kıldılar, ancak İblis kılmadı.

Secdenin manası, Adem’e ta’zim ve ikramdır. Taat ve ibadet değildir. Zira ibadet Allah’dan gayrıya revâ değildir. Ancak bu secde Allah Teâlâ’ya ibadet ve Adem’e ta’zim idi. Nitekim Hak Teâlâ bize buyurur. “Mescid de yüzünüzü Kâbe tarafına dönün” Bizim secdemiz Allah’a ibadettir. Ancak burada Kâbe’ye ta’zim ve keramet vardır. Tâ ki Kâbe’nin sair mekanlar üzerine olan fazlı malum ola. Onun gibi feriştehlerin de secdesi Allah Teâlâ’ya ibadet ve Adem’e ta’zim ve keramet idi. Adem’i onlara kıble yaptı. Ve secde emretti ki. Adem’in fazlı feriştehler üzerine malum olmuş olsun.

Adem’i kıble kılarak feriştehlere secde etmelerini emredince feriştehler hepsi secde ettiler. İblis etmedi. Hak Teâlâ İblis’e hitabetti ki: (Sad, 75)َ

Bir ayette de şöyle buyurulur:

مَا مَنَعَكَ أَلاَّ تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ

(A’raf, 12)

(T. Taberi c.1 sh. 70)

Bu ayeti kerimedeki “Lâ” harfi zaittir. Bunun da manası “Seni Adem’e secde etmekten ne şey menetti?” İblis ise, “Ben ondan efdalım. Zira beni sen, ateşten yarattın, onu ise topraktan. Benim aslım â’lâdır ve ruşendir. Her şeyin fazlı aslı ve cevheri ile olur, dedi. Amma İblis’in bu sözü huccet değildi. Belki kendi aleyhine huccetti. İblis onu bilmedi ve dedi ki:

(Sad ,76)

قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ

Yani, “Beni sen yaratmadın” demedi, lâkin, “Beni sen yarattın ama ateşten, ve Adem’i topraktan” diyerek kendisini ve Adem’i de yaratan Allah olduğunu ikrar etti.Ama bu söz onun üzerine huccet oldu.Zira bu iki cevherden âlâ olan Halik Teâlâ’nın ihtiyar eylediği ve üstünkük verdiğidir.Zira mahlukata fazl-ı veren haliktir.Böyle olunca toprağı ateşten üstün kılmaya kadirdir.İblis bu sözü söyleyince bütün feriştehlere İblis’in o gönlündeki küfür ki,Allah Teâlâ onu biliyordu,âşikâre oldu.Hak Teâlâ ona la’net etti,feriştehler sıfat ve sûretinden çıkardı.İblis suretine girdi.Halbuki daha önce güzel bir ferişteh olup adı Azazil idi.Bu adı ve ferişteh suretini İblisten giderdi,adını İblis koydu.Öyleki Hak Teala buyurur:Yani “Allah’ın rahmetinden uzak oluculardır”

Allah Teala buyurdu ki:Allah Teala İblis’e “Çık” buyurduğu ,yerden yahut gökten veya bu cihandan çık demek değildir.Belki,bu melek sûretinden ve bu feriştehlik halinden çık,iblislik haline gir ki,feriştehlik benim rızam,iblislik ise hışmım ve gadabım halidir.Neuzübillahi min zalik.Çünkü Allahu Teala feriştehlere Adem’i onların üzerine tafdili güzaf olmadığını bildirmeyi dileyince Adem’e feriştehlerin bilmediği bir ilmi öğretti,ta ki feriştehler Adem’in kendileri üzerine fazlı ilimle olup cevher ve asılla olmadığını bilsinler. Kur’anda buyuruyor ki:

Her ne nesne ki yer yüzünde ve havada vardır,ve her nesne ki onun adı vardır,yerden,gökten,denizden ve dört ayaklı canavardan,kumdan ve sahralardan,yırtıcılardan ve yer yüzündeki yavru kuzulardan,havadaki envayi kuşlar ki,her birinin adları başka başkadır,ağaçlardan ve yemişlerden,ay’dan,güneşten ve yıldızlardan,şimşekten ve yıldırımdan,ez cümle her nesne ki,yerde ve gökte ve yerle gök arasında her ne ki vardır,cümlesinin isimlerini Adem aleyhisselama öğretti.Feriştehlerden hiç kimse bu adları bilmezdi.Hak teala feriştehlere buyurdu ki: “Eğer gerçek sadık iseniz bunların adlarını haber verin”.Nitekim buyurur:

Ondan sonra Allah Teala bu adları Adem’den sordu.Adem hepsini haber verdi.Feriştehler mütehayyir kaldılar ve bu adları bilmediklerini ikrar ettiler.Adem Peygamber bütün nesnenin adını haber verdi.Ve feriştehlere de öğretti.Ta ki Adem aleyhisselamın fazileti onların üzerinde olduğu bilindi.Ve bildiler ki,üstünlük ilimle ve hikmetledir,asılla ve caevherle değildir.Feriştehlere Adem bu esma’yı haber verdiğinde Allah Teala buyurdu ki: “Ben size demedim mi,o nesneyi ki gaybtan ben bilirim siz bilemezsiniz.Ve derdiniz ki,bu halk fesatlık çıkarırlar ve kanlar dökerler Lakin biliyordum ki bu halktan ilim ve hikmet gelecek.Ben sizin açıkladığınız ve gönüllerinizde gizlediğiniz nesneyi bilirim.Aşikare ettikleri bu idi ki,bu halk fesad edip kan dökerler.Ve gizledikleri o idi ki,hatırlarına şu gelmişti: “Bu halkı topraktan yarattı ve ortası boştur.İbadete sabredemez.” Allah Teala onlara bildirdi ki,fazilet ibadetle değildir,ilimdir.Sh.73(Tarihi Taberi cld.1 Sh.70-73)

CEVAP: 7-

Hazreti Adem’e secde etmeyip lânetlenerek cennetten kovulan İblis şeytan kovulduğu cennete sonra nasıl girebildi. Onlara yaklaşıp vesvese verebildi? Yerde olduğu halde mi göklerdeki cennette bulunan Adem’e vesvese verebildi yoksa, cennetin kapısına yaklaşıp ordan mı içeriye fısıldadı?

Evet bu iddialar vardır. Gerçekte İblis cennete hile ile girerek onlara yaklaşmış ve yakınlarından fısıldayarak onları aldatmıştır. Şimdi burada bu konunun izahına başlamadan evvel İblis Şeytan cin mi idi , melek mi idi tartışmasına bir çözüm getirelim.

İblis şeytanın: cinlerden mi yoksa meleklerden mi olduğu hususunda büyük müfessirler ( Kur’anı tefsir ederek açıklayanlar) arasında tartışmalar çıkmıştır.

BU KONUDA ÇEŞİTLİ GÖRÜŞLER

Risale-i Hamidiye kitabının bu tartışmaları nakleden kısmını buraya alıyorum; İblis’in meleklerden istisna buyrulmasının - İstisnâ-i munkatı’nın uzak ve Zâhire aykırı olması sebebiyle -istisnâ-i muttasıl kabilinden kılınması, Kur’an’ın belâgatinin gereği olup, bu da bir kaç yönden izah edilebilir:

1- Tağlibe dayandırmak. Bu durumda İblis, aslında cinlerden olmakla beraber kendisi meleklerin sıfatlarına sahip olarak tek başına binlerce ve hattâ milyonlarca meleğin arasında bulunması sebebiyle onlardan sayılıp, bunun için de onların bir ferdi istisnâ edilir gibi istisnâ buyrulmuş olur.

2-Âyette gizli bir parça bulunduğunun kabul edilmesi. Buna göre de İblîs, cinlerden olduğu halde secde etmekle emredilmiş bulunan yaratıklarda dahil oluyor. Çünkü bu izah şeklini kabul edenlerce meleklerin emrolunduğu secde ile cinlerde emrolunmuştu. Ama “Halkın büyüklerinin bir zata saygı göstermekle emrolunması, küçüklerinin de bununla emrolunmuş bulunacaklarını ifade etmesi sebebiyle cinlerin emrolundukları açıklanmamıştır.” Diyerek, (açıklanacak olsaydı bu cümleye atfedilerek, “Cinlere de: Secde edin, dedik.” Buyurulurdu.) “fesecedû” (Onlar da secde ettiler.) cümlesindeki zamir,meleklere değil, secde ile emr olunmuş bulunan melek nevi ile cin nevine ait kılınıyor.

Bu durumda “Secde ile emrolunanlar secde ettiler. Ancak İblis secde etmedi.” Denilmiş gibi olur ki, bu tabire göre istisna-i muttasılın doğru olacağı için bu mânâya yorulan Kur’an âyetinde de istisnanın doğru olduğu anlaşılır.

İblis’in cinlerden olduğunu kabul eden merhum Hasan el- Basrî ile Katâde ‘nin yolunu tutarak Allâme Zemahşerî, birinci açıklama şeklini kabul ettiği gibi, merhum Ebu’s-Suûd ‘un da meylinin bu tarafa olması bir kaç yönden kuvvetlendirilebilir :(Oraya başvurup düşünen kimseye, bu husus gizli kalmaz.)

570. Bakara sûresi, âyet: 34. İblîs’in cinlerden olduğunu kabul edenlere göre “Cinden idi de Rabb’inin emrinden çıktı.” (Kehf sûresi, âyet: 50) âyetinin mânâsı açık olduğu gibi buradaki “kâfirlerden oldu.” Cümlesi, “İblis, aslında cin ve şeytanların kâfirlerindendi. Bu cinâyeti onun için işledi.” Demek olarak önceki cümleyi açıklayan bir parantez cümlesi olacağı şüphesizdir.Nitekim Zemâhşeri, bu tefsiri açıklamakla yetiniyor.

Fakat merhum Beyzâvi, Hz.Alî,İbn-i Abbâs ve İbn-i Mes’ûd gibi büyük sahabilerden nakledilip, müfessirlerin çoğunluğunca da kabul edildiği gibi, İblis’in aslında melek nevinden olup, sonradan küfür ve itâatsizlik ettiği için sûretinin ve zâtının değiştirildiğini kabul ve tercih ediyor. Bu durumda emir alma ve istisnânın doğruluğu hiç de izaha muhtaç olmayıp yalnız “cinden idi de Rabb’inin emrinden çıktı.”âyetiyle ortaya çıkan müşkülün halledilmesine lüzum görülür ki, bu da iki yönden mümkündür:

1. İşâret edildiği gibi “kâne” kelimesinin, “sâre” (olmak) mânâsına yorulması. Buna göre, “İblis, cinlere katıldı, şekli değiştirilip, itâatsizliğe sebebiyle bir cin oldu.” Demek olur.

Eski milletlerde maymun ve domuz şekillerine çevrilenler olduğunun, Kur’an’da kaydedilmiş bulunduğuna göre bunun câiz olduğu şüphesizdir.Bilindiği gibi, hakikatin ters çevrilmesi diye buna denmez. (Risale-i Hamidiye, S. 598)

2. Yine Beyzâvi’nin tercih ettiği gibi “Hareketçe cinlerden ve nevice meleklerden idi.” Diye tefsir edilmesi. Buna göre de “kâne” kelimesi, ilk anda anlaşılan mânâsına alınarak “Kendisi meleklerden idiyse de cinlerin ahlak ve davranışlarına sahipti.” Demek olur.

Not: Bu cevapların ikisi de, âyetteki “cin” kelimesini, ilk mânâsında olduğu gibi meleklerden ayrı olan bilgimiz cinlere yorulmasına göredir.

Bununla beraber lügat mânâsı olan “insanların gözlerinden gizlenmek” tarafı düşünülerek meleklere de cin kelimesinin kullanılması doğrudur, Hattâ “Bir de Mekke kâfirleri Allah ile cinler (melekler) arasında tuttular bir hısımlık uydurdular.” (Saffât sûresi, âyet:158) âyetinde bu mânâda kullanılmıştır. (Bu âyet, melekleri (hâşâ)Allah’ın kızları kabul ederek onlara tapan müşrikleri reddetmek için nâzil olmuştur.) Bir de Hz. İbn-i Abbâs’tan rivayet edildiğine göre meleklerin doğup üreyen bir kısmı olup, bunlara cin denir ki, cennetin kapıcıları bunlardandır. İbn-i Abbâs İblis’i de meleklerin bir kısmından sayıyor. Bu ihtimallere göre bu âyet, diğerlerine zıt düşmez. Bu takdirde “kâfirlerden oldu.” Cümlesi de, “Allah’ın ilminde kâfirdi “ veya “Allah’ın emrini tenkide kalkışarak kâfir oldu.” Demek olur.

Şu kadar ki, Beyzâvî’nin tercihi olan bu görüşe göre, meleklerin günahsızlığı hükmüne şüphe düşüyor. Fakat Beyzâvî bu hükmü çoğunluğa yorarak “Nasıl ki, insan nevinden günahsız olmamak çoğunlukta olup, içlerinde peygamberler gibi günahsızlar bulunuyorsa, meleklerde de böyle günahsız olmayan bulunarak pek az da olsa küfür ve itâatsizlik görülebilir.” Diyor.

Bunu kuvvetlendirmek için merhum Siyelkûtî Ebu’l-Muîn en- Nesefi’nin Akide adlı kitabından açık tafsilât nakletmiştir.

“Kâfirlerden oldu.” Cümlesindeki “kâne” fi’li, “sare” (olmak) mânâsına alınarak, “İblis, Allah’ın emrini kötü görüp tenkid ederek kâfir oldu.” Demek olunca bu cümle, kendinden öncekine atıf oluyor. “Fâ” ile atfolunmaması, bu küfrün sırf yüz çevirip kibirlenmeye baplı olmayıp, onun… “Ben Âdem’den hayırlıyım; çünkü beni ateşten yarattın.” (A’râf sûresi, âyet: 12; Sâd sûresi, âyet:76) sözünden de anlaşıldığına göre kendisini Hz. Adem’den üstün olduğunu kabul ettiği için bu emrin,aksine olması gereğini ortaya atarak, iyi bir emir olduğunu inkâr etmesinden lâzım geldiğine işâret ediyor.

Evet, çünkü büyük müfessirlerin açıkladıklarına göre, İblis yalnız secde etmemekten dolayı kâfir olmamıştır. Zira vâcibi terk etmek , küfrü gerektirmez.

Lâkin Allah’ın emirlerinden birini küçümsemeye, hikmete aykırı görerek kötülemeye cür’et etmek, mutlaka küfrü gerektirir ki, işte o mel’un, her şeyi fark ettiği halde bu cür’etiyle kâfirlere katılmıştır. (Allah korusun!) (Risale-i Hamidiye, s. 599)

Risalei Hamidiye’nin sözü burada bitti.

Halbuki ayeti kerime gayet açıktır. Şimdi beraber okuyalım.Hani biz meleklere: (Adem için secde edin), demiştikde, İblis’den başkası hemen secde etmişlerdi. O ise cinden idi, Rabbinin emrinden çıkıverdi”, buyurulmaktadır.

Bir kısım alimler demişler ki “melek ama secde etmeyince cinden oldu.” Başka bir kısmı demiş ki: “Melek fakat gözle görülmediği için, görünmeyen anlamında cin denmiştir.”

Bunların hepsi çok yanlış şöyle ki: Yukardaki ayeti kerimede açık olarak “O, cindendi.”buyurulmakla beraber, ayrıca İblis Şeytanın iddiası var: “Dedi:( ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten yarattın onu çamurdan yarattın.”(Sad, 76) Bu durum bir diğer ayette ise “cinne gelince onu da (insandan) daha önce dumansız ateşten tarattık.(Hicr, 27) buyurulmaktadır.Şimdi insafla tekrar okuyalım. Allah buyuruyor: “Biz cinni dumansız ateşten yarattık.” İblis diyor: “Onu çamurdan yarattın, beni ateşten yarattın. Ben ondan hayırlıyım.” Yine Allah (c.c.) :”O cinden idi secde etmedi.” Buyuruyor. Şimdi burada üç defa birbirini pekiştiren, cinden olduğunu açıklayan ayetler varken aksini düşünmek nasıl mümkün olur, bilemiyorum.

Ana konuya geçelim. Şimdi hatıra şu geliyor. İblis cennetten kovulduğu halde tekrar ikisini şaşırtmak üzere cennete nasıl girdi veya dışardan nasıl vesvese verebildi?

Bu husustaki görüşler şunlardır:

Elmalılı Hamdi Yazır tefsirinde şunları naklediyor:

Hayye (yılan) vasıtası ile girdi diye bir kıssa (hikaye) nakli şöhret bulmuş ise de, bunu eazımı müfessirin rekik addetmişler. Ve başlıca üç veçhile cevap vermişlerdir.

1- Hasan Basri hazretleri demiştir ki: “Allahu teâla vermiş olduğu bir kuvvet ile yerden semaya veya cennete vesvese isal edebilmiştir.” Bu manaya göre Hayye (yılan) tabiri beşer için yılan gibi zehirnâk bir kuvve-i hayatiyeden kinaye olması söylenebilir.

2-Ebu müslimi isfahani: bu cennetin arz cennetlerinden biri olduğuna kail olduğu için, Adem ve İblis ikisi de cennette idi” demiş, lâkin bunun suale muntabık olmadığı zahirdir.

3- Bir takım müfessirin de demişlerdir ki, “Adem, Havva bazan cennetin kapısına yakın gelirler, İblis de hariçten gözetir, yaklaşırdı. Vesvese bu suretle hasıl oldu.” Herhalde ayetlerin delaletine nazaran İblisin tard ve ihracı, cihatı erbaadan ilkai vesvese imkânını selbeder bir surette olmadığı anlaşılıyor.

Bunun için vesveseye imkân bulup o maksadla öyle yaptı.” Ve emin olun ben sizin nasihatçılarınızdanım diye yemin etti, ikisini de aldatarak sarkıttı. Mertebi nezahatten ekli şecereye(ağaçdan yemeye) tenezzül ettirdi. (indirdi)”

Burada Elmalılı hocamızın sözü son buldu. Fakat hocamız açık bir görüş bildirmekten sakındı. Yalnız, cennetin yerde olduğu ve İblis’in de kendileriyle beraber yerdeki cennette bulunduğu görüşünü reddetti. Yılan için ise tevil cihetini seçdi. “yılan gibi zehirnâk olabilir” dedi.Ve tardın vesvese veremeyecek surette olmayıp hafif olduğunu ve onun için vesvese verebildiğini söyledi(59) (K.E. Hamdi Yazır, c. 3 s.2141)

Ahmed Cevdet Paşa ise, Kısası Enbiya kitabının 17. sayfasında şöyle diyor. Şeytan ise bir takrible cennete girdi. Ve Adem ve Havva yanına vardı. Ve onlara vesvese verdi. (Rabbiniz sizi o ağaçtan niçin nehyetti biliyor musunuz? Eğer siz ondan yerseniz artık sizin için ölüm olmaz, ebediyyen cennette kalırsınız) diyerek önce Havva’yı ve onun vasıtasiyle Adem’i aldatıp ikisine dahi o ağacın meyvesinden yedirdi. Bunun üzerine Allahu Teala hazretleri cümlesinicennetten çıkardı. Yeryüzüne indirdi. Adem’i Hint tarafına, Havva Cidde’ye düştü.(60)(Kısası Enbiya c.1sh.17) Cevdet paşanın sözü son buldu.

Şimdi bu husustaki imam Taberi’nin kaynakdaki görüşünü aynen alıyorum:

“Adem Aleyhisselam’ın çıkmasına sebep şudur ki; İblis aleyhi lâne Adem sebebiyle mel’un olup rahmetten ümitsiz olunca, Hak teala adını suretini döndürdü. Ve cennet hazinliğinden ( görevliliğinden) azlolundu. Bu yer mülkünü ondan alıp Adem’e verdi. Ve cennet hazinliğini Rıdvan’a verdi. İblis cennete girebilmek için her tarafı gezerdi. Lâkin giremezdi. Zira Rıdvan onu men ederdi. Yılan o vakit cennet kapıcılarındandı. İblis ile onun arasında tam bir dostluk vardı. İblis’e Allahu teala lanet ettiği vakit bütün feriştehler (melekler) ve cennetin kapıcıları ondan yüz çevirmişlerdi. Ancak yılan iraz etmemişti (yüz çevirmemişti) Yine evvelki gibi dostluk ederdi.

İblis her ne zaman cennet kapısına varır yılan ile görüşüp konuşurdu. Adem’den haber sorardı.. éO men olunduğu ağaçtan yemedi mi?” derdi. Yılan “Henüz daha yemedi.” Diye cevap verirdi. Haber verilmiştir ki,İblis yılanı aldattı ve: “Bana yol ver cennete gireyim, Adem’in yanına varayım” dedi. Yılan “Bu feriştehler seni görürler, nice olur” dedi. İblis dedi ki: “ağzını aç. O ferştehlerden geçinceye kadar içine gireyim” dedi. Haber verilmiştir ki, yılan gayet güzel suretteydi. Dört ayağı vardı.İblisi ağzına alıp cennete girince öyle ki feriştehlerden hiç kimse onu görmedi. Nihayet Adem aleyhisselamın yanına geldi. Adem Havva ile taht üzerinde oturmuşlardı.İblis gelip onların yanlarına oturdu. Ve hallerini sordu.Adem Allah Tealaya şükür ve tesbih etti.İblis dedi ki:””Ben sizin halinizi düşünüyorum. Hakkteala sizi cennetden çıkarsa gerektir. Adem “nereden bidin?” deyince İblis “o ağaçtan ki tanrı men etti, ona ebedilik ağacı derler. Kim ki o ağaçtan yese cennette ebedi kalır. Rabbınız ikinizi başka şey için değil. Ancak iki melek olursunuz veya devamlılardan olursunuz diye ikinizi men etti. Ben şüphesiz ikinize nasihat edenlerdenim, dedi. “Hak Teala İblisin bu sözüne vesvese dedi…”(Tarihi Taberi terc. C. 1 sh. 75) İmam Taberani’nin sözü burda son buldu.

Risale-i Hamidiye kitabında Hüseyin Cisri efendi: Darvin nazariyesini benimseyerek insan maymundan oldu diyen zihniyete cevap verirken: Onların iddialarından, hayvanlardaki değişikliği cevaplandırıyor ve Darvincilerin iddialarına göre bilhassa yılanın bazı uzuvlarının kopmuş olduğu ve halen, yılanlarda bu kopuk yerlerin belli bulunduğu iddiasına karşı Hüseyin Cisri efendi şöyle söylüyor:

Hazreti İbni Abbas ile İbni Vehb ve diğer müfessirlerden rivayet edilen sözün olabileceği de bundan (yılanlarda uzuv değişmesi emareleri mevcut olduğundan ) anlaşılıyor ki şöyle demişlerdir: (yılan dört ayaklı ve güzel biçimli olarak cennetde yaratılmış. Ve Hazreti Ademe vesvese vermek düşüncesiyle cennete giren İblis’e aracılık etmiş olduğundan yeryüzüne indirilmiş ve şekli değiştirilerek derecesi düşürülmüştür) Kenzül esrar kitabında bu şekilde kayıtlıdır.(61)

(61)( Uzuv belirtilerinin görüldüğü diğer neviler hakkında da buna benzer bir söz bulunabilir. Ama diğer nevilerde böyle bir değişiklik olmadığından onlar yaratıldıkları gibi kalmışlardır ki, pek çok neviler böyledir.

Şu durumda bütün nesilere değişiklikle hükmetmeniz ve bundan gelişip türeme yolunu çıkarmanız kesin ilim ifâde etmeyen eksik kıyastan doğan bir zanna dayanıyor.(R. Hamidiye s. 304- 305)

Hazreti Adem’in yer kürenin dışında bulunan Adn cennetinde yaratıldığına alimlerin çoğunluğu ve dünya göğünde yaratıldığına merhum Süddi ( meşhur imam İsmail elkûfi) kani olmuştur.(55)

Bu nakillerden anlıyoruz ki bir yılan gerçeği var. Ve imam Taberi okuduğunuz gibi olayı gayet güzel anlatıyor.

Biz de şunu ilave edelim: Bu işin en gerçeğini Allah bilir. Fakat , şeytanın, yılanın ağzına nasıl girdiği yadırganıyorsa, bunda yadırganacak hiç bir şey yok; zaten onlar yaratılış olarak her şekle girebildikleri gibi, küçülüp büyümeye de müsaittirler. Burada ebu Hureyre hadisini okuyalım. Resûlullah efendimiz şöyle buyurmuştur… “Namaz için, ezan okunduğu zaman, ezanı duymamak maksadıyla arkasına dönüp ses çıkara çıkara sür’atle uzaklaşır. Ezan bitince döner gelir. Kamet okunmaya başlayınca tekrar kaçar; kamet bitince yine gelir, insanın kalbine sokulur. Ona aklında olmayan şeyleri hatırlatır da insan, kaç rekat kıldığını bilmez hale gelir.” (Buhari, Müslim)

Görüldüğü gibi insanın ağzına değil, hatta kalbine sokulup kaç rekat kıldığını unutturur.

İkinci hadis ise yine Ebu Hureyre’den Rasulüllah efendimiz “Sizden biriniz uykusundan uyanıp abdest aldığında üç kere sümkürsün! Çünkü şeytan burnun yukarısı üzerinde beytutet eder, geceler.” Buyurdu(Sahih-i Buhari c. 3 s.146) Bu üçüncü hadisi şerifte ise Resulüllah şöyle buyurur: “…şüphesiz şeytan insan ( vücudunda)da deveran eden (dolaşan ) kan mesabesindedir. Ben sizin kalblerinize şeytanın kötü bir şüphe bırakmasından korktum.” Buyurdu. Buhari ve müslim(64)

(64) Mü’minlerin anası Safiyye bint-i Huyey radya’llahu anhâdan rivâyete göre, şöyle söylemiştir:

Nebiyy-i Muhterem salla’llahu aleyhi ve sellem: (Ramazanın son on gününde) mescidde i’tikâfda iken, Onu geceleyin ziyârete gelmiştim. Onunla biraz konuştuktan sonra avdet etmek üzere ayağa kalkmıştım. Hazre-i Peygamber de, beni menzilime geçirmek üzere, benimle beraber kalkmıştı. (Ümm-i Seleme’nin odası önündeki mescid kapısına gelindiğinde) Ensârdan iki kimse oradan geçiyordu. Peygamber aleyhi’s-selâm’ı görünce sür’atle yürüdüler. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem bunlara:

“Acele etmeyiniz. Yanımdaki kadın,Huyeyin kızı Safiyye’dir, buyurdu.” Bunlar:

- Sübhânâllah! Hakkınızda hayırdan, hüsn-i zandan başka ne düşünebiliriz, dediler. Resûl-i Ekrem:

-“ Şeytan insan(ın vücûdun)da deveân eden kan mesâbesindedir. Ben sizin kalblerinize şeytanın kötü bir şüphe bırakmasından korktum.” Buyurdu.(Riyazüssalihin C. 1 d. 3 sh. 348-349) (Hadisi, Buhari ve Müslim Rivâyet etmişlerdir.)

Yukarıdaki hadislerde de gördüğümüz gibi şeytan, bütün geceyi bir insanın burnunun üst tarafında o daracık yerde geçirebiliyor. Ve insanın kanında kan gibi dolaşabiliyor. Böyle olunca yılanın ağzına girmesi gayet normaldir.

Bilhassa yerden göğe veya cennetin dış kenarından içerdekilere vesvese vermesinden, fısıldamasından çok daha makul ve akla yatkındır.

Hatıra şöyle bir sual gelebilir. Cennette hayvan olur mu? Evet buna cevaben 39 no.lu kaynakdaki ayeti kerimenin mealini okuyalım. “Sizin için yeryüzüne davarlardan sekiz çift indirdik. Onlardan yararlanın.”(Zümer, 6)

Ve dördüncü hadisi şerifte Büreyde (R.A.) şöyle rivayet etmiştir. “Adamın biri Resulüllah efendimize sual sorarak: - ya Resulellah cennet te at var mıdır? Dedi. Rasulü ekrem buyurdu ki:- Allah seni cennete koyarsa, orada kırmızı yakuttan bir ata bindirilmeni ve o atın cennette seninle dilediğin yere uçmasını, dilediğin takdirde behemehal yapar. –bu arzunu yerine getirirsin.” Bir başka adam da Rasulü Ekreme sual sorarak - “Ya Resülellah cennette deve var mıdır.?Rasulü Ekrem bu adama, arkadaşına söylediğini (aynen) söyledi ve şöyle buyurdu “Allah seni cennete girdirirse orada senin canının çektiği ve gözünün hoşlandığı her şeyin olacaktır.”(Tirmizi cild. 4 sh. 316)

Başka bir incelik te: İblis bu ağaç, diye yanındaymış gibi hitap ediyor. Bundan da İblisin cennetin içine girdiği ve yanlarında olduğu iyice anlaşılıyor.

CEVAP: 8-9

Hazreti Adem ve Havva’nın yedikleri yasak ağaç ne idi?

Bu mevzuda da pek açıklık olmadığından: Tevrat ehli ve bazı alimlerimiz “Buğdaydı ama her tanesi sığır böbreği kadardı. Çok lezzetliydi” demişler. Bazı alimlerimiz üzüm, bazıları incir demişler.Hıristiyanlar ise, bu ağaç “mecazdır. Asıl anlatılmak istenen Adem’le Havva’nın cinsel yaklaşması” demişler ve onun için halen rahib ve rahibeler evlenmiyorlar, bekâr yaşıyorlarmış.

Hıristiyanların bu görüşlerini doğru bulmuyor ve diyoruz ki: Hazreti Adem ve Havva cennette melek gibi yaşıyorlardı. Dünyaya indikten sonra evlendiler.

Buradan ağacın ne olduğu hususunda çeşitli görüşler vardır. Fakat ağacın ne olduğu pek mühim değil; ancak şu kadar ki; bu ağaç cennetteki mutlak hürriyeti biraz kısıtlayan ve imtihana vesile olan bir ağaçtı. Bu husustaki görüşleri yine geniş şekilde kaynaktan okuyup tekrar dönelim.(66-67)

66- (Cenab-ı Allah Ademe buyurmuş ki zevcinle beraber bu cennette sak,in ol ve bundan bol bol yiyiniz nerde isterseniz orada yeyiniz ve fakat şu ağaca yaklaşmayınız, bundan yemeye kalkışmayınız ki zalimlerden olursunuz.ZULÜM,haddini tecavüz edip bir hakkı mevzunun gayriye koymaktır.Demek ki Cenab-ı Hak Adem’e Cennette büyük bir hürriyet vermekle beraber ona yine bir had tayin etmiş ve ona yaklaştıkları taktirde zalimler zümresine dahil olacaklarını da bildirmiştir.Bu,şunu tahsis eder ki hilafeti Adem’iye mutlak değildir.Ve bunun bir haddi mahsusu vardır ki tecavüzü zulümdür,o haddi ta’yin eden bu şecere ne idi?Doğrusu bunu Allah Teala Kur’anda bize ismile bildirmemiştir ve ancak bunun Cennette bir şecerei muayyene olduğunu ve salâh-ü saadeti Adem’in tağyirine sebep olmak hassası bulunduğunu ifham etmiştir,demek ziyadesini bilmemizde indallah bir faide yoktur.Ve şimdilik mümkün değildir,ve muhakkıkini müfessirinin muhtarı budur.Maamafih buğday veya üzüm veya incir olduğu hakkında bazı rivayetlerde vardır.Ehli Tevrat “bür “ yani buğday demişler,Vehb İbni Yemaniden de: “Fakat öyle bir cennet buğdayı ki danesi sığır yüreği gibi,kaymaktan lezzetli,baldan tatlı diye bir tabir menkuldür.İbni Abbas ve daha bazılarından “sünbüle” diye mervidir. “Dünyada evladına rızk kılınan sünbüledir” tabiri dahi naklediliyor.İbni Mes’uddan asma,üzüm ağacı ve bazılarından incir tabiri varit olmuştur.Bu miyanda şu tabir de vardır: “Bu öyle bir ağaçtır ki melaike hulüd için bununla kaşınırlar”. Bunların bir manayı temsili ifade ettikleri de zahiridir.Nitekim Cennet meyvelerinin teşabbühü meselesi sebk etmişti.Hıristiyanlardan mervi olan telakkiye göre bunun kadınla erkek arasında mukareneti cinsiyeden kinaye olduğudur.Nasraniyetteki rehbaniyet yani evlenmemek,evlenmemeyi ibadet ve sevap itikat etmek kaziyyesinin bu telakki ile alakadar bulunduğu da zannalunur.Lakin Kur’anın nassı buna müsait görünmüyor.(Elmalılı C.1 sh.322)

67-

576- “Haysü şi’tümâ”, “eki” (yemek) maddesinden türemi,ş olan “küla” (yiyin) fi’linin zarfı olup, yemenin umumi kılındığını ifade eder. “Süknâ” fi’linin umumiliği ise,mutlak olarak Cennet’in mefül kılınmasından anlaşılır.

577- Men edilen ağacın belirtilmesinde ihtilaf vardır.Meşhur olan görüş,buğday ağacı olduğudur. “şecere” kelimesi,dalları birbirine karışan bitkilere de kullanılır.Kur’an’da kabağa “Şecereten min yaktin”(kabak cinsinden bir ağaç;Saffat sûresi,ayet:146)denmiştir.)Fakat o ağacın üzüm veya incir ağacı olduğunu da kabul etmişlerdir.(Bu ağacın belirtilmesinde bir fayda olmadığı için Kur’an’da belirmemiştir.Bunun için de bu konuda susmamız daha uygun görünüyor.)

578-“Ve lâ takrebâ” “kirbân” (taarruz ve tecavüz) maddesinden türemiştir.Çünkü bu fiil dördüncü babdan bu manadadır. “Kurb”(yakınlık)kelimesi ise beşinci babdandır.Sıhâh’ın yazarı bu şekilde farkı açıklamış ve bu da merhum Ebu’s-Suûd tarafından kabul edilmiştir.Fakat Beyzavi, “Bu ağaca yakın olmayın”manasına alarak,bu tabiri mübalağa ve te’kid kabilinden sayıyor.Zira maksat alıp yemekten men etmek olduğu halde o ağaca yaklaşmanın yasaklanmış olması iki yönden nehiyde mübalağa ifade eder:1-Yemeye sebep olan şeylere bile izin vermemek. 2-Yasaklanan şeylere yaklaşamamanın , umumiyetle meyline sebep olup,onları işlemeye götürdüğüne işret etmek.Çünkü bu yaklaşma ile meydana gelen meyil,kalbi istila ederek insanı akıl ve dinin gereğinde tamamen alıkoyar,bütün duygularını kaplar.Nitekim “Bir şeyi sevmen seni kör ve sağır eder,(yani onun kusurunu görmez ve ona kapılmaktan men edenlere kulak asmaz olursun.)” hadisi,bu durumu iyice canlandırıyor.)Bu bakımdan namusluluk ve takvayı koruma kaygısında olan kimse için en önemli vazife,bu meyli meydana getirecek yaklaşma ve karışmadan son derece sakınmaktan ibarettir.Bundan şüphe yoktur.(Risalei Hamidiye sh.602)

Ancak kanaatımızca ayeti kerimelerin akışından anladığımıza göre yasaklanan bu ağaç, şehveti tahrik edici bir güce sahip olmalı. Çünkü yeyince birbirinin avret mahallerini görmeye başlayıp utandılar. Hemen cennet yapraklarıyla örtündüler. Ve “ ya rabbi nefsimize zulmettik” dediler. Ve yere indirildiler. Yüz yıllardan sonra buluştular. Ve evlendiler çocukları yeryüzünde olmaya başladı. Çoğaldılar. Cennette evlendiklerine dair hiçbir kaynak yoktur. Cennette evlendiler diyenler, şu ayetleri okusunlar.”Sonra Şeytan, ikisine de, onların kendilerinden örtülmüş olan, çirkin yerlerini onlara açıvermesi için vesvese vermeye başladı. Ve -Rabbiniz sizi bu ağaçtan nehyetmedi, ancak iki melek olacağınız veya ebedi kalacaklardan bulunacağınız için yasakladı dedi”(A’raf-20)

“Ve onlara yemin etti ki ben muhakkak sizin için elbette nasihat edenlerdenim.”(A’raf, 21)

“Artık onları batıl sözlerle aldattı. Vaktaki ağaçtan tadı verdiler. O kapalı , gizli yerleri kendilerine görünmeye başladı. Onların üzerine cennet yapraklarından kat kat örtünüverdiler. Ve Rableri ise onlara nida etti ki: Sizi bu ağaçtan yasaklamış değilmiydim. Ve size şüphe yokki Şeytan apaçık düşmandır, dememiş miydim”(Hicr, 27-28-29-30-31)

Görüldüğü gibi evlenmekle ilgili cinsel yerleri kendilerine örtülü idi. Öyle şeyler hiç hatırlarına gelmiyor. Melek gibi yaşıyorlardı.(68)

(68) (Bu iskân ve tebliğ üzerine: Şeytan kendilerinden örtülüb gizlenen kötü yerlerini meydana çıkarmak;Avret mahallerini açmak için ikisine de bir vesvese verdi. Adem ve Havvâ bu lâhzaya kadar hılkatlerinde kendilerini utandıracak ve tiksindirecek çirkin pis şeylere mahalli sudur ve zuhur olacak kötü yerlerini ne kendilerinden ne de birbirlerinden görmüyorlar ve hattâ bilmiyorlardı. Settarül’uyub olan hâlık taâlâ evvel emirde onu setr etmiş kendilerinden gizlemiş idi.Bir rivayete göre bir nur ile nazarlarından mestur idi,diğer bir rivayette de tırnak kabilinden bir örtü ile mestur idi. Ve bunun için fıtratı ûlâ mucebinde Cennette olan Adem ve Havva’ya mestur(örtülü)olan ayıp yerlerini açmak için bir vesvese vermiştir.

VESVESE aslı lugatte hışırtı,fışırtı,fısıltı gibi savti hafiy demektir.Bu münasebetle gönülde tevali ve tekerrür eden gizli söze vesvese ve bir nefse böyle bir söz ilka etmeğe de vesvese vermek ta’bir olunur. Şeytan , Adem’e ve Havva’ya böyle bir vesvese verdi, ve dedi ki rabbınız sizi bu şecereden başka bir sebeple değil,ancak iki Melek olacağınızdan veya muhalled kalacağınızdan dolayı nehyetti:Yani bundan yerseniz ya yemek içmek ihtiyacından Melekler gibi müstağni olursunuz,yahud ölüm yüzü görmez müebbet kalırsınız diye bir taraftan onları Adem’e secde ile me’mur olan Melekleri imrendirmek,bir taraftan da sebebi maddinin takdiri ilâhiyi tağyir edebileceği şüphesi ile hercibâdâbâd bir hulûd ve baka sevdasına düşürmek istedi.(Elmalılı C.3 sh.2139-2140)

Şeytan önce yasak olan ağaçtan yedirdi. Ve kapalı yerleri görünmeye başladı. Cennet yapraklarıyla hemen örtündüler.

Hıristiyanlara burada güzel bir cevap var. Onlar evlendi diyorlar. Ve Adem cennetten evlendiği için çıkarıldı diyerek halen din adamları kiliselerde bekâr yaşıyor! Evlenmiyorlar.

Ayeti kerimede : “ Onlar ağaçtan tadınca gizli yerleri kendilerine görünmeye başladı” denilmektedir. Şöyle denilseydi “Onların avret, gizli mahalleri kendilerine görünmeye başlayınca yasak ağacı tattılar” Bu defa hıristiyanların görüşüne bir ihtimal olabilirdi.

Onun için diyoruz ki bu ağaç şehveti tahrik edici ve o hissi uyarıcı olabilir. Onun yeriyse dünya olmalı ki yer yüzünde evlendiler ve çoğaldılar. Şimdi şu ayeti kerimeyi okuyalım..

فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُواْ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ

“Derken şeytan ikisini ondan “Adem’le Havvayı cennetten kaydırdı, ikisini içinde oldukları ( nimetli güzel. Yerden çıkardı. Biz de dedik ki. Bazınız bazınıza düşmanlar olarak inin. Yerde size yerleşmek ve bir zamana kadar menfaatler vardır.”(Bakara, 36)(69)

Bu ayeti kerimede dikkat edeceğimiz hususlar şunlardır. “Şeytan o ikisinin ayağını kaydırdı, bulundukları yerden çıkardı. Biz de yeryüzüne birbirinize düşmanlar olarak inin dedik.” Görüldüğü gibi bu ayette Havva annemizden iki defa “ O ikisini kaydırdı çıkardı” sonra “Hepiniz birbirinize düşmanlar olarak, yere inin dedik.” Buyurmakta. İkil olan şahıslar çoğul olmaktadır. Malum olan ikiden (Adem ile Havvadan) sonra ilave edilenler kimlerdir? Şüphesiz üçüncüsü İblis Şeytandı bir daha girmemek üzere cennetten kovuldu. Semaya her çıkmak istediğinde, gök taşları ile taşlanır.(Hicr, 17-18) Dördüncüsü ise İmam Taberi’nin dediği gibi yılandır.(36) 36/a-b-c:(Nitekim

Allah Teâlâ Kur’ânda buyurur ki:

“Nitekim sizi bu ağaçtan nehyetmedim mi? Ve bu İblis sizin düşmanınızdır,demedim mi?”Hemen Hak Teala İBLİS’İ DESTURSUZ CENNET’E KOYDUĞU İÇİN YILANA LA’NET ETTİ VE ONUN SÛRETİNİ DEĞİŞTİRİP AYAKLARINI KESTİ VE KARNI ÜZERİNE YÜRÜTTÜĞÜ TAÂMINI TOPRAK KILDI VE BUNLAR BİRBİRLERİNE DÜŞMAN OLDULAR .DÖRDÜNÜ DE ALLAH TEALA CENNETTEN ÖIKARDI.ADEM’İ,HAVVA’YI YILANI VE İBLİS’İ.Bunun üzerine yılana ceza olarak taâmını toprak ve karnı üzerinde yürümek kıldı.Havva’yı hayz görüp çocuk doğurmakla cezalandırdı.Zira Adem’e delalet ederek o ağaçtan yemesine vesile oldu.Ve onları bu dünyaya gönderdi.Nitekim Kur’an-ı şöyle buyurur: “Dördünüz de yere inin ve yerde karar edin ve bibirinize düşman olun”,Adem ve Havva İblis’e düşman ve İblis onlara düşman,Adem ve Havva yılana düşman ve yılan Adem’e ve Havva’ya ve bunların oğullarına düşman.Yer yüzüne indiklerinde her birisi bir tarafa düştüler.Adem Hindistan’da bir dağa düştü ki,adı Serendip idi ve Havva Cidd’ye düştü.İblis Übülle’ye,yılan da İsfahan’a(Tarih-i Taberi,terc.c.1.s.77)

Eğer bazılarının dediği gibi : Hz. Adem’in doğmuş çocuklarından dolayı çoğul olsaydı: Bir ailenin, babası, annesi ve çocuklarına; “Birbirinize düşmanlar olarak inin” şeklinde, bir ailenin fertlerini birbirine düşman edecek olan bu emir verilmezdi. En azından bu emir: “Annen, baban veya onlardan biri yanında ihtiyarlarsa onlara üf bile deme” (İsra, 23) ayetine aykırı olurdu. Allah Teala yakın akrabayı gözetmeği , sılai rahmi vacib kılmıştır. Bundan da anlıyoruz ki: Hz. Adem ve Havva yalnızlardı, bir de açık düşmanları İblis ile kendilerinin ve soylarının düşmanı olan yılan vardı.

Zaten ağaçtan yer yemez Cennetten Dünyaya, ayrı ayrı yerlere indirildiler. Hz. Adem Hindistan’a Havva annemiz Cidde’ye, İblis Übülle’ye yılan da İsfahan’a ayaksız biçimde inmişti. (37)

ADEM ALEYHİSSELÂMIN YER YÜZÜNE İNMESİ

Haber verilmiştir ki, Adem aleyhisselâm Nisan ayının onbeşinde yere indi. Nisan Rumîler hesabınca olup Cuma gününe tesadüf etmişti. Adem’in cennette yaratılması ve yere inmesi Cuma gününden yedi saat geçince idi ki o cihanın günlerinden bunlar hepsi bir günde oldu. Dördü beraber yere inip, ayrı ayrı yerlere düştüler. Yukarıda da geçtiği gibi, Adem Hindistan’a Havva Cidde’ye düştü. Cidde Mekke’den yedi fersenk yoldur. Deniz kanarındadır. İblis Übülle adında bir şehre düştü. Yılan İsfahana düştü.Dünyada en yüksek dağ Adem’in üzerine düştüğü dağdır. Adem o dağ başında oturdu. İlk gün feriştehlerin tesbihini işitirdi ve kendi günahı için ağlardı. Kırk gün taâm yemedi. Allah Teâlâ Adem’in helâk olmasını dilemedi ki o, cennette yiyip asî olduğu buğdayı bir kese içinde Cebrail ile gönderdi ve buyurdu ki: “Senin evlatlarının taâmı budur. Buğdayı ek ve biç ve döğ de ye” . Adem aleyhisselâm buğdayı ekti. Hemen o günde bitti. O buğdaydan yedi de ömrü oldukça yaşadı. Cebrail aleyhisselâm Adem’e öğretti dağ eteğinde değirmen düzdü. Buyurdu ki, o buğdayı değirmende öğütsün de un olsun. O da öğütüp un olunca, buyurdu ki hamur ede. Ve bir yeri kazıp ateş yaka ve hamuru onun içine bırakarak pişirip yiye. Havva acıktıkça elini denize sokar, bir balık çıkarır ve güneşte kızmış bir taş üzerine bırakır ve yerdi.(Tarih-i Taberi terc. C.1 s. 78)

Yüzlerce yıl ayrı ayrı göz yaşları döktükten sonra Adem ve Havva’nın tevbeleri kabul oldu da Arafat dağında buluştular.

Cennette evlendi diyenlere sorarız. Orda kaç çocukları oldu, bu çocuklar dünyaya indiklerinde, kaç tanesi babalarının yanında kaç tanesi annelerinin yanında kaldılar? Görülüyor ki bu suale cevap vermek imkânsızdır,çünkü bunların dediği gibi evlilik cennette olmamıştır.

(40) (Allah Teâlâ Cebrail’i Adem’e gönderdi, dedi ki: “ Allah Teâlâ buyurdu. Bu evi tavâf et ki, bu benim evimdir, tâ ki senin gönlün sükûnet bula. Feriştehler Arş’ı tavaf ettikleri gibi sen de bu evi tavaf et” Cebrail aleyhisselâm menasik-i haccı Adem aleyhisselâma öğretti ve Arafat’a çıkmayı emretti. Adem aleyhisselâm kendi melâletinden Havva’yı anmazdı. Havva’nın da Cidde ‘de hatırı melûl oldu. Kalktı dağlardan tarafa gitti. Mekke tarafına müteveccih oldu. Ve lâkin kendisi ne tarafa gittiğini bilmezdi. Arafat dağlarına erişince Adem’i gördü. Adem aleyhisselâm da onu gördü. Birbirini tanıdılar. Adem aleyhisselâm ile Havva arasında ayrılıktan sonra o dağlarda marifet hasıl oldu. Onun için Arafat dağları dediler. Adem aleyhisselâm haccı tamam edince Mekke’de eğlenmedi. Hemen yine Beytü’l Ma’mura gelip tavaf eyledi ve veda etti. Hz. Havva’yı yanına alarak Hindistan’a gitti. Bir dağa vardı ki, gökten ilk kez o dağa inmişti. Ertesi sene yine o vakit olunca Adem aleyhisselâm o evi arzuladı. Hindistan’dan yine Mekke’ye gelip Beytü’l Ma’mur’u tavaf etti. Arafat’a çıktı ve menasik-i haccı tamam edip yine Hindistan’a geldi. Kırk yıl bu vecihle hac vaktinde Mekke’ye gelip hac eder yine Hindistan’a giderdi. O zaman ayağını her nereye bastı ise bugün o yerlerde şehirler kurulmuştur. İki adımı arasında kalmış olan yerler şimdiki halde kırlar ve tenhalıklar oldu. Onun bir adımından bir adımına kadar üç günlük yoldu. O ev tâ Nuh zamanına kadar yeryüzünde kaldı. Nuh tufanı olunca Hak Teâlâ o evi dördüncü kat göğe çıkardı.Ve bir dağa emretti ki , gelip o evin yerinde durdu. Ta ki azap suyu yerine erişmesi için. O dağ orada İbrahim aleyhisselâm vaktine kadar durdu.. Hiç kimse bilmedi ki, o evin yeri nerededir.İbrahim aleyhisselâmın devri olunca Allah Teâlâ o dağı oradan kaldırıp yine yerine iletti.. Tâ ki o yer İbrahim’e ma’lum olsun.

İbrahim’e o evin yerinde Ka’be’ye taştan bina etmesini emretti.

“Bazıları derler ki, o ev gökten inmemişti, Allah Teâlâ’nın emri ile Adem aleyhisselâm kendi binâ etmişti.( Tarih-iTaberi terc. C.1 s. 80)

Hz. Adem’in zürriyetinin,soyunun çoğalmasını, hatta kendinin vefatından sonra kıyamete kadar, gelecek bütün çocuklarının, kendine gösterilmesini Hz. Adem ve Hz. Şit’in peygamberliğini, Hz. Adem babamız ile Havva annemizin nerede vefat ettikleri ve kabirlerinin nerede olduğunu: İmam Taberi çok güzel bir üslupla akıcı bir şekilde anlattığı için aynen alıyorum.

İBLİS’İN YERYÜZÜNDE HZ.ÂDEM’E GELMESİ

هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلاً خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَت دَّعَوَا اللّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحاً لَّنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ

“ Hamli ağırlaşınca Âdem ile Havva her gün Allah’a dua ederlerdi ki, eğer bu oğlanın azası dürüst olursa sana şükr ederiz.” (Araf 189)

فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحاً جَعَلاَ لَهُ شُرَكَاء فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

“Azası dürüst doğduğunda o oğlanda ortak kıldılar ve adına Abdulharis koyup onu İblis’e kulluğa verdiler.İblis’in yeryüzünde Hazreti Âdem’i aldattığı şey bu yüzden olmuştu.(Araf 190)

Bunun manası öyle değildir ki,orada küfür ile şerik kılalar.Belki bu şu vecihledir ki,bir dost bir dosta “Benim oğlum senin kulundur” der.O hemen onun kulu olmak lazım gelmez.Ve lakin dostluk sebebiyle birbirine böyle derler.Hz.Âdem mürsel peygamber idi,kadri yüce idi.O nun hakkında şirk zannetmek reva değildir.Lakin Allah’u Teâlâ Adem’den bu işi beğenmedi.Gerçi bu sehl bir şey idi.Lakin Allah Teâlâ bunun terkini evla addetti,gayet azim günah saydı.Zira peygamberlerden sagayir,günah-ı kebair mertebesinde olur.Zira,onların mertebesi a’lâ ve şanları azimdir.Bazıları derler ki,Âdem’le Havva’nın evlatları helak olunca Âdem aleyhisselâm Havva’ya “üzülme henüz yiğitleriz,birbirimizle yine yatalım duralım,oğlanlarımız olsun”dedi.Allah Teâlâ “Evladı yatmaktan ve durmaktan mı bilirsin?” diye Adem’in o sözünü şirke hamletti.O oğlan vefat edince Allah Teala Adem’e bir oğlan daha verdi.Adını Şid koydu.Hz.Adem’den sonra peygamber oldu ve Hak Teala onu yeryüzüne halife kıldı.Şid’den Allah Teala Hz.Adem’e çok oğlanlar verdi.Hepsi uzun ömürlü idiler.Adem aleyhisselâmın çok evladı oldu ve oğulları arttı.Her batın ikiz doğardı.Biri erkek ve biri dişi olurdu.Gittikçe zürriyeti arttı.(Tarih-i Taberi Terc.C.1 S.87)

İblis lanetullahi aleyhi Allah Teala’ya münacaat edip Allah Teâlâ kıyamete kadar ona ömür verince, hemen İblis sa’yetti ki Adem’i ve Adem’in oğullarını azdıra. Evvelâ Adem’in yanına geldi. Ve onunla dostluk kurmak istedi. Dedi ki: “Ya Adem, Tanı Teâlâ senin yüzünden be rahmetinden uzaklaştırdı ve bu mülkü benden aldı sana verdi. Ben bundan sonra seninle dostluk edecek ve senin hizmetinde olacağım.” Adem’le Hindistan mülkünde bir yerde idiler. Adem dedi ki: “Nasıl olsa burada bununla yaşayacağım. Hiç olmazsa bununla müdârâ edeyim” Adem’i şunun için aldattı ki, Adem’in Havva’dan bir oğlu doğardı. Bir yıl yaşayıp ölürdü.Dördüncü oğluna hamile olunca İblis Hz.Adem’e “Ya Adem, ben senin oğlanların için pek melûl olurum ki, doğan tez helâk olur”. Adem aleyhisselâm: “Hüküm Allah’ındır. Öldürmek onun elindedir ve diri kılan O’dur”.İblis “Benim hatırıma şöyle geliyor ve hem fal tutarım ki, bu Havva’nın karnındaki oğlan gökçek suretli, azası tamam ve ömrü uzun ola” dedi. Adem Aleyhisselâm , “Allah’dan ümid ederim ki, öyle ola” deyince İblis “Eğer bu benim dediğim gibi oğlan doğarsa, bana bağışlar mısın”, dedi. Hz. Adem ”Bağışlayım” cevabını verdi.İblis, “Adını benim söylediğimi koymalısın”. Adem: “Öyle koyayım” dedi. İblis’in adı Hâris idi. “Onun adını Abdülharis koy” dedi.Adem “Öyle olsun” dedi. Adem’in güzel suretli, dürüst endamlı bir oğlu doğdu. İblis “Ya Adem , gördün mü benim falım rast geldi” dedi.İmdi benimle kıldığın vadeye vefa kıl. Bu oğluna benim kulum de. Tâ ki benim dahi bu oğlundan nasibim ola, hem senin ve hem benim ola”. Adem aleyhisselâm Abdulharis diye isim koydu. (Tarih-i Taberi terc. C.1 s.86)

Allah Teâlâ Kur’anda buyurur:

“Bu çokluğunuz ki, şimdiki haldesiniz. Sizi bir nefisten yarattım ve hem onun eşini kendinden yarattım. Tâ ki hatırı hoş ola”.

“Adem aleyhisselâm eşi ile birleşince eşi Adem’den hamile oldu. Bir müddet geçdikten sonra hamli, Havva’nın karnında ağırlaştı.”(A’raf, 189)

HZ. ADEM’İN ZÜRRİYETİNİ GÖRMESİ(72)

Adem aleyhisselâm her yıl Hindistan’dan Mekke’ye gelir hac kılar, tekrar Hindistan’a dönerdi. Bir yıl yine hacca geldi. Arafat’a çıktı. Vakfeye durdu .Menasik-i haccı tamam ettiğinde Arafat dağının ardında bir dere vardı,ona Vadi’i Nu’man derler.O dereye indi. Gözüne uyku geldi. Allah Teâlâ Adem’in cemi zürriyetlerini arkasından çıkardı, Adem’in önüne getirdi. Onları Adem’e gösterdi. Adem’in bu dünyada yüz yirmi oğlu oldu, ikiz ikiz, biri erkek biri kız. Allah Teâlâ Adem’in belinden ne kadar oğlan gelecek ve oğullarının da belinden ne kadar evlat gelecek tâ kıyamete kadar hepsini arkasından çıkardı ve Adem’e gösterdi. Kur’an’da şöyle zikreder:

“Hak Teâlâ onlarla ahd kılarak buyurdu ki:

Yani “Sizin Rabbiniz ben değil miyim?”

Dediler.

Allah Teâlâ buyurdu.

Yani “Kıyamet gününde demeyesiniz ki biz bundan gafil idik, bilmezdik”. Hak Teâlâ bunların hepsini iki bölük eyledi. Bir bölümü sağ yanında ve bir bölüğünü sol yanında kıldı. O sağ yanındaki bölüğün hakkında buyurdu ki:

Yani, “Bu bölüğü cennetlik kıldım, hiç kayırmazam”. Ve sol yanındaki bölüğün hakkında buyurdu:

Yani “Bu bölüğü cehennemlik kıldım.Hiç kayırmazam.”

Peygamber aleyhisselâm bir gün ashaba bu hadisi söyledi ve buyurdu ki: “bir kimse cennet amelini işleye, tâat ve ibadet kıla, şu kadar ki cennet ile onun arası bir nalın kayışı kadar yer kala, sonunda o şahıstan bir masiyet sadır ola ki, bütün taat ve ibadetini batıl kıla, Günah işlemiş ola ki, cehennem ile onun arasında bir nalın tasması kadar yer kalıp da sonunda o kişiden bir tâat sadır ola, o cemi ma’siyetlerini bâtıl kıla. Ebedî cennet ehlinden ola.”

HZ. ADEM VE ŞİD ALEYHİSSELÂM’IN PEYGAMBERLİĞİ

AllahTeâlâ Hz. Adem aleyhisselâma on suhuf gönderdi. Gökten Cebrail geldi ve o suhufu Adem’e öğretti.Hurufu mu’cemi ve ebced harflerini tamamen öğretti. Böylece Adem heceyi ve hattı öğrendi. O sahifelerin hepsini kendi eli ile yazdı ve oğullarına da ta’lim etti. Adem’in ömründen tevbesinin kabulünden sonra yüz yirmi sene geçti. Ve Kabil Habil’i öldürüp beş yıl da onun üzerinden geömişti ki, Hak Teâlâ Adem’e Havva’dan bir oğlan verdi. Yalnız kız kardeşsiz doğdu. Cebrail dedi ki: “Ya Adem,Allah Teâlâ buyurur, bu Kabil bedelinedir ve bunun ismini Şîd koy”. İbr’i dilincedir. Amma arapça Hibetullah demektir. Yani Allah Teâlâ’nın bahşişi.

Şid büyüyünce Adem onu bütün oğulları üzerine tafdil edip veliaht kıldı. Yer yüzüne halif edip yer memleketini ona ısmarladı. Onu kendisine vasî kıldı. Adem vefat edince AllahTeâlâ Şid’e peygamberlik verdi. Cümle Adem oğullarına gönderdi. Ve Şid(Şis)’in çok oğulları oldu. Amma Adem oğullarının hepsini bugün Şid’e nisbet ederler. Zira Adem’in Şid’den gayrı oğullarının nesli kalmadı. Ebû Zer-i Gıfari Peygamber aleyhisselâmdan sordu ki “Hak Teâlâ yer yüzüne kaç peygamber gönderdi?” Peygamberimiz (S.A.S.) buyurdu: “Yüz yirmi dört bin peygamber geldi. Üçyüz otuz üç ‘üne Cebrail aleyhisselâm vahiy getirdi. Onlarla müşafeheten (yüz yüze) söyleşti. Onlar mürseller oldular.” Ebû Zerr dedi: “Ya Resulallah, Hak Teâlâ nice kitap göndermiştir?” Peygamber aleyhisselâm “Yüzdört kitap gönderdi. On adedi Adem aleyhisselâma , ellisi Şid (Şis) aleyhisselâma, otuzu İdris aleyhisselâma ve onu da İbrahim aleyhisselâma indi. Ve bu dört kitap daha ki Tevrat Hz. Musa’ya, Zebûr Davûd aleyhisselâma, İncil, İsa aleyhisselâma ve Kur’an Muhammed (S.A.S.) e indi” buyurdu. (T.Taberi C.1 Sh. 91)

ADEM ALEYHİSSELÂM’IN VEFATI

Ulemâ ihtilaf etmişlerdir ki, Hz,Adem’in ömrü kaç senedir? Ekser-i ulemâ derler ki, Adem aleyhisselâm bin sene yaşadı. Ve derler ki, AllahTeâlâ Adem’in zürriyetini arkasından çıkarıp cümlesini ona arz kıldığı gün Adem aleyhisselâm bildi ki, her birisi dünyada ne kadar yaşıyacak. Adem ‘in zürriyeti bölük bölük önünden geçtiklerinde peygamberler bölüğü geçince onların içinde bir peygamber gördü ki, kedi ağladığı gibi ağlar. Adem o dağ başında ağladığını fikretti. Dedi ki: “Ya Rabbi bu kimdir?” Allah Teâlâ buyurdu: “Bu senin oğullarından bir peygamberdir. İsmi Davud’dur. Bundan da senden sadır olduğu gibi bir günah sadır olup bu da senin ağladığın gibi ağlasa gerekir. Ve ömrü altmış senedir.” Adem ona şefkat edip “Ya Rabbi, dedi. Kırk sene benim ömrümden buna ver. Tâ ki onun ömrü tam yüz sene olsun.” Allah Teâlâ Adem aleyhisselâma bildirdi ki, “Senin ömrün bin sene olsa gerektir.” Adem aleyhisselâm Hindistan’a geldiğinde daima kendi ömrünü sayardı ki, ne geçip ne kaldığını bilsin. Dokuz yüz altmış tamam olunca Melekü’l-mevt geldi. Tâ ki Adem’in canını kabzede. Adem “Ya meleke’l-mevt, yanılıyorsun? Benim ömrümden kırk sene daha kalmıştır.”dedi. Melekü’l-mevt: “Ben yanılmadım, amma sen kırk sene ömründen oğlun Davud Peygambere verdin.” Dedi. Adem aleyhisselâm inkâr etti. Allah Teâlâ Melekü’l-mevte emretti ki: “Ya meleke’l-mevt, bırak ki Adem’in ömrü bin sene tamam olsun” Allah Teâlâ Adem’e bin sene ömür verdi.

Adem aleyhisselâm ölünce Allah Teâlâ Şid (Şis)’e verdiği kitaplarda buyurur ki: “Adem oğulları bir şart ettiklerinde onlara söyle ki, şâhid tutsunlar. Tâ ki inkâr etmeyeler. Öyle ki, Adem benim ahdimi unuttu. İblis onu aldattı cennetten çıkardı.”

Haber verilmiştir ki, Adem yirmi gün hasta oldu sonra vefat etti. Hak Teâlâ Adem’e ölmezden evvel bir gün Cebrail aleyhisselâmı gönderdi. Buyurdu ki: “Vsiyyet et ve Şid’i vasi ve halife kıl.” Bunun üzerine Adem Şid’i çağırdı. Bütün oğullarından Şid aleyhisselâm efdal ve bilgili idi. Hak Teâlâ diledi ki, pederinin halifesi ve yer yüzünün padişahı ve peygamberi ola. Vasiyyet etmek Adem oğullarına Adem’den sünnet kaldı. Adem aleyhisselâm vasiyyet etti. Şid’e söylenmesi gerekenleri söyledi. Sonra Adem vefat etti. Allah Teâlâ Şid Peygambere Cebrail aleyhisselâmı gönderdi. Ve Şid aleyhisselâma buyurdu ki: “ Adem’i bu kefene sar ve defnet. Tâ ki Adem oğullarına bu işler sünnet kala.” Cebrail aleyhisselâm Adem’i yudu ki, Şid öğrendi. Hak Teâlâ cennetten kefen gönderdi. Cebrail aleyhisselâm Adem’i cennet bezlerine sardı ve Şid’e emretti. “Namazını kıl”.Şid aleyhisselâm “Sen kıl” dedi. Cebrail ona: “Adem’in ahilifesi sensin sen kıl “dedi. Şid, Adem aleyhisselâmın otuz tekbir ile namazını kıldı. Amma dört tekbir sünnet vadı. Kalanı Adem’in fazlı için oldu. Bundan sonra Cebrail aleyhisselâm buyurdu: “Bir kabir kaz ve Adem’i toprak içinde defneyle” Ve bu da bütün Adem oğullarına sünnet oldu.

Ulemâ Adem aleyhisselâmın kabrinde ihtilaf ettiler. Bazıları Serendib’te ki gökten Adem aleyhisselâm Hindistan’da o dağa inmişti, oaradadır, derler. Ve bazıları Mekke’de Ebî Kubeys dağı altındadır, derler. Ve rivayet ederler ki, Ademden sonra Havva bir yıl ömür sürdü, bir yıldan sonra o da fevt oldu. Şid Aleyhisselâm Adem’le Havva’yı bir kabre koydu. Haber verildiğine göre Nuh zamanında tûfan olunca Nûh, Adem aleyhisselâm ile Havva’nın kabrini açtı ve vestlerini aldı gemiye getirdi. Gemiden çıkınca ikisini birlikte Beytü’l-Makdis’te defnetti. Şimdi kabirleri oradadır.(T. Taberi C. 1 sh. 90-91)

Bunun gibi İblis’in: Ne vakit, nerede ve nasıl öleceğini de Elmalılı hocamızdan alıyorum, orada Kâbül’ahbar’ın sahabeye va’z ederek İblis’in akıbetini nasıl anlattığını okuyalım..

Şimdi Hz. Adem’in, çeşitli bekleyiş ve oluşumundan sonra nasıl yaratıldığı, hatta cansız vücudunun, uzun zaman cennette kaldığı, şeytanın O’nu görüp içinin boş olduğunu anlayınca, “ canına sahip olamayan bir yaratık”(Seçme Hadisler, s. 127) dediği kaynaktaki Müslim Hadisi ile sabit iken,yine Hz. Adem’e can verilmeden önce uzun süre beklediği İnsan suresinde((İnsan,1) bildirildiği, ayrıca Zümer suresindeki âyette de, etini yediğimiz sekiz çift davarların da, bizim için özel indirilmiş olduğu, açıkça bildirilmiş bulunduğu halde(Zümer,6) bakın profesör Süleyman Ateş ve Ali Özek beyler neler yazıyorlar. İlk önce Süleyman Ateş’in meali kerimindeki Enbiya suresinin 30. ayetine ilave ettiği dip notunu aynen alıyorum. “Güneşten ateş bulutu halinde kopan dünya, kendi ekseni etrafında dönerken yavaş yavaş soğuyup kabuk bağlamıştır. Oluşumu sırasında dünyadan yükselen gazlar ve buharlar yağmur şeklinde tekrar dünya üzerine dökülmüş, denizler, okyanuslar meydana gelmiş. Önce denizlerde yosun şeklinde bitkisel hayat başlamış ve nihayet gelişe gelişe insana kadar varan canlılar hasıl olmuştur.(KUR’AN-I KERİM VE YÜCE MEÂLİ VE Prof.Dr. Süleyman ATEŞ, S.323)

Şimdi Ali Özek başkanlığındaki hey’et tarafından hazırlanan ve Mekke’de hacılara bedava dağıtılan Meali Kerimdeki, aynı ayetin (Enbiya, 30) dip notunu alıyorum. Herhalde birbirlerinden esinlenmişler: “…aynı şekilde dünyamızda bir gaz kütlesi olan güneşten kopmuş ve zaman içinde soğouyarak kabuk bağlanıştır. Bu arada, dünyamızdan yükselen gazlar ve buharlar, yoğunlaşarak yağmur şeklinde tekrar dünyaya dökülmüş ve böylece denizler ve okyanuslar meydana gelmiş. Suda yosunlaşma ile başlayan canlılık, insanla en mükemmele ulaşmıştır.”(Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Açıklamalı Tercümesi- Prof. Dr. Ali ÖZEK Başkanlığında Heyet - s. 323)

Halbuki bu meal sahipleri Hz. Adem’in yaratılışına dair ayetleri görüyor ve okuyorlar. Yukarıda gördüğümüz gibi: Hicr suresinde Allahu teala yemin ederek şöyle buyuruyor: “Andolsun biz insanı pişmemiş çamur mayasından, değişmiş balçıktan yarattık.” Sonra İblis’e hitaben “(Rabbin ona) dedi ki: -Ey İblis, iki elimle yarattığıma secde etmekten seni alıkoyan nedir? Büyüklük mü tasladın yoksa yücelerden mi oldun?” İblis şöyle söyledi: “dedi –ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten onu çamurdan yarattın.” Şeytan görüldüğü gibi Adem’i Allah’ın (c.c.) Çamurdan yarattığını itiraf ederken bizim bu yeni alimlerimize ne oluyor da: sudan yosunla başlayan hayatın devamı olan hayvanların ve sonunda Darvin’in dediği gibi, maymunun gelişmiş torunu olmağa özeniyorlar..!

Rabbim onları da cümlemizi de en doğru yola iletsin. Kaldı ki: onlar anlattıkları olayları, gelişmeleri tesadüfi veya kendi başına oluşmuş gibi gösteriyorlar. İfadeleri şöyle: “Güneşten kopan dünyamız” ve buna benzer cümleler. Ayeti kerimelerde ise Allahu teala: “Biz yardık ayırdık.” Buyuruyor. Yine yağmurun da kendi başına değil Rabbimizin lütuflarından olduğunu kaynaktaki bir çok ayetlerde görelim:

قُل لِّعِبَادِيَ الَّذِينَ آمَنُواْ يُقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَيُنفِقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلانِيَةً مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَ يَوْمٌ لاَّ بَيْعٌ فِيهِ وَلاَ خِلاَلٌ {31}

اللّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَأَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَّكُمْ وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَسَخَّرَ لَكُمُ الأَنْهَارَ {32}

وَسَخَّر لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَآئِبَينَ وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ {33}

“İnanan kullarıma söyle: Namazı kılsınlar, ne alışverişin, ne de dostluğun olmadığı bir gün gelmeden önce, kendilerine verdiğimiz rızıktan (Allâh yolunda) gizli ve açık sarfetsinler.”

“Allâh O’dur ki, gökleri ve yeri yarattı, gökten su indirdi de onunla size rızık olarak çeşitli meyvalar çıkardı. Buyruğuyla denizden akıp gitmesi için gemileri emrinize verdi, ırmakları emrinize verdi.”

“Sürekli olarak (seyir ve aydınlatma) görevlerini yapan güneşi ve ay’ı emrinize verdi, geceyi ve gündüzü de emrinize verdi.” (İbrahim Sûresi, 31-32-33)

وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاء مَاء فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ

“Rüzgârları, aşılayıcı olarak gönderdik de gökten su indirdik, böylece sizi suladık. Onu depolayan siz değilsiniz.”(Hicr, 22)

وَهُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذَا أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالاً سُقْنَاهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَأَنزَلْنَا بِهِ الْمَاء فَأَخْرَجْنَا بِهِ مِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ كَذَلِكَ نُخْرِجُ الْموْتَى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

“O ki rüzgârları rahmetinin önünde müjdeci gönderir. Nihâyet onlar, ağır ağır bulutları yüklenince, onu ölü bir memlekete yollarız; onunla su indirir ve türlü türlü meyvalar çıkarırız. İşte ölüler de böyle çıkaracağız. Herhalde bundan ibret alısınız.” (Araf, 57)

إِنَّ اللّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ذَلِكُمُ اللّهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ {95}

فَالِقُ الإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ {96}

وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُواْ بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ {97}

وَهُوَ الَّذِيَ أَنشَأَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ {98}

وَهُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِّنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انظُرُواْ إِلِى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ إِنَّ فِي ذَلِكُمْ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ {99}

“Tâneyi ve çekirdeği yaran, şüphesiz Allâh’tır. (O) , ölüden diriyi çıkarır, diriden ölüyü çıkarır. İşte Allâh budur. Ohalde nasıl (yalnız O’na inanmaktan) çevriliyorsunuz?”

“Karanlığı yarıp sabahı ortaya çıkaran O’dur.Geceyi dinlenme zamanı,güneş ve ayı (vakitlerin bilinmesi için)bir hesap (ölçüsü)yapmıştır.Bu,o üstün ve bilen (Allah)ın takdiridir.”

“O’dur ki karanın ve denizin karanlıklarında yolu bulmanız için size yıldızları yarattı.Gerçekten biz,bilen bir toplum için ayetleri geniş geniş açıkladık.”

“O’dur ki sizi bir tek nefisten inşa etti.Sizin için bir kalış ve bir emanet olarak konuluş yeri ve süresi vardır,(yani siz bir süre babaların belinde kalacak ve sonra da bir emanet olarak annelerin rahmine konulup bir süre orada duracaksınız.Yâhut sizin yeryüzünde bir kalış ve toprağın altına konuluş yeriniz ve süreniz vardır)Gerçekten biz,anlayan bir toplum için ayetleri geniş geniş açıkladık.”

“O’dur ki,size gökten su indirdi.onunla her çeşit bitkiyi çıkardık,o bitkiden bir yeşillik çıkardık,ondan da birbiri üzerine binmiş daneler;hurmanın tomurcuğundan sarkan salkımlar;üzüm bağları;zeytin ve nar(bahçeleri)çıkarıyoruz.(bunların)kimi birbirine benzer,kimi benzemez.Her birinin meyvesine bakın:Meyve verirken ve olgunlaştığı zaman,şüphesiz bu size gösterilenlerde,inananlar toplumu için elbette çok ibret vardır.”(En’am,95-99)

وَتَحْمِلُ أَثْقَالَكُمْ إِلَى بَلَدٍ لَّمْ تَكُونُواْ بَالِغِيهِ إِلاَّ بِشِقِّ الأَنفُسِ إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ {7}

وَالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوهَا وَزِينَةً وَيَخْلُقُ مَا لاَ تَعْلَمُونَ {8}

وَعَلَى اللّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَمِنْهَا جَآئِرٌ وَلَوْ شَاء لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ {9}

هُوَ الَّذِي أَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء لَّكُم مِّنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ {10}

يُنبِتُ لَكُم بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُونَ وَالنَّخِيلَ وَالأَعْنَابَ وَمِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ {}11

وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالْنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالْنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ {12}

وَمَا ذَرَأَ لَكُمْ فِي الأَرْضِ مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لِّقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ {13}

وَهُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُواْ مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُواْ مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبْتَغُواْ مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ {14}

“Ağırlıklarınızı öyle (uzak)şehirlere taşırlar ki,(onlar olmasa)canlar(ınız),büyük zahmetler çekmeden oraya varamazdınız.Doğrusu Rabb’iniz, çok şefkatli, çok merhametlidir.”

“Binmeniz ve süs için atları,katırları ve merkepleri(yarattı)ve daha sizin bilmediğiniz nice şeyler yaratmaktadır.(Motorlu araçlar,uçaklar,uzay araçları v.s.)”

“Kısa ve doğru yolu Allah gösterir.Ama o yoldan sapan da var.Allah dileseydi,hepinizi doğru yola iletirdi.”

“O’dur ki, sizin için gökten bir su indirdi.İçecek (iniz)ondandır ve hayvanları otlattığınız ağaç(lar,bitkiler)ondan(sulanıp filizlenmekte)dir.”

“Onunla size ekin,zeytin,hurma,üzümler ve her çeşit meyvalardan bitirmektedir.Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için(yaratıcının varlığına,kudretine ve hikmetine)işaret vardır.”

“Geceyi,gündüzü,güneşi ve ay’ı sizin hizmetinize verdi.Yıldızlar da O’nun emriyle (size)boyun eğdirilmiştir.(Varlıkların hepsi sizin yaşamanız,beslenmeniz için ayrı ayrı hizmet etmektedir.)Şüphesiz bunda aklını kullanan bir toplum için(Allah’ın varlığına ve hikmetine)işaretler vardır.”

“Yeryüzünde yarattığı çeşitli renklerdeki(hayvanları,bitki)leri de (sizin hizmetinize verdi.)Şüphesiz bunda öğüt alan bir toplum için ibret vardır.”

“O,denizi,de(hizmetinize)ram etti ki ondan taptaze et yiyesiniz ve ondan kuşanacağınız süsler çıkarasınız.Görüyorsun ki gemiler,denizi yara yara akıp gitmektedir.(Bütün bunlar)Allah’ın lûtfunu aramanız ve O’na şükretmeniz içindir.”(Nahl,7-14)

إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنزَلَ اللّهُ مِنَ السَّمَاء مِن مَّاء فَأَحْيَا بِهِ الأرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخِّرِ بَيْنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

“Şüphesiz göklerin ve yerin yaratılışında, gece ve gündüzün değişmesinde, insanların faydası olan şeyleri denizde taşıyıp giden gemilerde, Allah’ın gökten su indirip onunla ölmüş olan yeri dirilterek üzerine her çeşit canlıyı yaymasında, rüzgârları ve yer ile gök arasında emre hazır bekleyen bulutları evirip çevirmesinde elbette düşünen bir topluluk için (Allah’ın varlığına ve birliğine ) deliller vardır.” (Bakara, 164)

Maymun mevzuuna gelince; onların insanlara benzeyen bir kısmı vardır ki; bunların insanlardan cezalandırılmış bir yahudi kavmi, topluluğu olduğu gayet açıktır. Hatta bu husustaki bir hadis-i şerifte; bazı yahudilerin cezalanıp fare şekline sokulduklarını, yahudiler deve sütü içmedikleri için, farelerin de, koyun sütü içtikleri halde, deve sütünü içmediklerini bildirmektedir. Hadisi kaynaktan okuyalım:

Yine Ebû Hüreyre radiya’llahu anh’den rivâyete göre, Nebî salla’llahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:

Beni İsrâil’den bir kavim ( msh olunup) beşer târihinden silindi, yok oldu. Bilinmez ki, o kavm ne (fenalık) işlemiştir. Ben zannetmem ki, o ümmet fareden başka bir şeye mesh ve tahvil edilmiş olsun.Çünkü fare (içsin) diye (bir yere) deve sütü konulursa, onu içmez de koyun sütü konulursa onu içer. (Ebû Hüreyre der ki:) ben bunu Kâ’bü’l-Ahbâr’a hik3aye ettim.O da bana:

-Ey Ebû Hüreyre!Sen Nebî salla’llahu aleyhi vesellem’den böyle söylediğini işittin mi? diye sordu. Ben de:

-Evet işittim, dedim. Sonra Kâ’b tekrar tekrar bana:( Resûlullah’tan böyle söylediğini işittin mi?) diye sordu. Ben de nihâyet (onu reddederek):

-Ben sana Tevrât’ı okuyor muyum? (Ben ancak Resûlullah’tan duyduğumu hikâye ediyorum) diye mukâbele ettim.

YUKARIDAKİ HADİS-İ ŞERİFİN İZÂHI

Mesh, günahkâr bir kavmin Allah tarafından toptan maymun, hınzîr gibi bir hayvan cinsine kalb-ü tahvîl edilmesidir ki, geçmiş ümmetler arasında vukû bulmuştur. Hadiste haber verilen hâdise de onlardan biridir. Fâre, deve südü içmez de, koyun südü içer, fıkrası, Beni İsrâil’den olan o kavmin fâreye tahvil olunduğunun delîlidir. Şöyle ki, devenin eti, sütü Beni İsrâil’e Allah tarafından harâm kılınmıştı. Kat’iyyen Benî İsrâil deve sütü içmezlerdi. Fârenin de içmemesi, onları bir yerde toplayan nokta oluyor. Ve buna mebni bir ihtimal olarak Resûlullah: sanmam ki, fâreden başka bir hayvana meshedilsin! Demiştir. Kâ’bü’l-Ahbâr fi’l-asıl Yehûd âlimlerinden idi. Bu cihetle Ebû Hüreyre: ben Tevrat okumuyorum. Peygamber’den duyduğumu söylüyorum, diye ta’riz etmiştir.(Buhari, Tecrid-i Sarih, c.9 s. 68-69)

Bugün dahi insanlara verilecek yeni yapılan ilaçların hepsinin, önce farelerde denenip iyi netice alındıktan sonra insanlara verildiğini de düşünürsek, peygamberimiz efendimizin bildirdiğinin ne kadar doğru olduğunu ve bizlere ışkı tuttuğunu anlarız.

Şimdi ayeti kerimeleri beraber okuyalım:

“Andolsun içimizden cumartesi günü, azgınlık edenleri elbette bilmişizdir; işte onlara: aşağılık maymunlar olun dedik. Ve bu cezayı, önündekilere ve ardından geleceklere bir ibret (Allahın azabından) korunanlara da bir öğüt yaptık.”(Maide, 82)

Yukarıda geçen hadis-i şerif, mesh edilen yani cezalanarak hayvan şekline döndürülen toplumların, fazla yaşamayıp öldükleri, nesillerinin kesildiği iddiasını çürütmektedir. Çünkü bu hadis-i şerif, meshden binlerce sene sonra yaşamakta olan ve deve sütü içmeyen hayattaki fareler için söylenmiştir. Ayrıca okuduğumuz âyet-i kerimenin ikinci bölümünde, “Ve bu cezayı önündekilere (hayatta olup o değişme olayını görenlere) ve ardından (kıyamete kadar) geleceklere bir ibret (Allah’ın azabından) sakınanlara da bir öğüt yaptık.”

Görüldüğü gibi, Arkadan gelenlere bir ibret” ifadesi kıyamete kadar bu cezalanmış neslin devam edeceğini ve her görenin de ibret alması gerektiğini bildirmektedir.

Neml sûresinin 51 ve 52. âyet-i kerimelerinde şöyle buyurulmaktadır: “Bak işte tuzaklarının sonucu nasıl oldu. (nasıl) biz onları ve kavimlerini toptan yıktık (mahvettik). “İşte şunlar, zulümler yüzünden çökmüş, (ıssız kalmış) evleridir. Şüphesiz bunda bilen kavim için bir ibret vardır.”

Âyet-i Kerimede “şunlar”diye görülmesi için işaret vardır. Ve ibret almak, bilhassa görenler içindir. Onun için ayet-i kerimede böyle buyurulmaktadır.

“De ki: (Allah) katında yeri bundan daha kötü olanı size söyleyeyim mi? Allah (kim(ler)e lânet ve gazap etmiş, kimlerden maymunlar, domuzlar ve şeytana tapanlar yapmışsa, işte onların yeri daha kötüdür. Ve onlar düz yoldan daha çok sapmışlardır.”(Maide, 60)

“Kibirlerinden dolayı kendilerine, yasak kılınan şeylerden vazgeçmeyince onlara: -aşağılık maymunlar olun, dedik.”(A’raf, 166)

İşte maymunun insana benzemesinin sebebi!Fakat darvin bu gerçeği bilmediği için:İnsanı maymunun nesli zannetmiş.Eğer,darvin’in dediği gibi evrim yani tekâmül teorisi gerçek olsaydı,bu değişim devam eder,zamanla maymunlar hep insan olurlardı da nihayet,maymunun nesli kesilirdi.

Buraya kadar tüm tartışmalı konuları işledikten sonra,burada seyyid kutub’un “Fi Zilâlil Kur’ân” İsimli tefsirindeki umumi görüşünü de alarak.(74)

(74)İşte şimdi,bitmeyen savaşın meydanı beliriyor.Bu mücadele,iblis tarafında temsil edilen şer ve yaratıklarla Allah’ın yer yüzündeki halifesi arasındaki mücadeledir..İnsan vicdanındaki ebedi mücadele …Bu mücadelede,insanoğlunda,iradesine ve Rabbı ile yaptığı ahde sarıldığı nispette hayır,şevhetine teslim olduğu,Allah’ından uzaklaştığı nispette şer galip gelir.

“Ve demiştik ki: “Ey Âdem , sen eşinle birlikte Cennet’te otur.Dilediğiniz yerlerde onun yemişlerinden bol bol yeyin.Yalnız şu ağaca yaklaşmayın.Yoksa ikinizde zalimlerden olursunuz.”

Adem ile Havva’ya Cennetin bütün meyveleri mübah kılınmıştı…Bir ağaç müstesna.Bir tek ağaç... Bu ağaç yeryüzünde insan için zaruri olan yasaklardan bir numunede olabilir.Zira yasaksız irade yeşermez.İradeli insanla ,iradesiz hayvan arasında ki fark bilinemez.İnsanın Allah’a yaptığı ahde vefa edip etmediği,şartlara bağlanıp bağlanmadığı tecrübe edilemez.İrade yolların ayrılış noktasıdır.İradesiz olarak yaşayanlar insan şeklinde görünseler de hayvanlar alemine dahildirler.

“Nihayet şeytan onları cennetten kaydırdı.Oradaki nimetlerden ayırıp uzaklaştırdı.”

….. Tabiri ne müthiş bir mana ifade eder!...Bu tabir,onların halini ifade eden hareket suretini ne güzel canlandırıyor!Şeytanın onları Cennetten kaydırdığını,ayaklarını iterek Cennetten yere yuvarlandığını adeta görür gibi oluyoruz…

İşte bunun üzerine tecrübe tamamlandı…Âdem,Allah’a verdiği ahdi unuttu;delalet karşısında zayıf düştü;böylece Allah’ın cezasına müstehak oldu ve hükm-ü ilahi kesinleşti:

“Biz de: “Kiminiz kiminize düşman olarak inin.Yeryüzünde sizin için bir zamana kadar durak ve istifade edilecek şey vardır.” Dedik”

Bu insanla şeytan arasında,ezelden mukadder mücadelenin başlangıcının ilanı oldu.Ve bu mücadele kıyamete kadar devam edip gidecekti.Âdem hatasını anladı.Yanlışını doğrulttu.Bunun üzerine baş vurduğu ve sığındığı zaman daima imdadına yetişen Allah’ın rahmeti bu defada yetişti.

“Derken Âdem , Rabb’ından kelimeler belleyip aldı.Onun üzerine tevbe etti.Şüphesiz ki tevbeyi ancak kabul eden,asıl merhamet sahibi O’dur…”

Allah’ın Âdem’e ve zürriyeti ile yaptığı daimi ahdi ve son takdiri yerine geldi.Yeryüzünün hilafeti ahdi…

“Dedik ki hepiniz oradan inin Eğer benim tarafımdan size bir hidayet gelirse;kim benim hidayetime uyarsa;artık onlar için hiçbir korku yoktur.Ve onlar mahzun da olacak değildirler.”

“Küfredenler,ayetlerimizi tekzib edenler;işte onlar cehennem ashabıdırlar.Ve onlar ateşte ebediyyen kalıcıdırlar”

Böylece ebedi mücadele asıl meydana intikal etti ve bir an durmamak üzere bağından koptu.İnsan , beşeriyet ufkunda zafer istediği zaman ona nasıl ulaşacağını ve zarar istediği zaman nasıl yenileceğini öğrendi..

Bundan sonra hikâyenin baş tarafına dönmek lâzım… Yani, ilk insanın yaratılışı kıssasına… Allah meleklere: “Ben yer yüzünde bir halife yaratacağım.” Dedi. Buna göre, Âdem ilk andan itibaren yeryüzünde yaşamak için yaratılmış bir mahlûktu. O halde bu ağaç neden haram oluyordu? Âdem niçin imtihan ediliyordu? İlk andan itibaren yeryüzünde halife olmak için yaratılan bir mahlûk iken, niçin cennete girip oradan yeryüzüne indirildi?

Bana göre bu tecrübe, yeryüzünde halife olacak şahsı yetiştirmek için yapılmıştır. Varlığında gizlenmiş olan kuvvetleri uyarmak, onu sapıklıkla savaşa hazırlamak, acıları tattırmak, pişmanlığı yudumlatmak, düşmanını tanıtmak; Bütün bunlardan sonra da emin olan sığınağa iltica ettirmek için yapılmıştı…

Yasaklanan ağacın hikayesi, şeytanın lezzetle vesvese vermesi, günah işlememek hususunda verilen sözü unutmak, sarhoşluktan sonra ayılma, nedâmet ve af dileyiş… Değişik bir tecrübe şekliydi bu. Allah’ın rahmeti bu mahlûkun hilâfet makamına, ilerde benzerleri ile çok kerre karşılaşacağı şeylere ve şeytanla olan mücadelesine hazırlık olarak inmesini icabettirdi. Bu, bitmeyen savaşa bir hazırlıktı… Bu hal insana bir dersti…

Bundan sonra… Başka bir mesele daha… Nerede olmuştu bu hâdise? Âdem ile eşinin bir müddet yaşadıkları cennet neresiydi? Melekler kimlerdi? Şeytan kimdi? Allah onlara ne dedi? Onlar Allah’a nasıl cevap verdiler?

Bu ve buna benzer, Kur’an’da gaybe dair verilen haberleri Allah bize bildirmiyor. İnsanlığın bunları bilmesinde fayda olmadığını hikmetiyle bildiği için, Allahbunları anlamak ve kavramak kudretini insanlara bahşetmedi. Sadece yer yüzünde halefelik vazifesinin yapabilecek kudret ve imkânları bağışladı…Gaybe ait hadiselerden bizim haberdar olmamız hilâfet için şart değildir.Bizim bildiğimiz: Allah, insanlara sadece tabîat kanunlarının esrarı hakkında bazı bilgiler öğretmiştir.İnsana bahşedilmeyen gaybe ait hâdiseleri bilmemizde, bizim için bir fayda yoktur… İnsana bahşedilen bütün kâinat sırlarına rağmen insan; daima bulunduğu ânın ötesindeki hâdiselerden habersizdir. İstikbalde olacak şeyleri hiç bir bilgi vasıtasıyla elde edemez… Ağzından çıkan nefesin tekrarlanıp tekrarlanmayacağını, son nefesi olup olmayacağını da bilemez.. Bu , insanların bilemediği hâdiselere bir örnektir. Böyle bir şeyi bilmesi yeryüzündeki hilâfet vazifesinin icablarından değildir. İnsan bunu bilse ne kazanır sanki? Daha insana gizli olan bir yığın esrar var… Kapalıdır orası… Gaybın örtüsüne sarılıdır onlar…Allah’dan başka kimse bilmez orayı…

Bu izahattan anlaşıldığına göre, insan aklına gaybe dair hâdiselerden haberdar olma kabiliyeti verilmemiştir. O halde insan böyle hadiseleri tereddütle karşılayıp inkâr etmemelidir..Zira inkâr, bilgi isteyen bir hükümdür. Bu hususa dair bilgi, insan aklının tabîatı ve imkânları dışındadır… Ve insanın vazifesi için bu, zarûrî değildir…Hurâfe ve evhâma kapılmak çok tehlikeli ve zararlıdır. Fakat bundan daha tehlikesi, bütün meçhulleri inkâr etmek ve anlama kudretine sahip olmadığımız gaybe dair hadiseleri imkansız görmektir. Böyle bir karar sadece hisleriyle yaşayan ve his hududlarından hür düşünce ufkuna yükselemeyen hayvanlar derekesine inmektir.

Öyleyse gaybı sahibine bırakalım. Bize gayb hakkında anlatılanlar hem günlük hayatımızı hem de vicdanımızı terbiye etmek için kâfidir.(Fizilal sh. 118-119-120) İmam-ı Şazeli hazretlerinin ve diğer İslâm alimlerinin, yasak meyveyi yemenin HİKMETLERİNİ değerlendiren görüşlerini izah ve nakleden Risalei Hamidiye’den bir kaynak sunuyorum.(75) ( Hz. Adem’in yasaklanan ağaçtan yemesi hususunda, tarikat pirlerinin büyüklerinden Şeyh Ebu’l-Hasan eş-Şâzelî :

“Ne şerefli günah ki, sahibini hâlifelik makamına ulaştırmış ve kıyâmete gelecek olanlara tevbenin meşrû kılınmasına sebep olmuştur!” demiştir.

“Çünkü o ağaçtan yemesi, Allah’ın irâdesi gereğince Hz. Adem’in yeryüzüne inmesine ve daha yaratılmadan önce kendisine lütfedilen halifelik derecesinin ortaya çıkmasına sebep oldu.”

Şeyh Şâzelînin bu sözden maksadı, günahın kendisini medhetmek değil, Hz. Adem’in bundan sonra tevbe ve kibirsizliğe sarılmak sayesinde iyi bir idârede bulunduğunu açıklayıp ifade etmektir. Bu hususta şüphe yoktur.

Nitekim bu gerçeği açıklamak için, onun yolunda yürüyenlerden İbn-i Atâ-i İskenderî, adına nisbetle tanınan Hikem-i Atâiyye adlı eserinde “Küçüklük ve kibirsizlik getiren nice günahlar vardır ki, büyüklük ve kibir getiren itâetten daha hayırlıdır.” Demiştir.

İmâm –ı Şa’râni de Yevakit ve Cevahir adlı mübâret kitabında diyor ki:

“Hz. Adem, yasaklanan ağaçtan yiyince hemen pişmanlık göstererek zürriyetine tevbe kapısını açtı.Görünüşte böyle bir günahta bulunmasının bir hikmeti de zâten bundan ibaretti. Adem babamız, yasak olan bir şeyi işleyen çocuklarına, kurtuluş için gereken vazifeyi nasıl yerine getireceklerini bilfiil göstermek için pişmanlığını arz ve kusurunu itiraf etti. Ömrü oldukça da o kusuru anarak ağladı.

(Nitekim mel’un şeytan, bunun aksi durum ve davranış gösterdi. Yani işlediği suçu yüzünden azarlanınca bir kat daha dik kafalılığa kalkışarak, suçlulara ebedi helâk olmayı doğuracak bir yol gösterdi.)

Muhyiddîn-i Arabî, Fûtûhât-ı Mekkiyye’nin 39. bâbında diyor ki:

“Hz. Adem’in işlediği zelleyi, nimetin ta kendisi bilmeliyiz. Çünkü peygamberler dâima yükselmekte olduklarından, herhangi bir durumdan geçecek olsalar, ondan daha üstüne geçmiş olurlar. Onlar için alçalma yoktur.”

“Muhakkak ki âhiret, senin için dünyadan daha hayırlıdır.” Ayeti, bir tefsire göre “Ey Habib’im, senin, yeni durumun, eskisinden daha hayırlıdır. Çünkü sen, şeref ve üstünlük derecelerine yükselmekte ve feyz ve bahtça artmaktasın.” Demektir.

Allah peygamberleri ezeli lutfuyle seçmiş olup, onlar O’nun tuzağından korunmuşlardır. Bundan anlaşılır ki, Hz. Adem ile Havva’nın yeryüzüne inmesi, ceza yönüyle değildi. Öyle bir iniş,İblis’in başına gelmiştir. Zira Allah’ın doğru va’dine göre Hz. Adem tevbe ve seçilmeye mazhar olması üzerine halifelik derecesine erdi,Allah’tan gelen kelimeleri güzel karşılamak sayesinde de olgunluğun zirvesine ulaştı.

Hz. Adem’in bu kelimeleri almaktaki gizli itirafı, melûn İblis’in, daha hayırlı ve yüce olma davasına karşı olup, bizi kusuru itiraf etmenin doğuracağı gerçek saâdete irşâd etmiştir ki, bu gibi bir kusur karşısında tutacağımız kurtuluş yolunu biz, babamızdan öğrenmiş oluyoruz. Bilindiği gibi Allah’a yaklaşmak, ancak mukaddeslik ve münezzehliği O’nun zâtına nisbet etmekle beraber, kulluğun gereklerinden bulunan kusur ve eksikliği kendi üzerimize almakla olabilir. Allah’ın hakkını mükemmel şekilde yerine getirmeğe kimin gücü yeter.

İblis’in durum ve sözünü anlatarak da Allah bize onun gibi, daha hayırlılık iddiâsına kalkışıp kibirlenme yolunu tutanların, işin sonunda rahmetten koğulup lânetlenme bataklığına düşeceklerini öğretmiş ve basiret sahibi olanlara bir ibret dersi vermiştir. (R Haiye s. 611-617)

Bütün bu olan olaylardan sonra baba ve annemizin cennetten çıkmalarına sebep olan ve kendisi de lânetlenip cennetten kovulan ve onlardan intikam aldıktan sonra, nesli olan bizleri de kıyamete kadar şaşıtmaya devam edeceğine yemin eden İblis Şeytan’a karşı bizlere çok acıyan Rabbimiz, bakın bizleri ne şekilde uyarıyor: “Ey Adem oğulları, size çirkin yerlerinizi örtecek giysi, süslenecek elbise indirdik. Takva ise (Allah’ın azabından korunma) elbisesi daha hayırlıdır. İşte bu(nlar) Allah’ın ayetlerindendir. Belki düşünüp öğüt alırlar.”

“Ey ademoğulları! Şeytan ana babanızı, çirkin yerlerini onlara göstermek için, elbiselerini soyarak cennetten çıkardığı gibi, sizi de ( şaşırtıp) bir belaya düşürmesin! Çünkü o, ve kabilesi sizin, onları göremeyeceğiniz yerden sizi görürler. Biz, şeytanları, inanmayanların dostları yaptık.”(A’raf 26-27)

Burada aslı cin olan şeytanlardan bazılarının, Peygamberimiz (S.A.S.) Efendimiz ve bazı sahabelerle olan mücadelelerini anlatan birkaç sahih hadis-i şerifleri de alıyorum:

1. HADİS-İ ŞERİF

Huzeyfe r.a. şöyle demiştir:

Peygamber (s.a.)ile birlikte yemek etrafında toplandığımız zaman, Resûlüllah başlamadan önce yemeğe elimizi uzatmazdık. Bir defa Peygamber s.a. ile birlikte yemek etrafında hazır bulunuyorduk. Bir câriye, biri tarafından itilircesine gelip elini yemeğe uzatınca Peygamber s.a. câriyenin elinden tutup onu durdurdu. Sonra bir ârâbi de yine itilircesine geldi. Peygamber s.a. bunun da elinden tutup, yemeğe başlamasının engelledi ve: Muhakkak şeytan, Allah’ın adı anılmamak,yâni besmele çekilmemek sûreti ile yemeği kendisine helâl kılmağa çalışır. Bunun için bu câriyeyi getirdi ve besmelesiz yemeğe başlatarak, bunun vasıtası ile yemeği kendisine helâl kılmak istedi. Bu sebeple câriyenin elinden tutup yemeğe başlamasını men ettim. Sonra, kendisi ile yemeği helâl kılmak için şu ârâbi’yi getirdi. Onun da elinden tutup başlamasını men ettim. Hayatımı kudreti elinde tutan Allah’a yemin ederim ki, câriyenin eli ile birlikte şeytanın da eli elimde idi.

(Müslim,Ebû Dâvûd, Neseî)

2. HADİS-İ ŞERİF

EBÛ HÜREYRE (R.A.) HADÎSİ: Şöyle dedi: Resûlullah (s.a.s.) buyurdu ki: “Cin tâifesinden bir ifrit dün gece namazımı bozmak için bana ansızın hücum etti. Lâkin Allah Teâlâ beni ona karşı (istediğimi yapmağa) kuvvet ve imkân verdi. Sabah olunca hepiniz onu göresiniz diye mescidin direklerinden birine bağlamak istedim. Sonra kardeşim Süleyman (Peygamber)’in şu duâsını hatırladım: “Yâ Rab! Bana mağfiret et ve bana öyle bir mülk ver ki, o benden başka hiç kimseye lâyık olmasın. Şüphesiz bütün muradları ihsan eden sensin sen.” (Sâd: 35) Bunun üzerine onu kovarak reddetti.

3. HADİS-İ ŞERİF

Ebû Hüreyre radiya’llahu anh’den şöyle dediği rivayet edilmiştir:

Resûlullah salla’llahu aleyhi ve sellem beni Ramazan zekâtını muhâfazaya tevkil buyurmuştu.(Bir gece) bana birisi geldi.Sadaka Hurmasından avuçlamağa başladı. Bunu yakaladım ve -Seni elbette Resûlullah salla’llahu aleyhi ve sellem’e götürürüm, dedim. O da:- Ben muhtacım, üzerimde de bana son derece muhtaç aile (min nafakası) vardır, dedi. Ben de onu salıverdim. Sabahleyin Nebî salla’llahu aleyhi ve sellem:

-Ey Ebû Hüreyre! Dün gece esirin ne işledi? Diye sordu. Ben de:

-Yâ Resûlullah! İhtiyacının şiddetinden, âilesinin kesretinden şikâyet etti. Ben de ona merhamet edip salıverdim, dedim. Resûl-i Ekrem:

-Fakat o sana yalan söylemiştir, yakında yine gelir, buyurdu. Resûlullah salla’llahu aleyhi ve sellem yakında gelir, diye buyurduğu için bunun geleceğini biliyordum da ona intizâr etmiştim. (geldi), ve hurmadan avuçlamağa başladı, Bunu yakaladım ve seni elbette Resûlullah salla’llahu aleyhi ve sellem’e götürürüm! Dedim. O:- Beni bırak! Ben muhtacım, üzerimde büyük bir aile(yükü) vardır. Bir daha gelmem, dedi. Ben de merhamet edip salıverdim.Sabaha eriştiğimde Nebi salla’llahu aleyhi ve sellem bana:-- Ey Ebû Hüreyre! Dün gece esîrin ne işledi? Buyurdu. Ben de:--Yâ Resûlallah! Şiddetli ihtiyacından ve ailesinin kesretinden şikâyet etti. Ben de salıverdim, dedim. Resûl-i Ekrem:--Fakat o, sana yalan söylemiştir,yakında yine gelir, buyurdu. Üçüncü (def’a)da onu myrâkabe ettim. (Geldi) ve hurmadan avuçlamağa başladı. Bunu yine yakaladım ve:-- (Bu def’a) seni muhakkak Resûlullah ssalla’llahu aleyhi ve sellem’e götürürüm.Artık bu, üç def’anın sonudur.Sen, bir daha gelmem dersin, sonra yine gelirsin! Dedim. O :--beni bırak! Sana ben birtakım kelimeler öğreteyim ki, bu kelimeler sebebiyle Allah sana har-ü bereket ihsân eder, dedi. Ben:- bu kelimeler nasıl şeydir? Diye sordum. O da:--yatağına (uyumağa) girdiğinde Âyetü’l-Kürs’i’yi, âyetini birinceye kadar oku! Sabaha kadar üzerinde Allah tarafından ( me’mur) bir muhâfız (bulunur), hiç ayrılmaz; sana şeytan da yaklaşamaz, dedi. Ben de onu salıverdim. Sabahleyin Resûlullah salla’llahu aleyhi ve sellem bana:--Dün gece esirin ne yaptı? Dedi. Ben de:

--Yâ Resûla’llâh! Bu esir bana: birtakım kelimeler öğreteceğini, bunların hürmetine Allah bana hayır ve menfaat ihsân edeceğini va’d etti. Ben de salıverdim, dedim. Resûlullâh:

--Bu kelimeler nasıl şeydir? Buyurdu. Ben de:

--Yatağına girdiğinde Âyetü’l-Kürsî’yi: âyetini evvelinden bitirnceye kadar oku. Yine bana o:--üzerinde sabaha kadar Allah’dan (me’mûr) bir muhâfız bulunur, aslâ ayrılmaz; sana şeytan da yaklaşamaz, ded,, diye cevap verdim.

--Ashâb-ı Nebî (aleyhi’s-selâm) da hayır (öğrenmek) e pek hâhiş-kerdiler. Bunun üzerine Nebî salla’llahu aleyhi ve sellem:

--Bu (esir) çok yalancı olduğu halde (nasılsa) sana doğtu söylemiş. Ey Ebû Hüreyre! Üç gecedir seninle görüşen kimdir, bilir misin? Buyurdu. Ben de:--Hayır, demekle Resûlullaâh:

--İşte o (insan sûretinde) bir şeytandır, buyurdu.

4. HADİS-İ ŞERİF

Aişe r.a. şöyle demiştir:

Peygamber s.a. geceleyin yanımdan çıkıp gitti. Ben de kıskançlık duydum. Dönünce, kıskançlığımı gördü ve:

--Nen var, ey Aişe, kıskançlık mı duydun? Dedi.

Ben:

--Benim gibi bir kimse, senin gibi birini nasıl kıskanmaz, dedim.

Peygamber s.a. :

--Şeytan mı geldi? Diye sordu. Ben:

--Ey Allah’ın Resûlü benim şeytanım var mı? dedim.

--Evet var, dedi. Ben:

--Her insanın şeytanı var mıdır? Dedim. O :

--Evet, dedi.

--Senin de şeytanın var mı, yâ Resûlellah, dedim.

--Evet, benim de var; ancak Rabbim ona karşı bana yardım etti ki, kurtulayım. (Yahut benim şeytanımı müslüman yaptı) dedi. Müslim (Kıyamet Sıfatı)

Rabbim cümlemizi o azgın şeytanın ve mahiyetindeki şeytanların şerrinden korusun. Ve cümlemizi onun zarar veremeyeceği halis kullarından eylesin. (ÂMİN)

CASİYE:13

وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مِّنْهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لَّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

“Göklerde ve yerde ne varsa hepsini kendinden(bir lûtuf olarak)size boyun eğdirdi.Elbette bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır.

FATIR:39

هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ فَمَن كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًا وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًا

“Sizi yeryüzünde halifeler(yöneticiler,yeryüzünün tasarruf ve hakimiyetini elinde bulunduran insanlar)yapan O’dur.Artık kim inkar ederse inkarı kendi zararınadır.Kafirlerin küfrü,Rab’leri yanında(kendilerine)gazabtan başka bir şey artırmaz;kafirlerin küfrü,(kendilerine)ziyandan başka bir şey artırmaz.”

BAKARA:30

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُواْ أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ

الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لاَ تَعْلَمُونَ

“Bir zamanlar Rabb’in,meleklere: “Ben yeryüzünde bir halife kılıcıyım.”demişti.

(Halife;vekil,birinin yerine bakan kimse demektir.Burada insanın,yeryüzünde Rabb’ın temsilcisi,Rabb’ın sıfatlarının mazharı olarak yaratıldığına işaret vardır.)

(Melekler): “Orada bozgunculuk yapacak,kan dökecek birisini mi(halife)yapacaksın?Oysa biz seni överek tesbih ediyor ve seni takdis ediyoruz!”dediler.(Rabb’in): “Ben sizin bilmediklerinizi bilirim”dedi.

HİCR:26

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ

“Andolsun biz insanı pişmemiş çamurdan, değişmiş cıvık balçıktan yarattık.”

İNSAN:1

هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنسَانِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْئًا مَّذْكُورًا

“İnsanın üzerinden, henüz kendisinin anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçmedi mi?”

SAD:71-72

إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِن طِينٍ

فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ

“Rabb’ın meleklere demişti ki: “Ben çamurdan bir insan yaratıcıyım.”

“Onu( n şeklini) düzeltip, ona rûhumdan üflediğim zaman derhal ona secdeye kapanın!”

TİN:4

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ

“Biz insanı en güzel biçimde yarattık.”

SAD:73

فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ

“Meleklerin hepsi tüm olarak ona secde ettiler.”

HİCR:27-28-29-30-31

وَالْجَآنَّ خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ مِن نَّارِ السَّمُومِ

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِّن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ

فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُ سَاجِدِينَ

فَسَجَدَ الْمَلآئِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ

إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى أَن يَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ

“Cinne gelince onu da (insandan) daha önce, (vücudun gözeneklerine) nüfuz eden çok sıcak ateşten yarattık.”

“Bir zaman Rabb’in meleklere demişti ki: “Ben kupkuru çamurdan, değişken balçıktan bir insan yaratıcıyım!”(yaratacağım)

“Onu düzenle(yip insan şekline koydu)ğum ve ona rûhumdan üflediğim zaman hemen ona secdeye kapanın!”

“Meleklerin hepsi topluca secde ettiler.”

Yalnız İblis, secde edenlerle berâber olmayı kabûl etmedi.”

BAKARA:31

وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلاَئِكَةِ فَقَالَ أَنبِئُونِي بِأَسْمَاء هَـؤُلاء إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ

“Adem’e isimlerin tümünü öğretti, sonra onları meleklere sunup: “Haydi, doğru iseniz onların isimlerini bana söyleyin. Dedi”

BAKARA:32

قَالُواْ سُبْحَانَكَ لاَ عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

“Dedilerki: “Sen yücesin (yâ Rab); bizim senin bize öğrettiğinden başka bir bilgimiz yoktur. Şüphesiz sen bilensin, hakîmsin (her şeyin iç yüzünü bilen, her şeyi yerli yerince yapansın).”

BAKARA:33

قَالَ يَا آدَمُ أَنبِئْهُم بِأَسْمَآئِهِمْ فَلَمَّا أَنبَأَهُمْ بِأَسْمَآئِهِمْ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا كُنتُمْ تَكْتُمُونَ

“(Allah) dedi ki: “Ey Âdem, bunlara onların isimlerini haber ver.” (Âdem), bunlara onların isimlerini haber verince (Allah) : “Ben size, ben göklerin ve yerin gayblarını bilirim, sizin açıkladığınızı ve içinizde gizlediğinizi bilirim, dememiş miydim?”dedi.”

SAD:75

قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ الْعَالِينَ

“(Rabb’in ona) dedi ki: “Ey İblis, iki elimle (bizzat kudretimle) yarattığıma secde etmekten seni alıkoyan nedir? Büyüklük mü tasladın, yoksa yücelerden mi oldun?”

SAD:76

قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ

“Dedi: “Ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten yarattın, onu çamurdan yarattın.”

SAD:77

قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ

“Buyurdu ki: “Haydi çık oradan, sen kovuldun!”

SAD:78

وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلَى يَوْمِ الدِّينِ

“Tâ cezâ gününe kadar lânetim üzerinedir!”

SAD:79

قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ

“Rabb’im, dedi, öyleyse yeniden dirilecekleri güne kadar beni(m canımı almayı) ertele.”

İSRA:62

“Şu benden üstün yaptığını gördün mü (nesi varmış onun ki onu benden üstün kıldın?) Andolsun, eğer beni kıyâmet gününe kadar ertelersen, onun zürrüyetini, pek azı hariç, kökünden koparıp sürükleyeceğim!”dedi.”

SAD:80-81

قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنظَرِينَ

إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ

“Buyurdu: “Haydi sen ertelenenlerdensin.”

“O belli vaktin gününe kadar.”

İSRA:64

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِم بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الأَمْوَالِ وَالأَوْلادِ وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلاَّ غُرُورًا

“Onlardan gücünün yettiğini sesinle yerinden oynat; atlıların ve yayalarınla onların üzerine yaygarayı bas; mallarda ve evlâtlarda onlara ortak ol (bunları haram yoldan kazanmağa sevk et); onlara (çeşitli) vaadler yap, gerçi şeytan onları aldatmaktan başka bir şey va’detmez.”

İSRA:63

قَالَ اذْهَبْ فَمَن تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَآؤُكُمْ جَزَاء مَّوْفُورًا

“(Allah) “(defol) git, dedi, onlardan kim sana uyarsa cezânız cehennemdir, mükemmel bir cezâ (size!”

İSRA:65

إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ وَكَفَى بِرَبِّكَ وَكِيلاً {65}

“Benim(gerçek)kullarım(a gelince)senin onlar(ı kandırmağ)a gücün yetmez!”Vekil olarak Rabb’ın yeter.”

ARAF:19

وَيَا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلاَ مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلاَ تَقْرَبَا هَـذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ

“(Sonra Allah, Âdem’e hitâbetti): “Ey Âdem, sen ve eşin cennette durun, dilediğiniz yerden yeyin; fakat şu ağaca yaklaşmayın, yoksa zâlimlerden olursunuz.”

ARAF:20

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وُورِيَ عَنْهُمَا مِن سَوْءَاتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَـذِهِ الشَّجَرَةِ إِلاَّ أَن تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ

“ Derken şeytan çirkin yerlerini kendilerine göstermek için onlara fısıldadı: “Rabb’iniz, başka bir sebepten dolayı değil, sırf ikinizde birer melek yada ebedi kalıcılardan olursunuz diye sizi şu ağaçtan menetti.”dedi.”

ARAF:22

فَدَلاَّهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَن تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَا إِنَّ الشَّيْطَآنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِينٌ

“Böylece onları aldatarak aşağı sarkıttı,(onları önceki mevkilerinden indirdi).Ağacı(n meyvasını)tadınca çirkin yerleri kendilerine göründü ve cennet yapraklarını üst üste yamayıp üzerlerine örtmeğe başladılar.Rab’leri onlara ünledi: “Ben sizi o ağaçtan menetmedim mi ve şeytan size apaçık düşmandır,demedim mi?”

ARAF:21

وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ

“Ve onlara : “Elbette ben size öğüt verenlerdenim.”diye de yemin etti.

ARAF:23

قَالاَ رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ

“İkisi dediler: “Rabbimiz,biz kendimize zulmettik,eğer bizi bağışlamaz ve bize acımazsan,muhakkak ziyana uğrayanlardan oluruz!”

ARAF:24

قَالَ اهْبِطُواْ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ

“(Allah)buyurdu: “Birbirinize düşman olarak yeryüzüne inin,Sizlere faydalanacağınız ve bir süre kalacağınız yer vardır.”

ARAF: 25

قَالَ فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ

“Orada yaşayacaksınız,orada öleceksiniz ve yine oradan (dirilip)çıkarılacaksınız!”dedi.

İNŞİKAK:3-4-5

وَإِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ

وَأَلْقَتْ مَا فِيهَا وَتَخَلَّتْ

وَأَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْ

“Yer uzatıl(ıp dümdüz yapıl)dığı,

“İçinde olanları (dışarı)atıp tamamen boşaldığı,

“Ve kendisine yaraştığı üzre Rabbi’ne kulak verip boyun eğdiği zaman!”

ARAF:26

يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْءَاتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَيْرٌ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

“Ey Âdem oğulları,size çirkin yerlerinizi örtecek giysi,süslenecek elbise indirdik.Takva (Allah’ın azabından korunma) elbisesi daha hayırlıdır.İşte bu(nlar) Allah’ın ayetlerindendir,belki düşünüp öğüt alırlar.”

TAHA:122

ثُمَّ اجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدَى

“Sonra Rabb’i onu seçti,tevbesini kabul etti,(doğru)yola iletti.”

ZÜMER:6

“Sizi bir tek candan yarattı,sonra ondan eşini meydana getirdi ve sizin için davarlardan sekiz çift indirdi(Deve,öküz,koytun,keçi).Sizi annelerinizin karınlarında üç karanlık içinde yaratmadan yaratmaya:(Nutfeden alâkaya,alâkadan et giydirilmiş kemiklere)geçirerek yaratmaktadır.İşte Rabb’ınız Allah budur.Mülk O’nundur.O’ndan başka tanrı yoktur.Nasıl(ona kulluktan şirke)çevriliyorsunuz?”

BAKARA:30

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُواْ أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لاَ تَعْلَمُونَ

“Bir zamanlar Rabb’in,meleklere: “Ben yeryüzünde bir halife kılıcıyım.”demişti.

(Halife;vekil,birinin yerine bakan kimse demektir.Burada insanın,yeryüzünde Rabb’ın temsilcisi,Rabb’ın sıfatlarının mazharı olarak yaratıldığına işaret vardır.)

ARAF:189

“Hamli ağırlaşınca Adem ile Havva her gün Allah’a dua ederlerdi ki,eğer bu oğlanın azası dürüst olursa sana şükrederiz.

ARAF:190

فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحاً جَعَلاَ لَهُ شُرَكَاء فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

“Azası dürüst doğduğunda o oğlanda ortak kıldılar ve adını Abdülharis koyup onu İblis’e kulluğa verdiler.İblis’in yer yüzünde Hz. Adem’i aldattığı şey bu yüzden olmuştu.”

MÜ’MİNUN:97-98

وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ

وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ

“Ve de ki:”Rabb’im, şeytanların dürtmelerinden sana sığınırım.”

“Ve onların bana uğramalarından sana sığınırım Rabb’im.”

NAHL: -98-99-100

فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ

إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكُونَ

“Kur’an, oku(mak iste)diğin zaman kovulmuş şeytandan Allah’a sığın (seni şeytanın vesveselerinden korumasını Allah’tan iste.Eûzu billahi mineşşeytâni’r-racimide).”

“Çünkü inananlara ve Rab’lerine dayananlara o (şeyta)nın bir gücü yoktur.”

“Onun gücü,sadece kendisini dost tutanlara ve Allah’a ortak koşanlaradır(o,sadece onları kandırabilir).”

FUSSİLET:36

وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

“Eğer şeytandan kötü bir düşünce,seni dürtecek olursa hemen Allah’a sığın.Çünkü o,işiten,bilendir.”

BAKARA:96

وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَيَاةٍ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُواْ يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَن يُعَمَّرَ وَاللّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ

“Onları insanların hayata en düşkünü,puta tapanlardan daha tuıtkunu bulacaksın;her biri ister ki bin yıl yaşatılsın.Oysa yaşatılması,onu azabdan uzaklaştıracak değil.Allah ne yaptıklarını görüyor.

BAKARA:91

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُواْ بِمَا أَنزَلَ اللّهُ قَالُواْ نُؤْمِنُ بِمَآ أُنزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرونَ بِمَا وَرَاءهُ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِّمَا مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنبِيَاء اللّهِ مِن قَبْلُ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

“Onlara:”Allah’ın indirdiğine inanın!”denilse, “Bize indirilene inanırız.” Derler,ötesini kabul etmezler.Halbuki o,kendi yanlarında bulunanı doğrulayıcı bir gerçektir.De ki: “Gerçekten inanıyor idiyseniz neden daha önce peygamberleri öldürüyordunuz?”

MAİDE:82

لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِينَ آمَنُواْ الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُواْ وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ قَالُوَاْ إِنَّا نَصَارَى ذَلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَانًا وَأَنَّهُمْ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ

İnsanlar içerisinde,inananlara en yaman düşman olarak yahudileri ve (Allah’a)ortak koşanları bulursun.İnananlara sevgice en yakınları da “Biz hıristiyanlarız.”diyenleri bulursun.Çünkü onların içlerinde keşişler ve rahipler vardır ve onlar büyüklük taslamazlar.

BAKARA:65-66

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَواْ مِنكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُواْ قِرَدَةً خَاسِئِينَ

فَجَعَلْنَاهَا نَكَالاً لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِينَ

İçinizden,cumartesi günü(avlanma yasağı)nı çiğneyenleri,elbette bilmişsinizdir;işte onlara: “Aşşağılık maymunlar olun!”dedik.

Ve bu cezayı,önündekilere ve ardından geleceklere bir ibret,(Allah’ın azabından)korunanlara da bir öğüt yaptık.